Fosilizovane kosti i zubi, stari oko 773.000 godina, otkriveni u jednoj pećini u Maroku, pružaju dublje razumijevanje nastanka vrste Homo sapiens u Africi, predstavljajući ostatke arhaičnih ljudi koji su možda bili bliski preci naše vrste.
Istraživači su saopštili da su fosili - donje vilice dvije odrasle osobe i jednog djeteta, kao i zubi, butna kost i nekoliko pršljenova - pronađeni u pećini pod nazivom Grot a Ominide, na lokalitetu u gradu Kazablanki. Pećina je, prema nalazima, vjerovatno služila kao brlog grabljivica, a butna kost nosi tragove ugriza, što ukazuje da je osoba mogla biti lovljena ili da su njene ostatke kasnije raskomadale hijene, prenosi agencija Rojters.
Prema ocjeni istraživača, najprikladnije tumačenje jeste da ovi fosili predstavljaju razvijeni oblik arhaične ljudske vrste Homo erectus, koja se prvi put pojavila prije oko 1,9 miliona godina u Africi, a kasnije se proširila na Evroaziju.
Kosti i zubi pokazuju mješavinu primitivnih i savremenijih ljudskih karakteristika. Oni popunjavaju prazninu u afričkom fosilnom zapisu vrsta iz ljudske evolutivne loze - takozvanih hominina - iz perioda između prije oko milion i 600.000 godina.
Prema istraživačima, fosili mogu predstavljati afričku populaciju koja je postojala neposredno prije evolutivnog razdvajanja linija koje su dovele do Homo sapiensa u Africi i dvije blisko povezane vrste hominina - neandertalaca i denisovaca - koje su nastanjivale Evroaziju.
"Bio bih oprezan kada bih ih označio kao ‘posljednjeg zajedničkog pretka’, ali su vjerovatno vrlo bliski populacijama iz kojih su kasnije nastale afrička linija Homo sapiensa i evroazijske linije neandertalaca i denisovaca“, rekao je paleoantropolog Žan-Žak Iblen sa Koledža de Frans u Parizu i Instituta Maks Plank za evolucionu antropologiju u Njemačkoj, glavni autor studije objavljene u časopisu Nature.
"Fosili pokazuju mozaik primitivnih i izvedenih osobina, što je u skladu s evolutivnim diferenciranjem koje je već bilo u toku u tom periodu, a istovremeno potvrđuju duboko afričko porijeklo linije Homo sapiensa", dodao je Iblen.
Najstariji poznati fosili vrste Homo sapiens, stari oko 315.000 godina, takođe su pronađeni u Maroku, na arheološkom lokalitetu Džebel Irhud.
Poznavanje starosti fosila iz pećine Grot a Ominide, utvrđene na osnovu magnetnog potpisa pećinskih sedimenata koji su ih okruživali, pomoglo je istraživačima da procijene gdje se ova populacija uklapa u porodično stablo ljudske evolucije.
"Utvrđivanje starosti bilo je ključno za tumačenje ovog materijala", dodao je Iblen.
Fosili su tokom vremena bili zatrpani finim sedimentima, a ulaz u pećinu zatvoren pješčanom dinom, što je omogućilo izuzetno očuvanje ostataka. U pećini su takođe otkrivene stotine kamenih artefakata i hiljade kostiju životinja, piše Rojters.
Ljudski fosili iz pećine Grot a Ominide približno su iste starosti kao i fosili sa lokaliteta Gran Dolina kod Atapuerke u Španiji, koji pripadaju arhaičnoj ljudskoj vrsti Homo antecessor. Ovi fosili, zapravo, dijele određene osobine.
"Sličnosti između Gran Doline i pećine Grot a Ominide su intrigantne i mogu ukazivati na povremene veze preko Gibraltarskog moreuza, hipotezu koja zaslužuje dalja istraživanja", rekao je Iblen.
Hominini iz tog perioda imali su tjelesne proporcije slične današnjim ljudima, ali sa manjim mozgom.
Donja vilica, odnosno mandibula, djeteta iz pećine Grot a Ominide, starog oko godinu i po, bila je potpuno očuvana, dok je mandibula jednog odraslog bila gotovo kompletna, a druge djelimična. Jedna od odraslih vilica bila je robusnije građena od druge, što ukazuje da je pripadala muškarcu, dok je druga vjerovatno bila ženska. Najveći fosil bila je butna kost, odnosno femur, odrasle osobe, prenosi Rojters.
Ovi ljudi bili su sposobni da love plijen, ali su se kretali u opasnom okruženju i ponekad i sami postajali plijen, jer su veliki mesožderi - uključujući krupne mačke i hijene - vrebali u tom području.
"Samo femur pokazuje jasne tragove djelovanja mesoždera - tragove glodanja i zuba - što ukazuje na to da ga je konzumirao veliki mesožder. Međutim, pećina je prvenstveno bila brlog grabljivica koji su hominini koristili samo povremeno. Odsustvo tragova zuba na mandibulama ne znači da drugi dijelovi tijela nijesu bili pojedeni od strane hijena ili drugih mesoždera", rekao je Iblen.
Bonus video:
