U Izvještaju o korišćenju sredstava za 2025, objavljenom na sajtu zakonodavnog doma, za usluge reprezentacije, odnosno “agencijske usluge rezervacije ugostiteljskih usluga u ugostiteljskim objektima”, Skupština je izdvojila ukupno 121.891 euro. Ako se dodaju i pokloni, poput umjetničkih slika, “Gorskog vijenca”, “poklon de lux”, gadžeti, umjetnine, voda i kafa za zgradu, VIP salon aerodroma i refundacije poslanicima za restorane u inostranstvu, ukupna cifra dostiže 145.306,77 eura.
Analiza “Vijesti” zasnovana je na dokumentaciji iz dva zahtjeva za slobodan pristup informacijama. U prvih sedam mjeseci potrošeno je 35.424 eura, a u ostatku godine 109.883 eura. Razlog za taj skok je jasan: u drugoj polovini godine Skupština je bila domaćin skupa svjetske organizacije Žena političkih liderki (WPL), čije su ugostiteljske usluge same koštale blizu 42.000 eura.
Struktura potrošnje je gotovo identična u oba perioda. Novac pretežno odlazi na ugostiteljstvo. U drugoj polovini godine na restorane i ketering otišlo je 86.500 eura, ili 79 odsto svih troškova reprezentacije; u prvoj polovini udio je nešto niži, ali i dalje dominantan. Ukupno, na hranu i piće u 2025. potrošeno je oko 110.000 eura, otprilike tri četvrtine cjelokupne reprezentacije.
RAČUNE ISPOSTAVLJA POSREDNIK
Ono što posebno upada u oči jeste da gotovo sve te račune Skupštini nije ispostavio restoran, već agencija “Marco Polo Travel Agency” iz Podgorice, koja kao posrednik za parlament rezerviše ugostiteljske usluge po godišnjem ugovoru. Ta firma naplatila je desetine restoranskih računa u obje polovine godine, a na svaki dodaje i sopstvenu proviziju za rezervaciju, najčešće 36,30 eura. Drugim riječima, i kada poslanici večeraju u Podgorici, račun ide preko agencije.
Najskuplji pojedinačni trošak reprezentacije u 2025. godini nastao je u podgoričkom hotelu Hilton, tokom samita Žena političkih liderki. Hotelski račun broj 147811, izdat 1. oktobra prošle godine, obuhvata ugostiteljske usluge tokom dva dana samita - 28. i 29. septembra. Prvog dana za konferencijsku hranu obračunato je 9.000 eura, a za piće 8.100; drugog dana hrana je koštala 9.460, a piće 2.655 eura, uz još 55,20 eura potrošenih na hotelskoj terasi. Ukupan iznos računa je 29.270,20 eura, od čega na piće otpada 10.755 eura, ili nešto više od trećine.
Kupac na tom računu, međutim, nije Skupština, već turistička agencija Marco Polo Travel Agency, preko koje parlament rezerviše ugostiteljske usluge. Agencija je zatim Skupštini ispostavila svoju fakturu, dodavši na hotelski iznos 36,30 eura za uslugu rezervacije - ukupno 29.306,50 eura. Trezorski zahtjev za plaćanje na kraju je odobren na 29.306,30 eura, dakle dvadeset centi manje nego što je fakturisano. Uz taj račun priložen je i interni dopis Odsjeka za finansijske poslove, u kojem se navodi da fakturu službenici Biroa za javne nabavke ne mogu obraditi jer prelazi iznos ugovorenih sredstava, ali da je troškove ipak potrebno platiti.
Račun od 19.443,80 eura plaćen je za svečanu večeru za 250 osoba priređenu 29. septembra u restoranu “Imanje Knjaz” (kompleks “Aqua Palata”). Prema fiskalnom računu, na meniju su bili korporativni obrok (12.125 eura), “open bar” (5.250 eura) i piće dobrodošlice (625 eura). Zanimljivo je da taj jedan račun gotovo dostiže ukupnu restoransku potrošnju iz cijelog prvog polugodišta.
Odmah iza slijedi ketering na iznajmljenom brodu “Katica” od 30. septembra, plaćen 15.836 eura, pa restoranske usluge u hotelu “Avala” u Budvi tokom konferencije “Put svile” (7.415 eura) i koktel za 220 osoba u budvanskom restoranu “Citadela” (6.713 eura). U prvoj polovini godine najveći računi su skromniji: 2.761 euro za organizaciju konferencije Grupe za “Put svile” Parlamentarne skupštine OEBS-a i 2.291 euro za ručak za 46 osoba u restoranu “Kaza” u Pržnu.
Dva događaja tako dominiraju cijelom godinom: WPL samit u septembru i konferencija OEBS-a “Put svile” u maju. Prema internom planu Skupštine, domaćini svečanog prijema dobrodošlice na WPL samitu trebalo je da budu predsjednik Skupštine Andrija Mandić i premijer Milojko Spajić.
