Počasni predsjednik Demokratskog saveza u Crnoj Gori Mehmet Bardhi i aktuelni lider te partije Saubih Mehmeti od čelnika države traže da uklone crkvu sa Rumije, a od prvih ljudi Bara da tu lokaciju na vrhu planine ne uvrste u Prostorno-urbanistički plan (PUP) opštine kao mjesto za vjerske objekte.
Peticiju sa blizu hiljadu potpisa, Bardhi i Mehmeti dostavili su predsjednicima države, Vlade i Skupštine, Jakovu Milatoviću, Milojku Spajiću i Andriji Mandiću, potpredsjedniku Skupštine Nikoli Camaju, kao i predsjednicima Opštine i Skupštine opštine Bar, Dušanu Raičeviću i Branislavu Neneziću.
U dopisu Milatoviću, u koji su “Vijesti” imale uvid, traži se da se sa vrha Rumije ukloni metalna crkva, naknadno obložena i kamenjem, koju je Mitropolija crnogorsko-primorska SPC postavila 18. juna 2005.
“Obraćamo Vam se ovim zahtjevom u pisanoj formi - peticijom, kojom svojim potpisima blizu hiljadu građana, kao i mi u naše i u ime političke stranke DS u CG, traže da se objekat u formi crkve, metalna crkva, dimenzija osnove 3,5 metara sa 2,6 metara, oltarski dio 60 sa 120 cm, visina do kubeta 3,5 metara, dok joj je zvonik (preslica) sa krstom visok 5 metara, a ukupna težina iznosi 3,5 tone, ukloni sa vrha planine Rumije i da se lokacija vrati u prvobitno stanje, da se oslobodi od helikopterske vojne - crkvene - srpske okupacije. Vrh Rumije treba i mora da bude slobodan, ne samo za stanovnike Krajine, okolnih sela i naselja Bara, Ulcinja i Skadra, nego za sve ljude dobre volje i dobrih namjera, za sve konfesije i sve nacionalnosti i za sve goste, posjetioce ovih lijepih historijskih predjela, planinskih krajeva i vrhova, koji predstavljaju kulturno-duhovnu i materijalnu baštinu Krajine i čitavog okolnog podrumijskog regiona”, stoji u peticiji, iza koje stoje Bardhi i Mehmeti.
Podsjeća se da je metalna crkva od mjesta izrade do dokova Luke Bar prenijeta uz obezbjeđenje policijskog automobila registarskih oznaka P-200-279, pod rotacijom.
“Odakle je u dva navrata ‘odletjela’ na vrh Rumije u klasičnoj okupacionoj akciji vojnim helikopterom MI-8, iz Podgoričkog garnizona tadašnje vojske Srbije i Crne Gore, 18. juna 2005. i postavljena nelegalno, nezakonito i agresivno na vrh planine na gomili kamenja, na tumulu, od strane Mitropolije crnogorsko-primorske SPC. Taj objekat trebalo je da bude uklonjen na osnovu Rješenja inspektora za građevinarstvo (broj 0702-060/05-809) od 22. jula 2005, kojim je Mitropoliji crnogorsko-primorskoj SPC naređeno da ukloni metalnu konstrukciju i poruši kamenu oblogu zidova vjerskog objekta - crkve sa vrha Rumije u roku od jednog dana, te da će se u slučaju neizvršavanja preduzeti druge zakonske mjere”.
Navode i da bi vrh Rumije trebalo da bude slobodan za sve ljude, svih vjera i nacija, “kao što je i uvijek bio do ove crkvene i vojne okupacije”.
U obrazloženju peticije piše da je penjanje na vrh planine uvijek bilo svojevrstan doživljaj:
“Sa tog mjesta širi se nepregledni vidik na sve strane - široko plavo more, krajinske planine, zeleni vrhovi nepreglednih šuma, Prokletije iznad Skadra i Skadarskog jezera, sve do Podgorice i ravnice Ćemovsko polje, Malesija i Lovćena. Kada se razvedrava, poslije kiše mogu se čak primijetiti i obale Italije i Istanbul. Ali, na vrhu Rumije nikad nije bilo crkve, a još manje Srpske pravoslavne crkve”.
Piše i da tu nije bilo nikakve građevine, osim gomile kamenja - “tumula od stotine i hiljade kubika”.
“Napravljene od kamenja koje su nosili svi koji su se stotinama godina unazad peli na vrh ove svete naše planine. Kažemo ‘naše’, jer smo po tim uvalama i predjelima, od podnožja pa i do samog vrha, mi Kranjani čuvali stada ovaca, koza... Svakako, jedan put godišnje, na organizovan način, a i u drugim prilikama, kada bi se popeli na vrh, svi bi donijeli po jedan kamen kako bi ova planina postala još viša. Pa i mi, naši rođaci, komšije, drugovi, poznanici, gosti i posjetioci svaki put kada smo se popeli na vrh, kamen koji smo nosili, stavili smo na gomilu. Sada je MCP SPC, na naše kamenje stavila metalnu crkvu, što ni po bilo kojoj moralnoj, zakonskoj i tradicionalnoj normi nije mogla, niti je smjela”.
Dodaje se da su svadbe i druga veselja u Krajini skoro uvijek počinjale sa pjesmama o Rumiji i navodi se strofa jedne od njih:
“Oj Rumia bjeshkë e naltë, Ti u bafsh o ma e naltë, Ti u bafsh ma e nalt se je; Kur hypa n’maje teje, Pashë Stamollë/n me sy - O Rumijo, planino visoka, Neka se uzdigneš još više, Neka postaneš viša nego što jesi; Kada se popeh na tvoj vrh, Vidjeh Istanbul svojim očima”.
Podsjeća se da su godinama i vjekovima na livadi Male Rumije, koja se nalazi oko 100 metara ispod vrha planine (1.595 mnv), u prisustvu velikog broja ljudi, organizovana viteška takmičenja - bacanje kamena s ramena, skokovi u dalj, troskok, potezanje konopa, rvanje...
“Taj objekat ne samo da nije legalan, kojim je vrh Rumije okupiran i devastiran, nego predstavlja namjernu, ciljnu, jasnu i najveću provokaciju i prijetnju za ova mirna mjesta Krajine naseljena etničkim albanskim autohtonim stanovništvom na podneblju podrumijskog regiona, a i za ostale miroljubive građane, ljude ljubitelje slobodnih, visokih vrhova i planina”.
Podsjeća se da su DS i Bardhi kao njen predsjednik i poslanik, više puta reagovali i tražili uklanjanje metalnog objekta.
“I ovim putem posredstvom ove peticije, koju je potpisalo blizu hiljadu građana za veoma kratko vrijeme, zahtijevamo da uklonite taj nelegalni, prijeteći za mir metalni objekat... i oslobodite planinu od okupacije od strane Mitropolije crnogorsko-primorske SPC, jer tu nema mjesta za nijedan vjerski i drugi objekat. Rumija treba da bude slobodna kao što je od pamtivijeka uvijek i bila. Tražimo da bude zaštićena jer Rumija je nesporno kulturno mjesto pa i arheološki lokalitet”.
Navode da se vjerski objekti grade da bi građani u njima obavljali vjerske obrede, ali u naseljenim mjestima, selima, naseljima i gradovima.
“Gdje ima građana, a nikako po vrhovima visokih planina, pogotovo tamo gdje se ljudi teško mogu popeti, čak i za neku sportsku rekreativnu šetnju, što je i slučaj sa ovim metalnim objektom na vrhu Rumije. Zato je ovo provokacija i prijetnja. Urazumimo se”.
Podsjeća se da je Crna Gora u procesu pristupanja Evropskoj uniji preuzela obavezu da dosljedno primjenjuje evropske standarde u oblasti vladavine prava, zaštite ljudskih i manjinskih prava i poštovanja kulturne baštine.
