Crna Gora je svojevrsni sažetak Evrope u malom: plaže zapljusnute Jadranskim morem, planine koje dosežu gotovo 2.500 metara, srednjovjekovni gradovi opasani zidinama, manastiri uklesani u stijene, najdublji kanjon u Evropi i gastronomija u kojoj se prepliću balkanski, italijanski i osmanski uticaji, piše španski list El Pais.
Taj list piše da Crna Gora, mala zemlja zauzima tek nešto više od 13.800 kvadratnih kilometara, ali na tom prostoru objedinjuje iznenađujuće raznovrsne pejzaže i doživljaje. Za razliku od susjedne Hrvatske, još uvijek nudi odnos cijene i kvaliteta koji je čini jednom od najprivlačnijih destinacija na Mediteranu.
Za manje od tri sata vožnje moguće je doručkovati uz more, ručati među planinama prekrivenim šumama, predveče prošetati venecijanskim gradom iz 15. vijeka, a dan završiti kupanjem na plaži s kristalno čistom vodom. Teško je sažeti zemlju u samo jednu sliku, iako su Kotor i Boka Kotorska njena najprepoznatljivija razglednica. Postepeno su popularnost stekle i plaže Budve i Svetog Stefana, kao i vrhovi Nacionalnog parka Durmitor, ali ova mlada država — nezavisna od juna 2006. godine — još uvijek pruža osjećaj da je riječ o prostoru koji tek treba otkriti.
Crna Gora je godinama živjela u sjenci Hrvatske. Dok je Dubrovnik primao milione posjetilaca, mnogi putnici nijesu nastavljali svega nekoliko kilometara južnije. Međutim, ta situacija se mijenja. Avio-veze su svake sezone sve bolje, infrastruktura se modernizuje, a sve više Evropljana otkriva da ovaj mali kutak Balkana nudi mnogo toga po još uvijek razumnim cijenama. U Evropi, u kojoj je sve teže pronaći destinacije koje spajaju autentičnost, prirodu, kulturno nasljeđe i pristupačne cijene, Crna Gora i dalje ima prednost. Možda jeste mala, ali malo koja zemlja nudi toliko toga na tako malom prostoru.
Kotor: Zaliv koji podsjeća na fjord
Većina putovanja počinje u Boki Kotorskoj, iako ni riječ „zaliv“ ne uspijeva u potpunosti da dočara ovo mjesto. Četiri zaliva duboko se uvlače između krečnjačkih planina, stvarajući jedan od najspektakularnijih priobalnih pejzaža na Jadranu. Boka se često opisuje kao najjužniji fjord u Evropi, iako u geološkom smislu to nije. Poređenje ipak pomaže da se zamisli prizor: stijene koje se gotovo okomito spuštaju prema vodi i mala kamena naselja koja djeluju kao da lebde između mora i planine, navodi El Pais.
Kotor, koji je od 1979. godine na Uneskovoj listi svjetske baštine, istorijsko je srce ovog pejzaža. Zaštićen venecijanskim zidinama koje se penju uz padinu sve do tvrđave smještene na gotovo 300 metara nadmorske visine, grad je sačuvao splet trgova, romaničkih crkava, baroknih palata i uskih ulica u kojima kao da još odjekuju vjekovi tokom kojih je Mletačka republika vladala velikim dijelom Jadrana. Najljepše je lutati bez mape. Ulice su toliko uske da u najtoplijem dijelu dana jedva propuštaju sunčevu svjetlost. Iznenada se pojavi maleni trg s visokim zvonikom, dvorište u kojem stanovnici suše veš ili terasa na kojoj kafa košta upola manje nego s druge strane hrvatske granice.
Napor potreban da se savlada više od hiljadu stepenika do tvrđave San Đovani višestruko se isplati, jer se s vrha pruža jedan od najveličanstvenijih pogleda na Mediteranu. Odozgo se otkriva puna geometrija zaliva, s mirnom vodom i planinama koje mijenjaju boju kako dan odmiče. Uspon je najbolje započeti rano, prije nego što postane previše vruće i prije dolaska putnika s kruzera koji pristaju u Kotoru.
Perast, jadranska elegancija
Na svega 20 minuta od Kotora nalazi se jedno od najfotogeničnijih mjesta u zemlji — Perast. Ima tek nešto više od 300 stalnih stanovnika i nema ni dinamiku ni monumentalne zidine Kotora, ali je tokom 17. i 18. vijeka, zahvaljujući pomorskoj trgovini, bio jedna od najbogatijih luka na Jadranu. Danas djeluje kao kulisa zaustavljena u vremenu. Njegove barokne palate, koje su gradile porodice kapetana i trgovaca, ogledaju se u vodi na kojoj se i dalje njišu mali ribarski čamci.
Ispred mjesta izranjaju dva ostrva. Na jednom se nalazi benediktinski manastir Svetog Đorđa, koji nije otvoren za javnost. Drugo, Gospa od Škrpjela, u potpunosti je vještačko. Prema legendi, pomorci su vjekovima bacali kamenje u more, sve dok nijesu napravili malo ostrvo na kojem je podignuta crkva koju danas posjećuju hiljade ljudi.
