Centralna banka Crne Gore (CBCG) planira da u ovoj godini ostvari dobit od 4,5 miliona eura, što je znatno manje u odnosu na 15,8 miliona koliko je planirano nakon izmjena finansijskog plana za 2025. godinu.
Podaci o planiranoj dobiti od 4,5 miliona su navedeni u Finansijskom izvještaju za ovu godinu koji je dostavljen Skupštini na upoznavanje.
Ukupni prihodi projektovani su na 38,04 miliona eura, dok su u planu za 2025. iznosili 46,82 miliona. U vrhovnoj monetarnoj instituciji pad prihoda objašnjavaju, između ostalog, smanjenim kamatnim prihodima zbog zadržavanja sniženih kamatnih stopa ECB-a (Evropska centrlna banka), ali i umanjenjem tarifa u platnom prometu. Na rashodnoj strani očekuje se 33,49 miliona eura, što je više nego u 2025. godini kada je bilo predviđeno 30,8 miliona. Uprkos rastu troškova, CBCG očekuje pozitivan finansijski rezultat, a povećanje rashoda pravda većim izdacima kamata na depozite javnog sektora i dodatnim ulaganjima u modernizaciju platne infrastrukture, digitalizaciju i projekte poput uvođenja TIPS klon sistema.
Finansijski plan pripremljen je, između ostalog, na osnovu izvršenja finansijskog plana za deset mjeseci 2025. godine, projekcija očekivanih prosječnih stanja plasmana i depozita, predviđanja kretanja na međunarodnom finansijskom tržištu. Kao polazne osnove uzeti su snižavanje tarifa u platnom prometu tokom 2025 godine,očekivani obim platnog prometa i broj izvršenih transakcija, planirani transferi preko računa CBCG u inostranstvu uz korišćenje novih SEPA SCT šema, prihodi od kontrole banaka i pružalaca finansijskih usluga, naknade po osnovu izdati dozvola, odobrenja i pretrage kreditnog registra, kao i projekcije finansijskih rashoda, troškova zaposlenih, administrativnih, operativnih i drugih troškova poslovanja.
Manje novca od kamata na depozite
“Ukupni prihodi za 2026. godinu su za 18% manji u odnosu na plan za 2025. godinu. Ključni faktor nižih finansijskih prihoda odnosi se na očekivano manje ostvarenje prihoda od kamata na depozite, usljed zadržavanja trenutno sniženih referentnih i tržišnih kamatnih stopa za koje se, prema projekcijama, očekuje da ostanu stabilne tokom 2026. godine. Dodatno, plan predviđa i znatno niže prihode od poslovanja i druge prihode, prvenstveno zbog umanjenja tarifa u platnom prometu od strane CBCG, kao i očekivanog smanjenja ostalih izvora prihoda. Svi ovi faktori zajedno utiču na formulisanje konzervativnijeg i opreznijeg plana ukupnih prihoda za naredni period”, navodi se u dokumentu.
Dodatni troškovi za organizaciju konferencija, seminara i drugih događaja planirani su zbog obilježavanja nacionalnih jubileja, koji imaju značaj za afirmaciju institucionalnog identiteta i reputacije CBCG i zajednosa aktivnostima u oblasti edukacije, saradnje i promocije doprinijeće jačanju ugleda CBCG, piše u dokumentu
CBCG od kamata na depozite i hartije od vrijednosti (finansijski prihodi) očekuje 23,2 miliona eura što je devet odsto manje nego lani. Od prihoda od poslovanja i drugih prihoda očekuje 12,38 miliona eura i najveći prihod na toj stavci su naknada sa 11,52 miliona ili 79 odsto ukupno planiranih prihoda.
Iz vrhovne monetarne institucije su objasnili da je planiranje nižih prihoda od kamata do kraja 2026. uslovljeno očekivanim zadržavanjem nižih kamatnih stopa nakon ciklusa smanjenja referentnih stopa ECB-a, efektima monetarne politike na međunarodne rezerve, poslovnom politikom banaka u upravljanju likvidnošću, stabilnim makroekonomskim očekivanjima za 2026. godinu, kao i prudencionim pristupom zbog ograničene predvidivosti kretanja na finansijskim tržištima.
Od prihoda od poslovanja i drugih prihoda očekuje se 14,42 miliona eura što je za 30% manje od plana za 2025. godinu. Ovi prihodi čine 38 odsto ukupno planiranih prihoda. Iz CBCG su objasnili da su ovi prihodi niže planirani nego lani zbog manjih prihoda po osnovu usluga platnog prometa usljed smanjivanja tarifa za usluge i servise koje pružaju, kao i po osnovu nižih drugih prihoda i naknada za poslove fiskalnog agenta.
Prihodi od naknada planirani su u ukupnom iznosu od 12.950.600 eura, što je za 7% manje od plana za prethodnu godinu.
