Ministarstvo energetike, u saradnji sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD), radi na unapređenju tenderske dokumentacije za dodjelu tržišnih premija za solarne elektrane, nakon što je prethodna aukcija poništena. Novi javni poziv biće raspisan čim se za to steknu uslovi, uz cilj da se obezbijedi transparentniji i kvalitetniji okvir koji će privući investitore i osigurati uspješnu realizaciju projekata u sektoru obnovljivih izvora energije.
Za “Vijesti” je ovo zvanično rečeno iz Ministarstva energetike.
Ministarstvo energetike je krajem prošle godine poništilo tender za dodjelu tržišnih premija (novčanih nadoknada) za izgradnju solarnih elektrana, jer nijedna ponuda, kako je tada zvanično Ministarstvo informisalo Vladu, nije ispunila zakonom i javnim pozivom propisane uslove, uključujući dostavljanje dokaza starijih od propisanih rokova, neispunjavanje uslova u vezi sa prostorno-planskom dokumentacijom i kvalifikacione uslove za priključenje na elektroenergetski sistem.
”Iskustva iz prethodnog postupka predstavljaju vrijedne smjernice za unapređenje aukcijskog modela, sa ciljem stvaranja stabilnog i konkurentnog okvira koji će privući kredibilne investitore i obezbijediti uspješnu realizaciju projekta”, pojašnjeno je iz resora kojim rukovodi ministar Admir Šahmanović
“Ministarstvo je u završnoj fazi pripreme tenderske dokumentacije, a raspisivanje novog javnog poziva za dodjelu tržišnih premija za solarne elektrane planira se čim se za to steknu svi uslovi. U ovom procesu prioritet nam nije isključivo definisanje preciznog datuma raspisivanja poziva, već uspostavljanje kvalitetnog, transparentnog i unaprijeđenog pravnog okvira koji će obezbijediti uspješnu realizaciju aukcije i dugoročne rezultate. Novi javni poziv biće unaprijeđen u odnosu na prethodni postupak. Ministarstvo, uz kontinuiranu ekspertsku podršku EBRD, sprovodi reviziju tenderske dokumentacije kako bi se dodatno precizirali i optimizovali pojedini formalno-pravni i tehnički elementi. Iskustva iz prethodnog postupka predstavljaju vrijedne smjernice za unapređenje aukcijskog modela, sa ciljem stvaranja stabilnog i konkurentnog okvira koji će privući kredibilne investitore i obezbijediti uspješnu realizaciju projekta”, pojašnjeno je iz resora kojim rukovodi ministar Admir Šahmanović.
“Vijesti” su pitale da li odlaganje raspisivanja nove aukcije utiče na realizaciju obaveza koje je Crna Gora preuzela u okviru EU reformi i plana razvoja obnovljivih izvora energije, te može li ono usporiti planirane investicije u solarne elektrane?
“Ovaj proces jeste jedna od obaveza u okviru evropske reformske agende, ali prilagođavanje dinamike raspisivanja nove aukcije ni na koji način ne ugrožava ispunjavanje obaveza Crne Gore, niti ostvarivanje ciljeva u oblasti razvoja obnovljivih izvora energije. Naprotiv, dodatno vrijeme koristi se kako bi se obezbijedio kvalitet procesa i uslovi koji će dugoročno doprinijeti većem interesovanju investitora i održivosti investicionog ciklusa. Takav pristup u potpunosti je usklađen sa strateškim ciljevima Crne Gore u procesu zelene tranzicije i evropskih integracija”, kazali su iz Ministarstva energetike.
Vlada je lani utvrdila Odluke o trogodišnjem planu sistema podsticaja za period 2026-2028. godine, koji predstavlja ključni korak u ispunjavanju Reformske agende EU.
Izradi Trogodišnjeg plana sistema podsticaja je prethodio postupak usvajanja Zakona o korišćenju energije iz obnovljivih izvora, kojim se definiše novi sistem podsticaja za proizvođače električne energije iz obnovljivih izvora, a na osnovu obaveza preuzetih Reformskom agendom Crne Gore za period 2024–2027. godine. Instrumentom EU za reforme i rast postavljen je osnov za utvrđivanje novog načina sistema podsticaja kroz tržišne premije.
Crna Gora je u julu 2025. raspisala prvu aukciju za dodjelu tržišnih premija (novčane nadoknade) za gradnju solarnih elektrana, čime otvara novo poglavlje u energetskoj tranziciji - prelazak na tržišno nadmetanje u razvoju obnovljivih izvora. Aukcijom se privatnim investitorima nudi prilika da, uz podršku države, izgrade nove solarne kapacitete širom zemlje, uz uslov da ponude najnižu cijenu po proizvedenom megavat-satu struje.
Tender za prvu aukciju bio je otvoren do 10. novembra ove godine, a obuhvatao je kvotu od 250 megavata za solarne elektrane snage od najmanje 400 kilovata, koje mogu biti izgrađene bilo gdje na teritoriji Crne Gore. Investitori su se nadmetali tako što su nudili cijenu po kojoj su spremni da prodaju električnu energiju, pri čemu najviša dozvoljena cijena iznosi 65 eura po megavat-satu, dok su prednost imali oni koji ponude nižu. Bilo je planirano da država sa izabranim ponuđačima zaključuje ugovor o tržišnoj premiji na 12 godina, tokom kojih im garantuje isplatu razlike između njihove ponuđene cijene i tržišne cijene, ali samo ako je tržišna cijena niža. Ako tržišna cijena poraste iznad ugovorene, investitori će razliku vraćati državi, što ovaj model čini finansijski održivijim i bezbjednijim za budžet.
Trogodišnjim planom sistema podsticaja bliže se uređuju kvote za projekte obnovljivih izvora energije, tehnologije kvalifikovane za podsticaje u skladu sa Zakonom o korišćenju energije iz obnovljivih izvora i raspored aukcija za tržišnu premiju za period 2026-2028. godine. Predviđeno je da se u toku 2026. godine u prvom kvartalu (januar - mart) održi jedna aukcija za dodjelu tržišne premije za solarne elektrane za ukupnu kvotu od 250 MW, i druga aukcija u trećem kvartalu (jul - septembar) za dodjelu tržišne premije za vetroelektrane za ukupnu kvotu od 200 MW, ali do danas tih aukcija nije bilo. Ukupan kapacitet (u MW) za koji se može steći pravo na podsticaje u sistemu tržišne premije u periodu od naredne tri godine iznosi 450 MW koji uključuje kapacitete solarnih elektrana i vjetroelektrana”.
Obje aukcije planirane ovim Trogodišnjim planom podsticaja biće sprovedene kao aukcije za neodređene lokacije, u skladu sa Zakonom o korišćenju energije iz obnovljivih izvora.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