“U tom smislu pozivamo se na Pregovaračko poglavlje 23 - Pravosuđe i temeljna prava, koje obuhvata zaštitu osnovnih ljudskih prava, prava manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica, zabranu diskriminacije i obavezu države da obezbijedi jednako postupanje prema svim građanima. Smatramo da je rješavanje pravnog statusa objekta na vrhu Rumije, u skladu sa važećim zakonima i izvršnim odlukama nadležnih organa, od značaja za očuvanje međunacionalnog i međuvjerskog sklada, zaštitu kulturno-istorijske baštine i jačanje povjerenja manjinskih zajednica u institucije Crne Gore, što predstavlja jedan od ključnih ciljeva Poglavlja 23 u procesu evropskih integracija”.
Podsjećaju da su zahtjeve za uklanjanje metalne crkve sa vrha Rumije tražile javno i mnoge društvene građanske organizacije, političke partije, poznate ličnosti i građani različitih vjera i nacionalnosti “kako bi se vratio mir među svim građanima i institucijama sistema u Crnoj Gori”.
"Osvojena" ostrva na Skadarskom jezeru
U peticiji piše i da su problemi na prostorima ispod Rumijskog regiona “počeli još krajem 80-ih godina, kada su neki iz SPC-a pronašli ‘srpsku Meku’ u Ostrosu, usred Krajine”.
“U to vrijeme, 1989. godine, imamo jedan interesantan događaj, kojeg valja pomenuti, kada je, kod ostataka manastira Prečista Krajinska (alb. Kisha e Krajës, Shën Mëria e Krajës ili E Papërlyemja e Krajës) odigran dramski komad ‘Vladimir i Kosara’. Na toj priredbi je bilo mnogo posjetilaca, mještana i gostiju, a najviše partijskih i društvenih rukovodilaca SKJ iz Krajine, Opštine Bar, Crne Gore pa i Federacije. Na toj priredbi bio je i glavni imam Krajine, hodža tog mjesta. Treba naglasiti da je najveći gost te večeri ipak bio predsjednik Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, tada još uvijek drug, profesor Stipe Šuvar”.
Podsjećaju da odmah poslije toga dolazi “’događanje naroda’, Miloševićevi pohodi, počeci krvavih ratova radi ‘oslobađanja’ srpskih teritorija, sa mnogo stradanja...”.
“U svemu ovome jednu od bitnih uloga je imala i SPC. Bilo je i pohoda za ‘oslobođenje’ Crne Gore. Bilo je velikih okupljanja naroda, ‘zapaljivih’ govora na tim skupovima… Ali, kada su u pitanju ovi prostori, gdje vjekovima živi albansko etničko stanovništvo, u to vrijeme SPC je vidjela šansu, koju je godinama pripremala. Počeo je munjeviti pohod na Skadarsko jezero - osvajanje skoro svih otoka. Protivno svim važećim zakonima reda i mira i narodnih običaja, počela je munjevita bespravna gradnja crkava, manastira sa pratećim kućama, vilama, baštama po tim otocima, gdje će živjeti popovi i časne sestre. Širenjem bezakonja, širili su i strah - dolazak i obilazak po Krajini mnogih ljudi sa mantijama u skupim autima, donošenje građevinskog materijala i prevoženje čunovima do otoka, gdje su izvodili građevinske radove na starim temeljima naših crkava i nekadašnjih samostana. Čak su i prijetili nekim mještanima, koji su se usprotivili tim radnjama i ‘šetnjama’ po Krajini. Tada su crnogorske vlasti - nadležna ministarstva i građevinski inspektori, koji su trebali da spriječe to prisvajanje i devastiranje, mijenjanje oblika i forme starih kulturnih monumenata, otuđenje i bezakonje, zatajile - bile su i ostale posmatrači ili čak i aminovale”.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