Malo je izleta prijatnijih od plovidbe iz Perasta u vrijeme zalaska sunca, kada kamene fasade poprime zlatnu boju, a zalivu se vrati mir poslije odlaska izletnika, piše španski list.
Budva i obala na kojoj ljetuje Balkan
Crna Gora nije isključivo kulturna destinacija, a najbolji dokaz za to je Budva. U ovom gradu koncentrisan je veliki dio turizma vezanog za sunce i more, pa se tokom ljeta broj njegovih stanovnika višestruko uveća. Stari grad uspio je da sačuva šarm venecijanskih gradova opasanih zidinama, ali čim se izađe iz njih nailazi se na živahno šetalište uz more, savremene hotele, restorane i plaže na kojima se miješaju crnogorske porodice i turisti iz Srbije, Italije, Njemačke ili Poljske.
Na svega nekoliko kilometara nalazi se najpoznatiji prizor crnogorske obale — Sveti Stefan. Malo utvrđeno ostrvo, povezano s kopnom uskim pješčanim sprudom, pretvoreno je u luksuzni hotel još u vrijeme Jugoslavije i do danas je ostalo jedan od simbola Jadrana. Iako mogućnost ulaska u kompleks zavisi od toga da li hotel radi, najbolji pogled i dalje se pruža s plaže ili s panoramskog puta koji se spušta prema obali.
Osim najpoznatijih mjesta, vrijedi nastaviti vožnju prema Petrovcu ili Ulcinju, gdje plaže postaju prostranije, a atmosfera ponovo poprima mnogo opušteniji ritam.
Jezero na kojem se susrijeću dva svijeta: Skadarsko jezero
Postoji li mjesto koje može iznenaditi čak i one koji dobro poznaju Balkan, onda je to Skadarsko jezero. Dijele ga Crna Gora i Albanija, a riječ je o najvećem jezeru na Balkanskom poluostrvu i jednom od najznačajnijih močvarnih područja na kontinentu.
Iz malog mjesta Virpazar polaze brodovi koji plove kroz lavirint kanala prekrivenih lokvanjima, između ostrvaca na kojima se nalaze pravoslavni manastiri i stare osmanske tvrđave. U ovom nacionalnom parku živi više od 270 vrsta ptica. Dalmatinski pelikani, čaplje, kormorani i orlovi ribari pretvaraju jezero u mali raj za ljubitelje posmatranja životinja.
Na brdima oko jezera proizvode se neka od najboljih crnogorskih vina, naročito od autohtone sorte grožđa vranac, čija crvena vina odlično prate domaću kuhinju.
Durmitor: Najveće iznenađenje
Najveće iznenađenje dolazi kada se napusti obala. To je Nacionalni park Durmitor, vjerovatno najimpresivnije prirodno područje u zemlji. Za svega dva sata vožnje pejzaž se potpuno mijenja. Palme nestaju, a zamjenjuju ih guste šume crnog bora, alpske livade i planine visoke više od 2.000 metara. Durmitor je jedno od najvećih prirodnih blaga Balkana. Na Uneskovu listu svjetske baštine upisan je 1980. godine, a obuhvata 18 ledničkih jezera, desetine oštrih planinskih vrhova i izuzetnu mrežu pješačkih staza. Najpoznatije među tim jezerima je Crno jezero, okruženo četinarskom šumom, oko kojeg se veoma lako može prošetati, navodi El Pais.
Ipak, glavna atrakcija je kanjon rijeke Tare. Dubok više od 1.300 metara na pojedinim mjestima, smatra se najdubljim kanjonom u Evropi. Njegova tirkizna voda svakog ljeta privlači hiljade ljubitelja raftinga, dok most na Đurđevića Tari pruža jedan od najspektakularnijih pogleda u zemlji. Čak i oni koji se ne bave avanturističkim sportovima ovdje će pronaći iznenađujuće alpski pejzaž, veoma udaljen od mediteranske slike koja se obično vezuje za Crnu Goru.
Manastiri uklesani u stijene
Duhovnost je neodvojivi dio crnogorskog pejzaža. Manastir Ostrog, uklesan neposredno u bijelu stijenu na gotovo 900 metara nadmorske visine, najvažnije je hodočasničko mjesto u zemlji. Pravoslavci, katolici i muslimani svake godine dolaze da se poklone moštima Svetog Vasilija Ostroškog, u atmosferi međuvjerskog zajedništva koja nije česta u regionu obilježenom sukobima 20. vijeka.
Pristupni put uspinje se nizom gotovo nevjerovatnih krivina, ali nagrada dolazi u trenutku kada se ugleda zdanje doslovno ugrađeno u stijenu.
Kuhinja s balkanskom dušom
Crna Gora se upoznaje i za trpezom. Na primorju preovlađuju jadranska riba, lignje, mušlje iz Boke Kotorske i maslinovo ulje proizvedeno u okolini Bara. U unutrašnjosti se služe zasitna planinska jela, poput kačamaka, koji se priprema od kukuruznog brašna, sira i krompira; njeguškog pršuta, izuzetnog pršuta sušenog na planinskom vazduhu; ili domaćih sireva od ovčijeg mlijeka.
Sve to najčešće prati domaće vino ili čašica rakije, voćne prepečenice kojom i danas počinju mnoga porodična okupljanja.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
