Genetsko istraživanje otkriva šta se desilo nakon pada Rimskog carstva

Pad Zapadnog Rimskog carstva 476. godine bio je prekretnica u istoriji, kada je germanski vojskovođa Odoakar svrgnuo mladog cara Romula Augustula u Italiji, pokrenuvši raspad centralizovane vlasti u velikom dijelu Evrope.

Novo istraživanje zasnovano na analizi genoma stanovnika utvrđenog rimskog pograničnog područja na teritoriji današnje južne Njemačke pokazuje kako su te političke promjene uticale na obične ljude - i istovremeno osporava popularnu ideju o nasilnoj "varvarskoj invaziji".

Istraživači su, na primjer, otkrili da je ukidanje ograničenja braka iz vremena Carstva dovelo do brzog miješanja između rimskih vojnika i urbanog stanovništva s jedne strane, i lokalnog stanovništva nižeg statusa, uključujući ljude s porijeklom iz sjeverne Evrope, s druge, prenosi agenija Rojters.

"Vremensko poklapanje između pada Zapadnog Rimskog carstva u Italiji i genetske promjene koju bilježimo u južnoj Njemačkoj izuzetno je precizno", rekao je antropolog i genetičar populacija Joakim Burger sa Univerziteta Johan Gutenberg u Majncu, vodeći autor studije objavljene u časopisu Nature.

Istraživači su analizirali genome 258 osoba sahranjenih u tzv. rednim grobovima na području današnje Bavarske i Hesena, od kojih je 112 bilo iz sela Altheim. Većina datira iz perioda između 450. i 620. godine.

"Ova groblja predstavljaju novu ranosrednjovjekovnu praksu sahranjivanja, gdje su ljudi polagani u redove, često s predmetima poput odjeće, nakita i oružja. Takva groblja protezala su se duž nekadašnje rimske granice od Holandije do Mađarske“, rekao je koautor studije Jens Bloher.

Rimljani su na granici podizali vojne ispostave radi zaštite od upada i nemira, od kojih su neke prerasle u veća naselja i gradove, poput Majunca, Regensburga, Trira i Kelna.

Miješanje i integracija stanovništva

Genetski podaci pokazuju značajne demografske promjene koje se poklapaju s raspadom rimskih državnih struktura krajem 5. vijeka. Ljudi iz sjeverne Evrope već su ranije, u manjim grupama, dolazili na ovo područje i živjeli odvojeno od rimskog stanovništva, često kao poljoprivredni radnici.

"Živjeli su tu generacijama, uglavnom se vjenčavajući unutar svoje grupe i čuvajući svoje sjevernoevropsko genetsko nasljeđe", rekao je Burger.

Nakon pada Carstva dolazi do sve većeg miješanja tih grupa, što ukazuje na relativno mirnu integraciju i stvaranje novog ranosrednjovjekovnog društva.

"Iako bilježimo kretanje ljudi sa sjevera ka jugu, većina tih migracija desila se generacijama prije samog pada Carstva“, rekao je Burger, dodajući da su započele još u 3. i 4. vijeku.

"Najvažnije je da ovaj proces nije bio rezultat velikih, homogenih plemenskih invazija, već dolaska manjih porodičnih grupa ili pojedinaca, što direktno osporava narativ o masovnoj ‘varvarskoj invaziji’", dodao je.

Genetski podaci takođe pokazuju da je tadašnje stanovništvo bilo raznoliko, s porijeklom iz različitih dijelova Rimskog carstva - uključujući Balkan i čak Aziju.

Život u ranom srednjem vijeku

Podaci otkrivaju i svakodnevni život ljudi tog doba: prosječan životni vijek bio je oko 40 godina za žene i 43 za muškarce, uz visoku smrtnost djece – gotovo četvrtina ih je izgubila barem jednog roditelja prije desete godine.

Hrišćanstvo je već bilo duboko ukorijenjeno kao državna religija, a genetski podaci ukazuju na monogamne porodice, bez ponovnih brakova unutar porodice preminulog supružnika i izbjegavanje brakova među bliskim rođacima, prenos Rojtersa.

"Sve ove karakteristike odražavaju hrišćanske norme kasne antike", rekao je Burger.

Istraživanje pokazuje da su i nakon pada Carstva dodatni migranti dolazili sa sjevera, a do 7. vijeka formiran je novi genetski profil stanovništva – sličan onome koji danas postoji u centralnoj Evropi.