Reprezentacija nije bila samo hrana. Skupština je Udruženju likovnih umjetnika Crne Gore platila 7.550 eura za 11 ulja na platnu autora Luke Martinovića. Među njima su “Lovćen - Njegoševa kapela”, “Sinagoga”, “Jasenovac i svijet”, “Most na Tari”, “Boka kotorska”, “Crnogorska kužina”, “Kanjon Tare” i portret Valtazara Bogišića. Dopisi navode da su slike uručivane zvaničnicima tokom posjeta Monaku, Saudijskoj Arabiji, Srbiji, Izraelu i Španiji, kao i tokom međunarodnih posjeta krajem godine.
Još 4.000 eura plaćeno je firmi Milin Božur iz Berana za 250 artikala označenih samo kao “Poklon de lux”, po 16 eura. “Gadget” iz Berana dobio je 3.726,80 eura za “pripremu poklona” - 140 komada po 26,62 eura sa PDV-om. U pratećem dopisu ponovo piše da Biro za javne nabavke račun ne može obraditi jer nabavku nije sprovodio.
“Voli” je kroz 33 isplate dobio ukupno 8.578,20 eura. Najveći pojedinačni račun, 1.006,68 eura, bio je isključivo za alkohol za prijem na Vili Gorica: po šest boca Jack Daniel’s, Stare Sokolove rakije i Martella, 18 boca sovinjona i 36 boca proseka. Na drugim računima vide se masovne nabavke vode - po 1.200 staklenih bočica za 660 eura - uz obrazloženje hitnosti i potreba skupštinskog restorana.
SLIKE, “GORSKI VIJENAC” I “POKLON DE LUXE”
Uz krupne cifre, dokumentacija krije i niz detalja koji zaslužuju pažnju.
Račun koji ne štima: kod keteringa na brodu “Katica”, izvorni fiskalni račun ugostitelja iz Tivta glasio je na 17.100 eura - hrana (11.400), piće (4.400) i najam broda (1.300 eura). Ali, agencija je Skupštini fakturisala 15.800 eura, tačno onoliko koliko iznose hrana i piće. Stavka za najam broda od 1.300 eura jednostavno nije prefakturisana parlamentu, pa ostaje pitanje ko je i po kom osnovu snosio tu razliku.
Ugovor koji je premašen: uz dvije najveće fakture sa WPL samita priložen je i interni dopis Odsjeka za finansije upućen generalnom sekretaru Bobanu Stanišiću. U njemu se navodi da fakture “prelaze iznos ugovorenih sredstava” definisanih godišnjim ugovorom sa agencijom, zbog čega ih Biro za javne nabavke nije mogao obraditi na uobičajen način. Iz dokumentacije se ne vidi kako je planiran budžet za organizaciju samita.
Slika kao poklon: među najvećim računima prvog polugodišta je i 2.600 eura koje je Skupština platila Udruženju likovnih umjetnika za otkup slika Luke Martinovića - kao protokolarni poklon uručen zvaničnicima s kojima se sreo predsjednik Skupštine Andrija Mandić. Na listi poklona su i “Gorski vijenac” u vrijednosti od 1.000 eura, “poklon de lux” od 4.000 eura, te tehnika iz jedne beranske prodavnice za 3.727 eura.
Restorani i van granica: Dio troškova čine i refundacije poslanicima koji su iz svog džepa platili restorane na službenim putovanjima: generalnom sekretaru Bobanu Stanišiću za restoran “El Barril de las Letras” u Madridu, potpredsjedniku Mirsadu Nurkoviću za službeni ručak u Vašingtonu i poslaniku Dejanu Đuroviću za boravak delegacije u Ljubljani.
Od osam do 19.443 eura: ova budžetska stavka pokriva i najsitnije rashode, desetine računa za isporuku vode i kafe za zgradu parlamenta, ponekad od svega sedam do devetnaest eura, ali i večere za 250 gostiju vrijedne skoro dvadeset hiljada. Ta raspršenost pokazuje koliko je pojam “reprezentacije” u praksi širok.
Organizacija dva međunarodna parlamentarna skupa jeste legitiman trošak i dio protokolarne funkcije Skupštine, ali koncentracija tri četvrtine reprezentacije na hranu i piće, posredovanje jedne jedine agencije kroz koju prolaze gotovo svi restoranski računi, i fakture koje probijaju ugovorene iznose - otvaraju pitanja o planiranju, konkurenciji i kontroli trošenja javnog novca.
Dokumentaciju o troškovima repezentacije Skupštine Crne Gore dobijena je uz pomoć aplikacije MANS-a “Pitajte institucije”.
Metodologija
Tekst je zasnovan na dokumentaciji iz dva zahtjeva za slobodan pristup informacijama koje je NVO MANS uputila Skupštini Crne Gore - br. 155781 (period januar - jul 2025, 56 plaćanja) i br. 157168 (druga polovina 2025, 88 plaćanja).
Dokumenta obuhvataju rashode knjižene na ekonomsku klasifikaciju 41420000000 (reprezentacija). Utvrđeno je da se dva skupa računa ne preklapaju (nema istovjetnih naloga za plaćanje), pa su iznosi sabrani bez dvostrukog brojanja. Svi iznosi unakrsno su provjereni, a najveće stavke potvrđene uvidom u skenirane originale fiskalnih računa i faktura.
U obradi podataka korišćena je vještačka inteligencija (AI).
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
