Na Centralnu banku Crne Gore (CBCG) vršeni su priotisci nakon što je odbila zahtjev Alta banke za preuzimanje Addiko banke i ulazak u još dvije banke na crngorsko tržište.
To je saopštila guvernerka CBCG Irena Radović na sjednici skupštinskog Odbora za ekonomiju, finansije i budžet, tokom razmatranja Godišnjeg izvještaja o radu Centralne banke za 2025. godinu.
Predsjednik Odbora za ekonomiju, finansije I budžet i poslanik Evropskog saveza Boris Mugoša zatražio je Radović da odgovori na više pitanja u vezi sa poslovanjem Alta banke i sistema Alta Pay u Crnoj Gori, uključujući i to da li je bilo pritisaka na nju.
Radović je navela da pritisci nijesu dolazili iz političkih struktura, već preko posrednika i pojedinaca, o čijem su djelovanju i identitetu u više navrata obavještavani nadležni državni bezbjednosni organi. Pojasnila je da je CBCG prvi i jedini sastanak sa vlasnikom Alta banke Davorom Macurom održan je u oktobru 2025. godine, a sastanku su, pored guvernerke, prisustvovali i viceguverneri Zorica Kalezić i Milan Remiković.
“Da li ćete to nazvati pritiskom ili dobronamjernim sugestijama, uvijek ih ima da se taj kontakt ostvari. Prilikom tog kontakta dajemo gospodinu Macuri informaciju da nama jako znači integritet crnogorskog finansijskog tržišta i da mu ne možemo izaći u susret da ostvari ono što želi”, kazala je Radović.
Nakon negativnog odgovora CBCG, prema riječima guvernerke, kreću “dodatne vrste dobronamjernih sugestija”.
“Moram reći da je period kada nijesu izabrani viceguverneri CBCG jako korišćen za različite vrste uticaja, od različitih pojedinaca na izbor viceguvernera i uslovljavanje licenciranjem određenih banaka. Uslovljavanje izbora viceguvernera, takođe, povlačenjem višemilionskih kazni koje su izrečene bankama u domenu sprečavanja pranja novca”, ukazala je Radović.
Guvernerka CBCG je istakla da se pokušaji uticaja nijesu odnosili isključivo na slučaj Alta banke, već i na druge postupke u kojima je CBCG odbila izdavanje licenci.
“Oni su bili kroz posrednike i pojedince o čijem djelovanju i pritiscima su uredno u više navrata informisani državni crnogorski organi nadležni za bezbjednost. Sve podatke o identitetu, vrstama pritisaka i pokušajima da se obezbijedi penetracija na crnogorsko tržište u ovom slučaju i u nekoliko drugih gdje je Centralna banka odbila licence uredno smo saopštili i prenijeli nadležnim državnim organima. Bilo je momenata kada se tražila procjena bezbjednosti zbog prirode i karaktera lica preko kojih su prenošene poruke”, navela je Radović.
Radović je navela da je postupak provjere poslovanja Alta grupacije započet još u avgustu 2023. godine, prije njenog imenovanja za guvernera. Dozvola platnoj iznstituciji Aplta pay izdata je u njenom mandatu.
Poslanika Mugošu interesovale da li su neke crnogorske državne kompanije poslovale sa Alta bankom na šta je Radović odgovorila da je to pitanje u nadleženosti Narodne banke Srbije. Dodatno, guvernerka CBCG je odbacila tvrdnje da su viđemilionski iznosi izneseni iz Crne Gore u Srbiju, tvrdeći da nijesu registrovane takve transakcije.
“Samo je jedna transakcija bila 50.000 evra i to je bila transakcija sa jednim njemačkim pravnim licem. Prosječne transakcije iznosile su 63 eura. Odliva novca nije bilo ni prema drugim destinacijama", ukazala je guvernerka Centralne banke Crne Gore.
Šest banaka poskupilo cjenovnike
Poslanici Valentina Minić iz Demokrata i Mugoša tražili su pojašanjenje zašto u pojedine banke poskupile usluge za elektronsko bankarstvo, prvenstveno povećale naknadu za vođenje računa.
Viceguvernerka Centralne banke Zorica Kalezić kazala je da su banke u posljednjih devet mjesec povećale prihode 25 odsto ili 1,7 miliona eura po osnovu naplate usluga za vođenje računa
“Sa druge strane, taj rast ne može da kompenzuje pad prihoda koji je ostvaren od naknada u okviru platnog prometa koji iznosi nekih 4,2 odsto. Treći element koji je jednako važan je kartično i bankomatsko poslovanje gdje vidimo rast, ali vidimo mnogo veći rast troškova”, saopštila je Kalezić.
Viceguvernerka je ukazala da su rast troškova za bankomatsko i kartično poslovanje najviše posljedica rasta troškova koji trpe kompanije Visa i Mastercard koje se bave kartičnim šemama, što banke ne mogu da nadoknade.
Banke završile godinu sa 7,9 milijardi aktive
Radović je tokom predstavljanja izvještaja za 2025. ocijenila da je crnogorski finansijski sistem stabilan, likvidan i dobro kapitalizovan. Ona je kazala da je bankarski sektor završio prošlu godinu sa aktivom većom od 7,9 milijardi eura, dok je udio nekvalitetnih kredita smanjen na istorijski minimum od 2,67 odsto. “Glavna ocjena je da je finansijski sistem zdrav, stabilan, likvidan i dobro kapitalizovan. Ostvareni su važni pomaci u evropskoj integraciji, kroz vođstvo CBCG u tri pregovaračka poglavlja i aktivno učešće i doprinos u još devet. Realizovali smo integraciju u Jedinstveno područje plaćanja u eurima – SEPA. Time je ostvaren zavidan nivo integracije i obezbijeđene su značajne pogodnosti za građane i privrednike”, kazala je Radović.
Ona je dodala da su pokazatelji kapitalizovanosti banaka značajno iznad propisanih minimalnih zahtjeva, što je, prema njenoj ocjeni, jedan od najvažnijih pokazatelja otpornosti finansijskog sistema.
“Kada je u pitanju očuvanje stabilnosti finansijskog sistema, što je naš osnovni prioritet, mogu reći da je sistem osnažen. Koeficijent adekvatnosti kapitala bio je na nivou od oko 20 odsto, što je znatno iznad zakonom predviđenog minimuma od osam odsto. Udio nekvalitetnih kredita smanjen je na istorijski minimum od svega 2,67 odsto. Time smo praktično dostigli nivo najboljih rezultata zemalja članica Evropske unije”, ocijenila je Radović.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
