Učlanjenjem u NATO savez 2017. godine, Crna Gora postala je dio najjačeg sistema kolektivne bezbjednosti na svijetu, čime je učvršćena njena bezbjednost i stabilnost.
Tako su iz kabineta predsjednika Crne Gore i Savjeta za odbranu i bezbjednost, Jakova Milatovića, odgovorili na pitanje “Vijesti” o tome kako šef države gleda na slučaj novog naoružavanja susjedne Srbije, ovog puta kineskim raketama ofanzivnog karaktera i velike razorne moći.
“Svaka država oblikuje svoju politiku odbrane i bezbjednosti. Crna Gora je 2017. godine učlanjenjem u NATO donijela ispravnu stratešku odluku da postane dio najjačeg sistema kolektivne bezbjednosti na svijetu. Time je učvršćena stabilnost i bezbjednost naše države, što danas ne negiraju ni oni politički akteri koji su tada drugačije mislili, a koji danas učestvuju u donošenju odluka koje se tiču našeg sistema odbrane i bezbjednosti”, navodi se u odgovoru redakciji.
Iz Milatovićevog kabineta poručeno je da Crna Gora, ujedno, njeguje dobrosusjedske odnose sa svim zemljama u okruženju, “svjesna da su međusobno povjerenje i saradnja ključni preduslovi trajnog mira i razvoja”.
“Vrijeme velikih globalnih izazova dodatno obavezuje region Zapadnog Balkana da bude fokusiran na još snažniju međusobnu saradnju i zajedničku evropsku budućnost u interesu svih njenih građana”, kazali su oni.
Iz Ministarstva odbrane nisu odgovorili na pitanje lista o tome kako vide potez Beograda.
ZAGREB PISAO NATO-U
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić potvrdio je prošle sedmice da je ta država kupila kineske rakete “CM-400AKG”, čime je postala prva evropska zemlja u posjedu tih projektila.
“Imamo značajan broj tih raketa i imaćemo ih još više”, rekao je on, nekoliko dana nakon što su se pojavile prve fotografije raketa postavljenih na avion srpskog ratnog vazduhoplovstva. Vučić je rekao da su lovci “MiG-29” prilagođeni nošenju tih raketa.
Načelnik Generalštaba Vojske Srbije Milan Mojsilović, izjavio je preksinoć da supersonične rakete “nisu kupljene za Zagreb, Sarajevo ili Podgoricu”, već za “sve koji ne misle dobro Srbiji i vjeruju da svoje nacionalne interese mogu da nameću oružanim putem”, prenijela je agencija FoNet.
Hrvatski premijer Andrej Plenković kazao je 13. marta da je pisao generalnom sekretaru NATO-a Marku Ruteu o raketama koje je Srbija kupila od Kine.
“Takvo oružje nije još viđeno na evropskoj teritoriji”, konstatovao je Plenković, odgovarajući na pitanja novinara u Zagrebu.
Predsjednik Hrvatske Zoran Milanović kazao je prekjuče da ne razumije zašto se Srbija snabdijeva ofanzivnim oružjem.
“Do određene mjere razumijem da žele da imaju jaku defanzivu, ali oni se snabdijevaju i napadnim oružjem. I to me brine...”, rekao je Milanović, prenijeli su tamošnji mediji.
Na kupovinu raketa reagovao je i Brisel, poručivši da “evropski put Srbije zahtijeva jasne strateške izbore”.
“To uključuje izbjegavanje strateških zavisnosti koje nisu u skladu s tim ciljem”, naveo je portparol Evropske komisije u odgovoru “Radiju Slobodna Evropa”.
SMRTONOSNA SREDSTVA - ALAT ZA PROMOCIJU
Konsultant iz oblasti geopolitike i bezbjednosti Nikola Lunić, ocijenio je za “Vijesti” da su rakete “CM-400AKG” koje je Srbija kupila od Pekinga, kineski projektili vazduh‑zemlja namijenjeni gađanju visokovrijednih ciljeva, poput komandnih centara, brodova i radarskih sistema.
Pojašnjava da se lansiraju s aviona i koriste polubalističku putanju (koja omogućava projektilu da vrši manevre tokom leta), što im omogućava da u terminalnoj fazi leta imaju brzinu do 4,5 maha (oko 5.500 kilometara na čas), s dometom od oko 250 kilometara (teorijski do 400) i bojevom glavom do 200 kilograma.
Prema njegovim riječima, efekat je kombinacija eksplozivne moći i kinetičke energije, što ih čini posebno opasnim za protivvazdušne (PVO) i strateške sisteme.
“Istovremeno, rakete ‘CM‑400AKG’ se nalaze u sivoj zoni režima kontrole raketne tehnologije (Missile Technology Control Regime - MTCR), jer Kina formalno drži domet ispod praga od 300 kilometara i bojevu glavu ispod 500 kilograma, čime tehnički izbjegava najstrože ograničenje izvoza, a praktično zadržava visoke udarne sposobnosti”, kazao je Lunić.
On je konstatovao da ta raketa tako postaje i politički osjetljiv instrument “regionalnog odvraćanja i strateškog unapređenja vojnih sposobnosti”.
“... Što njenu nabavku čini pažljivo praćenom od strane mnogih međunarodnih aktera”, podvukao je.
Lunić je naveo da nabavka tih kvazibalističkih raketa ima višestruku dimenziju. S jedne strane, kaže sagovornik, ona predstavlja “jasnu demonstraciju vojne sposobnosti i strateške autonomije Srbije”.
“Supersonične rakete ‘CM‑400AKG’ omogućavaju relativno malom broju borbenih aviona da ugroze ciljeve duboko iza linija fronta ili ključne sisteme PVO, čime se povećava odvraćanje u regionalnom kontekstu”, ocijenio je on.
S druge strane, Lunić ističe da potez Srbije ima i političku i simboličku relevantnost, tj. da se u regionu Balkana, gdje istorijski odnosi između Srbije i Hrvatske nose težinu sukoba iz 90‑ih, ovakva nabavka može tumačiti kao signal moći, ali i kao potencijalni bezbjednosni izazov ili osjećaj nepouzdanosti.
On je kazao da hrvatsko obavještavanje NATO i EU “definitivno predstavlja upozorenje” za svojevrstan disbalans dosadašnjih bezbjednosnih odnosa u regionu, što bi mogao predstavljati i čin sa širim geopolitičkim implikacijama. Lunić je podsjetio da Srbija i Hrvatska u posljednjih nekoliko godina intenzivno ulažu u modernizaciju svojih vojnih sposobnosti, te da nabavka kineskih raketa dodatno “komplikuje regionalni balans” i potencijalno ubrzava “virtuelnu trku u naoružanju koju političari regiona nerijetko kreiraju u sopstvenoj fantazmagoriji”.
“Ono što su politikanti na Balkanu dobro naučili je matematička kalkulacija o rejtingu koji se naglo povećava vojnim nabavkama i isticanjem oružja u medijima, pretvarajući smrtonosna sredstva u alat za političku promociju. Ono što ne znaju ili nesavjesno zanemaruju je da svaka zloupotreba vojne moći i bilateralno nepovjerenje ostavlja dugoročne posljedice na budućnost mladih generacija i ugrožava multikulturalno bogatstvo regiona”, poručio je on.
Srbija u posljednih pet godina najviše oružja uvezla iz Kine
Vojska Srbije već operiše kineskim naoružanjem - od borbenih dronova do raketnog protivvazdušnog sistema “FK-3”, piše Radio Slobodna Evropa.
Prema navodima tog medija, dronovi “CH92-A” predstavljeni su 2020. i to je bila prva nabavka iz Kine koja je ušla u borbeni sastav tamošnje vojske, a potom su uslijedile nabavke borbenih dronova “CH-95”, i protivvazdušnih sistema “FK-3” i “HQ-17”.
Prema podacima Međunarodnog instituta za istraživanje mira (SIPRI) iz Stokholma, u proteklih pet godina, Srbija je najviše oružja uvezla iz Kine (61 odsto), zatim iz Francuske (12 odsto) i Rusije (sedam odsto).
Vučić: Pripremamo se za napad Albanije, Hrvatske i Kosova
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić kazao je prošle sedmice da se Srbija “priprema za napad” Albanije, Hrvatske i Kosova, navodeći da oni “formiraju vojni savez da bi napali Srbiju u nekom trenutku u budućnosti”.
“Čekaće trenutak da izbije veći sukob Evropljana i Rusa, i još veći sukob na Bliskom istoku. Mi ne možemo da napadamo NATO zemlje, niti želimo, ali da li sumnjam u njihove namjere - mislim da su im to jedine namjere, samo čekaju povoljan trenutak kad će biti opšti haos u svijetu”, rekao je on.
Hrvatska, Albanija i Kosovo su u martu 2025. potpisali Deklaraciju o saradnji u oblasti odbrane i bezbjednosti, što su srpski zvaničnici opisali kao prijetnju po bezbjednost Srbije.
Bonus video:
