Istorijski, u umjetnosti žene su bile posmatrane i prikazivane samo kroz njihovu estetsku pojavu, ali danas vidimo sve važnije vizuelno istraživanje unutrašnjosti ženstvenosti, a potpuni uspjeh ovog pravca se mogao vidjeti na svečanom otvaranju treće samostalne izložbe slikarke Ane Šofranac, pod naslovom “Lik Žene”.
Na izložbi, otvorenoj u ponedjeljak u Kulturno-informativnom centru “Budo Tomović” u Podgorici, mogli su se uočiti radovi koji, mješajući realizam sa dozom apstraktnosti, prikazuju individualne kvalitete svojih vizuelnih subjekata. Na likovima mladih žena vidimo krhkost i ranjivost, ali na likovima starijih stečeno iskustvo, što predstavlja svojevrsni narativ životnog napretka.
To je poseban dijalog između vremena postojanja, koji donosi promjene, kao i ljepote vječnog momenta. U toj sintezi, posmatrač može vidjeti unikatnost ženske refleksije koja nudi nova iskustva, kao i novu estetsku perspektivu.
Izložba “Lik Žene” sadrži 19 slika, stvorenih uz tehnike poput ulja na platnu, akril na platnu, tuš i pero, kao i kombinovane tehnike. Pored ove izložbe, Šofranac se prethodno predstavila publici sa svojom prvom samostalnom izložbom održanom 2022. godine u Podgorici i zatim nastavila sa drugom samostalnom izložbom održanom na Cetinju, te iste godine.
Šofranac je kazala “Vijestima” da u svojim radovima predstavlja ženske subjekte kroz različite stilove što joj je omogućilo precizinije izražavanje.
“U svom radu sam likove žena predstavljala u raznim umjetničkim stilovima kao što su realizam, ekspresionizam, apstraktni ekspresionizam, nadrealizam. Kod starijih likova žena sam često kombinovala realizam i ekspresionizam. Dva stila u jednoj slici. Realizam se vidi u pažljivom prikazu bora, pogleda, i teksture kože, dok ekspresionistički elementi dolaze do izražaja u izraženim bojama i naglašenim emocijama. Likovi starijih žena nisu samo predmet prikaza, već simbol izdržljivosti, ponosa i duboke unutrašnje snage. Bore na licu nisu odlika slabosti, već svjedočanstvo životnog puta i borbe. Pored realizma, gdje lik žene poziva posmatrača da gleda osobu, u apstrakciji lik ne poziva posmatrača da gleda njen lik, već da osjeti njeno emotivno stanje, kroz teksturu, boju i potez”, kazala je ona.
Umjetnica dodaje da je cilj da posmatrač prepozna svoje unutrašnje stanje na slici i da se poistovijeti s njim.
“Na taj način posmatrač može da prepozna neko svoje unutrašnje stanje u slici, i da se poistovijeti s njim, ili da ga doživi na svoj način. Portreti u apstrakciji ne prikazuju osobu kao spoljašnji lik, već kao unutrašnji pejzaž odraza misli i osjećanja. U nekim od slika često sam kombinovala portrete sa dozom apstrakcije. Cvijet na glavi žene, ili biljni motivi koji izrastaju na liku žene označavaju duhovni rast, transformaciju, regeneraciju. Jedna od slika, gdje se tijelo ženske figure stapa sa drvetom, u vidu raširenih ruku iz kojih rastu grane, takođe može značiti duhovni rast, ali i metaforičku sposobnost žene da se digne sa dna i da nastavi da raste i da cvjeta. Kroz apstrakciju sam iskazala i određenu pouku”, dodaje ona.
Šofranac objašnjava kako lik žene pruža bogat prostor za umjetničko istraživanje, što može imati i edukativnu ulogu, kao što je izložba “Lik žene”.
“Lik žene pruža bogat prostor za umjetničko izražavanje, ali i istraživanje. Osim estetske vrijednosti, izložba ‘Lik Žene’ ima i edukativnu ulogu. Ona ostavlja prostora posmatraču da sagleda ulogu žene kroz vrijeme, ali i izazovima s kojima se žene danas susrijeću. Jer žena više nije samo pasivni motiv, već aktivni subjekt koji govori o snazi, slobodi i indentitetu. Zbog toga smatram da ova izložba dobija i dodatnu vrijednost jer povezuje prošlost i sadašnjost. Kroz likove žena sam, pored njihovog fizičkog izgleda, naglasila njihove emocije, i stanja, koje društvo danas često zapostavlja, i traži vrijednost samo na osnovu spoljašnjeg izgleda. Slikanjem ženskih likova, htjela sam naglasiti da prava ljepota žene dolazi iznutra”, objašnjava za “Vijesti” Šofranac.
Ona smatra kako lik žene nije samo fizički prikaz već sa sobom nosi i dublja društvena značenja poput snage, ponosa i dostojanstva.
“Lik žene nije samo fizički prikaz ljepote, već nosi i dublja značenja, povezana sa emocijama, društvenim ulogama, i identitetom. Žena pored ljepote simbolizuje unutrašnju snagu, ponos, dostojanstvo. Lik žene pored ljepote, može da predstavlja i dvojnu prirodu, jednu za svijet, jednu za sebe. Može da predstavlja dualnost lika, dvije strane u jednoj ličnosti, jedna je sanjalačka, a druga je realistična. Može da predstavlja ranjivost, ali i izdržljivost, sposobnost prihvatanja svojih slabosti, ali i snaga. Pored samoprihvatanja, lik žene može predstavljati i unutrašnju borbu koju niko ne vidi spolja. Svakako uloga žene u društvu je ogromna, zato sam se odlučila da lik žene, ali njen i karakter, prenesem na platno”, smatra ona.
Umjetnica je otkrila da njen kreativni proces započinje odabirom lika, pa zatim posmatranjem samog lika dodajući kako inspiraciju često nalazi u emocijama, svakodnevnim situacijama i ljudskim iskustvima.
“Moj kreativni proces započinje: prvo odabirom lika koji sam odlučila da slikam, zatim, posmatranjem samog lika, i svojim unutrašnjim doživljajem. Inspiraciju često pronalazim u emocijama, svakodnevnim situacijama, i ljudskim iskustvima. Prije samog rada razmiljam o poruci koju želim prenijeti, ali ostavljam prostor za spontanost. U svom radu često se trudim da lik koji slikam radim što duže”, otkriva Šofranac.
Ona dodaje kako tehniku prilagođava inspiraciji, dopuštajući da je sam proces slikanja vodi, bez planiranja svega unaprijed.
“Obično tehniku prilagođavam inspiraciji, tako da se tokom stvaranja fokusiram na odnos oblika, boje i izraza, dopuštajući da me proces vodi. Ne planiram sve unaprijed, neke ideje se razvijaju, upravo tokom rada. Na kraju proces završavam promišljanjem o cjelini i osjećaju koji djelo ostavlja jer mi je važno da rad komunicira s posmatračem”, dodaje ona.
Šofranac je kazala da su motivi izloženih radova prikazi bogatog unutrašnjeg svijeta, što se može naslutiti kroz njen prikaz.
“Motivi izloženih radova su prikazi bogatog unutrašnjeg svijeta žene koji se naslućuje u samom njenom pogledu i karakteru, u njenoj figuri, i izrazu lica. Izloženih slika na ovoj tematskoj izložbi ‘Lik žene’ je bilo 19, rađenih u tehnikama ulje na platnu, akril na platnu, tuš i pero, kao i kombinovane tehnike”, kazala je Šofranac.
Izložba je otvorena i može se pogledati do 5. februara.
Bonus video:
