Većina će podržati odbornicu DNP-a? Do kraja sedmice trebalo bi da bude poznat kandidat za šefa gradskog parlementa

Predstavnici vlasti u Podgorici dogovorili su se da do kraja sedmice predlože kandidata za predsjednika Skupštine glavnog grada, a prema saznanjima “Vijesti” - najveće su šanse da za tu poziciju podrže odbornicu doskora vladajuće Demokratske narodne partije (DNP), Ivanu Mašković.

Odbornik Nove srpske demokratije (NSD) Mitar Šušić rekao je “Vijestima” da je tom klubu prihvatljiva kandidatkinja koju je DNP predložio prošle sedmice.

“Zato što ona, zapravo, jeste kandidat s naše liste. Ono što bismo voljeli da definišemo, ali bez ikakvog uslovljavanja, jeste da eventualan njen izbor na čelo Skupštine neće dovesti do prekompozicije u dijelu opozicije i pozicije”, kazao je Šušić.

DNP s NSD-om čini koaliciju “Za budućnost Podgorice”, ali je zimus izašao iz lokalne i državne vlasti, nakon političke krize koja je nastala zbog pitanja izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u zetskom naselju Botun.

Šef kluba Pokret za Podgoricu (PzPG) Miloš Krstović kazao je redakciji da im je prihvatljiv kandidat koji dolazi iz koalicije “Za budućnost Podgorice”, kao i svaki drugi kandidat “koji dolazi iz koalicije koju dominantno čine kolege iz NSD-a i DNP-a”.

On je rekao da o potencijalnom svom kandidatu “nijesu razmišljali”.

“Ali ukoliko koalicija na nivou Glavnog grada bude smatrala da on treba da bude kompromisno rješenje, vrlo lako ćemo doći do imena iz naših redova”, poručio je Krstović.

“Vijesti” su mišljenje tražile i od šefice odborničkog kluba Pokreta Evropa sad (PES) Anđele Mićović, koja nije odgovorila na upite redakcije.

Partije vlasti poručile su nakon zajedničkog sastanka održanog krajem maja da kandidat za šefa gradskog parlamenta da bude iz koalicije "Za budućnost Podgorice".

Iz opozicione Demokratske partije socijalsita (DPS) juče nijesu htjeli da govore o kandidatima za predsjednika lokalnog parlamenta. Iz kluba odbornika te partije kazali su “Vijestima” da neće davati izjave “prije sjednice partijskih organa u Podgorici”.

Kriza vlasti u Podgorici produbljena je nakon što je 26. maja ostavku podnijela Jelena Borovinić Bojović na funkciju predsjednice Skupštine Glavnog grada. Rok za izbor njenog nasljednika je 30 dana (s obzirom na to da Skupština nema potpredsjednika), a opozicija ne može do većine potrebne za to bez glasova DNP-a ili neke stranke vlasti.

S druge strane, vlast ne isključuje mogućnost uvođenja prinudne uprave, ako se ne izabere novi predsjednik Skupštine.

Zamjenica gradonačelnika Nađa Ljiljanić (PzPG) rekla je novinarima nakon jučerašnjeg sastanka vladajućih partija da se nadaju da će imati kandidata i prije kraja sedmice, ali nije željela da govori o imenima.

“Ne bih licitirala s imenima jer možda ne bi bilo korektno. Ali izuzetno uvažavam i poštujem sve kolege u odborničkim klupama. Tako da se nadam da će se odlučiti za kredibilnu osobu, koja će moći da predstavlja Skupštinu Glavnog grada i da ćemo u narednom periodu imati funkcionalnu Skupštinu”, kazala je.

Na pitanje da li im je prihvatljiv kandidat DNP-a, odgovorila je da im je prihvatljiv svaki kandidat koalicije “Za budućnost Podgorice”.

Odbornički klub DNP-a predložio je prošle sedmice Mašković za predsjednicu Skupštine, navodeći da će, ako to ne bude prihvatljivo većini i “nastavi se sa ucjenama” i uslovljavanjima, podržati izbor odbornika Preokreta Srđana Perića na tu funkciju.

Perić je najavio da će se kandidovati za predsjednika Skupštine Glavnog grada u cilju deblokade rada lokalnog parlamenta.

Iz vlasti su nakon toga “Vijestima” rekli da im je Perić prihvatljiv samo ako postane dio vladajuće koalicije, odnosno ako pristupi koalicionom sporazumu koji su konstituenti vlasti zaključili nakon izbora.

Nakon izbora u Podgorici, održanih u septembru 2024. godine, vlast su formirali PES, Demokrate, koalicija “Za budućnost Podgorice” predvođena NSD-om i DNP-om, te Pokret za Podgoricu blizak predsjedniku države Jakovu Milatoviću.

Prema Zakonu o lokalnoj samoupravi (član 49), kad čelniku lokalnog parlamenta prestane mandat, tu funkciju, do izbora novog predsjednika, obavlja potpredsjednik. Skupština Glavnog grada nema potpredsjednika, pa stoga, prema istim odredbama zakona, funkciju predsjednika do izbora novog vrši odbornik iz najbrojnijeg kluba. To znači da, u ovom slučaju, čelna funkcija u Skupštini prelazi u ruke DPS-a. Kako su “Vijesti” nedavno objavile, tu funkciju će privremeno obavljati Ksenija Aranitović.

Isti propis nalaže parlamentu da izabere predsjednika najkasnije u roku od 30 dana od prestanka mandata prethodnog šefa, ali nije precizirano šta se dešava ako se to ne desi. Međutim, jasno je da bi to vodilo prinudnoj upravi, jer sjednice Skupštine ne bi mogle da se zakažu.

Posljednja sjednica gradskog parlamenta održana je 16. aprila. Ako on ne bude radio pola godine, Vlada će ga raspustiti i uvesti prinudnu upravu (odbor povjerenika). Međutim, to ne bi vodilo prijevremenim izborima, kao što bi inače trebalo, jer se oni ne mogu raspisati devet mjeseci prije održavanja opštih lokalnih izbora, zakazanih za 13. jun 2027. To znači da je posljednji datum kad se može vanredno na birališta - sredina septembra ove godine, te da će, ako dođe do imenovanja odbora povjerenika, oni upravljati Podgoricom do izbora dogodine.

Perić: Suština našeg modela nije ulazak u vlast

Perić je juče saopštio da suština modela koji je Preokret predložio nije formiranje bilo kakve koalicije, niti ulazak Preokreta u vlast, još manje politička trgovina.

“Naprotiv, riječ je o privremenom i minimalnom institucionalnom rješenju koje ima za cilj da spriječi dalju blokadu sistema, sačuva demokratsku kontrolu nad radom gradske uprave i omogući da građani budu više uključeni u donošenje odluka koje utiču na njihov svakodnevni život”, naveo je Perić u odgovoru na upite PES-a.

Odbornički klub PES-a prethodno je tražio od Preokreta dodatna pojašnjenja kako bi se izjasnili o njihovoj inicijativi. Oni su za Preokret imali šest pitanja - između ostalog, da li njihov koncept podrazumijeva postojanje jasne skupštinske većine koja bi preuzela odgovornost za upravljanje Glavnim gradom, ili se zasniva na promjenljivim, ad hoc i fluidnim većinama od tačke do tačke dnevnog reda.

“Da li ste otvoreni za mogućnost da se odnosi između političkih subjekata koji bi podržali vaš koncept, uključujući pitanja većine, odgovornosti, stabilnosti, definišu koalicionim ili drugim pisanim sporazumom? S kojim političkim subjektima razmatrate realizaciju vašeg koncepta i da li ste inicijativu za podršku vašem modelu formalizovali prema predstavnicima DPS-a, Evropskog saveza, Građanskog pokreta URA i Stranke evropskog progresa?”, pitali su iz PES-a.

Perić je istakao da predloženi model polazi od jednostavnog principa, a to je da u situaciji političke krize građani ne smiju biti gubitnici, već moraju dobiti više transparentnosti, više kontrole nad radom izvršne vlasti i Skupštine, te više mogućnosti da utiču na odluke koje se donose u njihovo ime.

Zbog toga, kako je objasnio, predloženi model uključuje mehanizme za veću otvorenost Skupštine, snažniju kontrolu rada izvršne vlasti, veće učešće mjesnih zajednica, lokalnih inicijativa, civilnog društva, stručne javnosti i građana u procesima odlučivanja.

“Nijednim svojim elementom model ne podrazumijeva ugrožavanje funkcionisanja grada, već sasvim suprotno: stvaranje uslova da institucije rade u punom kapacitetu i pod većim stepenom javne kontrole”, kazao je Perić.