Naknade za usluge platnog prometa planirane su u iznosu od 5,07 miliona eura, što čini 13 odsto ukupnih prihoda, a za 14 odsto su niže u odnosu na plan za 2025. godinu. Centralna banka je lani izmijenila tarifnu odluku i pojeftinila platne transakcije za sve učesnike, uvodeći jedinstvenu naknadu za cijeli period rada sistema i ukidajući dodatna uvećanja u kasnijim terminima. Takođe, smanjenjem naknada u RTGS i DNS sistemima za 50 odsto, uz značajna ulaganja i visoke operativne troškove, doprinijela je modernijem i jeftinijem platnom okruženju, podstičući konkurenciju i stvarajući uslove da niži troškovi budu preneseni na građane i privredu.
Veći tršak zbog modernizacije servisa
“Finansijski efekti mjere nijesu zanemarljivi, jer se očekuje smanjenje prihoda od platnog prometa za oko 2,6 miliona eura na godišnjem nivou”, istakli su iz vrhovne monetarne institucije.
Na rashodnoj strani planirano je da se potroši 33,49 miliona eura i oni su veći za devet odsto ili 2,7 miliona u odnosu na plan za prošlu godinu. Iz CBCG ovaj rast troškova na rashodnoj strani pravdaju većim rashodom kamata po osnovu depozita javnog sektora, kao i u manjoj mjeri rasta troškova poslovanja, usljed dodatnih troškova usmjerenih na modernizaciju platne infrastrukture.
“Prilikom planiranja rashoda za narednu poslovnu godinu, pošlo se od realizovanog izvršenja za prvih deset mjeseci 2025. godine i procjene istih do kraja godine, a nivo i način njihovog kretanja zavisiće od stvarnih mogućnosti, odnosno ostvarenja prihoda Centralne banke i nivoa intenziteta daljih efekata mjera ECB-a u dijelu eventualnog korigovanja referentnih kamatnih stopa, kao i uticaja inflatornih kretanja na rast cijena roba, usluga i radova. Pri izradi plana rashoda prvenstveno su uzeti u obzir predlozi i sugestije unutrašnjih organizacionih jedinica o njihovim potrebama za nesmetano ostvarivanje planiranih poslova i zadataka”, pojašnjeno je u Finansijskom planu.
Iz CBCG povećanje rashoda pravdaju potrebom da obezbijede sredstva za sprovođenje Strateškog plana 2025-2028, posebno za modernizaciju servisa i platne infrastrukture kroz uvođenje TIPS klon sistema u saradnji sa ECB-om i Centralnom bankom Italije, kao i za dalju digitalizaciju procesa, jačanje sajber bezbjednosti, finansijsku edukaciju i inkluziju, primjenu standarda zelene ekonomije, ulaganja u imovinu, promo-edukativne aktivnosti i stručno usavršavanje zaposlenih radi usklađivanja sa pravilima Evropskog sistema centralnih banaka i obavezama iz EU integracija.
Dalje navode da su dodatni troškovi za organizaciju konferencija, seminara i drugih događaja planirani zbog obilježavanja nacionalnih jubileja, koji imaju značaj za afirmaciju institucionalnog identiteta i reputacije CBCG, te da će zajedno sa aktivnostima u oblasti edukacije, saradnje i promocije doprinijeti jačanju njenog ugleda, unapređenju profesionalnih kapaciteta i promociji vrijednosti poput transparentnosti, održivosti i finansijske stabilnosti.
Za plate 377 zaposlenih 11,79 miliona
Troškovi zaposlenih planirani su na 13,53 miliona eura, što je tri odsto više nego u planu za 2025. godinu, a iz Centralne banke navode da je povećanje predviđeno kako bi se obezbijedilo kontinuirano, efikasno i pravovremeno obavljanje svih funkcija, posebno imajući u vidu rastuće zahtjeve usljed stalnih izmjena regulatornog okvira i usklađivanja sa praksom Evropskog sistema centralnih banaka.
“Planirano učešće troškova zaposlenih u ukupnim rashodima za 2026. godinu iznosi oko 40%, što svakako predstavlja niži nivo u odnosu na period 2021-2023. godine, odnosno blago veće učešće u odnosu na dvije prethodne godine kada je bilježeno povećano učešće rashoda kamata u ukupnim rashodima”, navode iz CBCG.
Bruto zarade planirane su na 11,79 miliona eura, oko 35 odsto ukupnih troškova, što je dva odsto više nego u planu za 2025. godinu. Iz Centralne banke navode da povećanje ne znači značajan rast plata, već se odnosi na zakonsko usklađivanje minulog rada, promjene u strukturi zaposlenih, usklađivanje sa inflacijom i očuvanje konkurentnosti institucije, kako bi se obezbijedila stabilna realizacija ključnih projekata poput TIPS klon sistema i integracije u Evropski sistem centralnih banaka.
Na dan 31. 10. 2025. godine u Centralnoj banci je bilo 377 zaposlenih.
Bonus video:
