"Vojnik" Knežević ćorcima na Spajića: Je li predsjednik Vlade pripadnik Vojske Srbije

Crnogorski premijer Milojko Spajić (Pokret Evropa sad) ne može biti pripadnik rezervnog sastava Vojske Srbije, kako to tvrdi lider i poslanik Demokratske narodne partije (DNP) Milan Knežević, jer je otpustom iz državljanstva te zemlje prestala da važi svaka njegova vojnička obaveza.

To proizilazi iz izjave beogradskog advokata Valentine Stanković, koja je “Vijestima” pojasnila da je Spajić morao da bude upisan u vojnu evidenciju da bi dobio otpust iz državljanstva susjedne zemlje.

“G. Spajić je, kao državljanin Srbije, bio dužan da reguliše svoju vojnu obavezu, odnosno da se upiše u vojnu evidenciju za dobijanje otpusta iz državljanstva. Međutim, iz toga ne proizlazi da je morao da bude pripadnik, odnosno član rezervnog sastava Vojske Srbije kao poseban uslov za dobijanje otpusta... Prestankom državljanstva Republike Srbije, prestaje i osnov za postojanje vojne obaveze po osnovu tog državljanstva”, kazala je ona.

Knežević je juče na “vanrednoj” konferenciji za medije saopštio da je Spajić pripadnik Vojske Srbije od februara 2023. godine, dodavši da je time prekršio više zakona i učestvovao u izbornoj prevari. On je pozvao premijera da podnese ostavku i da se stavi na raspolaganje nadležnim organima.

Lider DNP-a tvrdi i da premijer prije tri i po godine nije podnio ustavnu žalbu na odluku Državne izborne komisije (DIK) da ga diskvalifikuje iz predsjedničke trke “jer je znao da postoje dokumenta koja će poništiti njegovu izbornu listu”.

“Crna Gora ima premijera koji je vojnik Vojske Srbije, a članica je NATO-a, dok je Srbija vojno neutralna. Kako je moguće da je on član vrhovne komande, da je išao na NATO samite...?”, pitao je Knežević, navodeći da je dokumenta dobio od “razočaranih članova” Spajićevog Pokreta Evropa sad (PES).

Pres je završio porukom “Služimo Srbiji”, što je pozdrav Vojske Srbije.

Time je ponovo otvorena priča o Spajićevom srbijanskom državljanstvu, tri godine nakon što je tražio ispis iz njega, a pošto je zbog tog pasoša ostao bez prilike da bude predsjednički kandidat.

“Vijesti” su juče poslale zahtjev Ministarstvu unutrašnjih poslova (MUP) i Spajićevom kabinetu da dostave redakciji dokaz o ispisu iz državljanstva Srbije, koji je Spajić u junu 2023. poslao MUP-u. No, listu taj dokument nije dostavljen.

Kako se Spajić ispisao

Knežević je juče medijima dostavio tri dokumenta - Spajićevu prijavu od 17. februara 2023. za upis u vojnu evidenciju Srbije, uvjerenje i rješenje tamošnjeg Ministarstva odbrane od 20. februara 2023. da je Spajić upisan u evidenciju, kao i da je preveden u rezervni sastav Vojske Srbije, te dopis Ministarstva spoljnih poslova Srbije ambasadi te zemlje u Podgorici od 1. marta 2023. kojim se potvrđuje da je Spajić u evidenciji i rezervnom sastavu.

Da bi bilo jasno zašto je Spajić tražio da bude upisan u vojnu evidenciju Srbije, treba podsjetiti na niz događaja koji su vezani za njegovu propalu predsjedničku kandidaturu, te objasniti prirodu dokumenta koja je Knežević juče predstavio i vrijeme njihovog nastanka.

Nakon što se u februara 2023. pojavila informacija da Spajić, uz crnogorsko, ima i državljanstvo Srbije - što je on prvobitno negirao - DIK je od srbijanskog MUP-a tražio informacije o tome da li lider PES-a ima prebivalište u toj državi. MUP Srbije je 14. februara 2023. DIK-u dostavio informaciju da Spajić ima prebivalište u beogradskom naselju Zvezdara.

Dva dana kasnije, 16. februara 2023, Spajić je saopštio da je imao državljanstvo Srbije, te da je započeo proces ispisa. Spajićeva prijava za upis u vojnu evidenciju od 17. februara odobrena je tri dana kasnije (20. februara), pa je premijer dobio uvjerenje i rješenje Ministarstva odbrane Srbije o upisu u nju i uvođenju u rezervni sastav Vojske Srbije.

U uvjerenju se navodi da je ono izdato u svrhu otpusta iz državljanstva, dok u rješenju piše da je, s obzirom na to da više nema vojnog roka u Srbiji (ukinut 1. januara 2011), “ostala obaveza uvođenja u vojnu evidenciju i obaveza služenja u rezervnom sastavu”.

Ministarstvo spoljnih poslova Srbije dostavilo je 1. marta 2023. ambasadi u Podgorici uvjerenje da je Spajić uveden u vojnu evidenciju i da se prevodi u rezervni sastav rješenjem od 20. februara.

Zakonom o državljanstvu Srbije propisano je da za otpust iz državljanstva potrebno, između ostalog, da “nema smetnji u pogledu vojne obaveze” (član 28 stav 2) - što znači da je Spajić morao da bude upisan u vojnu evidenciju da bi dobio otpust iz državljanstva Srbije.

Premijer je 13. juna 2023. saopštio da je “nedavno” dobio otpust iz državljanstva Srbije, ne precizirajući kad, a 30. juna te godine je dostavio dokaz crnogorskom MUP-u da više nema pasoš susjedne zemlje.

Stanković: Nema državljanstva - nema vojnika

Advokat Valentina Stanković kazala je “Vijestima” da vojna obaveza državljana Srbije obuhvata, između ostalog, obavezu uvođenja u vojnu evidenciju i obavezu služenja u rezervnom sastavu, pojašnjavajući da se u periodu obustave obaveznog služenja vojnog roka, to u Vojsci Srbije vršilo po principu dobrovoljnosti, dok je obaveza uvođenja u vojnu evidenciju ostala i bila zakonska obaveza.

“Ono što je sa stanovišta otpusta iz državljanstva od značaja jeste da je vojna obaveza, odnosno upis u vojnu evidenciju kao administrativni postupak, bila regulisana, odnosno da nisu postojale smetnje koje proizlaze iz neregulisane vojne obaveze”, navela je ona.

Stanković je kazala da bi, sa stanovišta pravne preciznosti, najpreciznije bilo reći da je Spajić, kao državljanin Srbije, bio dužan da reguliše svoju vojnu obavezu, odnosno da se upiše u vojnu evidenciju za dobijanje otpusta iz državljanstva. Međutim, napominje da iz toga ne proizlazi da je morao da bude pripadnik rezervnog sastava Vojske Srbije kao poseban uslov za dobijanje otpusta.

Na pitanje da to pojasni, sagovornica je odgovorila da je u periodu na koji se odnosi premijerov postupak, bilo neophodno da lice bude uvedeno u vojnu evidenciju, ali to samo po sebi nije značilo i obavezu služenja vojnog roka, niti obavezu aktivnog služenja u Vojsci Srbije.

Upitana da li je Spajić, i nakon što je dobio otpust iz državljanstva, pripadnik rezervnog sastava Vojske Srbije, Stanković kaže da prestankom državljanstva Srbije prestaje i osnov za postojanje vojne obaveze po osnovu tog državljanstva.

“Samim tim, nakon što je g. Spajić dobio otpust iz državljanstva Srbije, on više nije mogao imati status vojnog obveznika Srbije, pa samim tim ni obavezu prema rezervnom sastavu Vojske Srbije koja proizlazi iz tog statusa”, ustvrdila je ona.

Sagovornica je konstatovala da je suština u tome da je u trenutku kad je Spajić regulisao svoj status radi dobijanja otpusta iz državljanstva, za ispunjenje uslova za to bilo relevantno da bude uredno evidentiran, a ne da prethodno odsluži vojni rok ili da bude aktivno angažovan u Vojsci Srbije.

“Nakon prestanka državljanstva prestala je i njegova vojna obaveza prema Srbiji, odnosno evidencija”, podvukla je Stanković.

Za DPS skandal, za PES performans

Premijer Spajić nije pobijao Kneževićeve tvrdnje, već je naveo da predsjednik DNP-a bespogovorno izvršava zadatke “svog (ne)formalnog šefa iz Beograda”.

“Tužno je gledati čovjeka koji je u prošlosti nesporno bio retorički talentovan i zanimljiv, kako bespogovorno izvršava zadatke svog (ne)formalnog šefa iz Beograda, u namjeri da na sve načine uspori evropski put sopstvene zemlje (Crne Gore). Ali, svak’ ima pravo na svoje favorite u susjednoj zemlji: moji su najbolji sportisti i sportistkinje na svijetu koje je Srbija dala, dok je g. Knežević oduševljen trilingom koji nosi slična prezimena: (Aleksandar) Vučić, (Miloš) Vučević i (Dragan J.) Vučičević”, napisao je Spajić juče na mreži “Iks”.

Objavu je zaključio porukom “Soldier of fortune”, koja označava plaćenika, tj. osobu koja je spremna da se bori za svakog ko plati.

Knežević je uzvratio riječima da mu je onaj o kom Spajić govori (“šef iz Beograda”) - prijatelj, a ne nalogodavac.

“Ali ja to tebi ne mogu da objasnim jer nemaš prijatelje, već samo nalogodavce. Zato druge ljude gledaš kroz sebe i misliš da svi poput tebe imaju nalogodavce u Zagrebu, Prištini, Briselu. Više ni sam ne znaš koliko naloga dnevno primaš, ali znaš da stalno napadaš Srbiju i da želiš najgore odnose s našom najbratskijom državom. Nekad si bio za žaljenje, sad si samo za prezir. Vojniče Spajiću, voljno”, poručio je Knežević.

Najjača opoziciona stranka, Demokratska partija socijalista (DPS), prihvatila je Kneževićeve tvrdnje o tome da je Spajić srbijanski vojnik, istakavši da on više ne može ostati na čelu Vlade.

“Činjenica da je predsjednik Vlade ujedno i vojni rezervista druge države nezapamćen je slučaj bez presedana i ujedno najveći skandal u istoriji parlamentarizma. Ono što cijelu situaciju čini nevjerovatnom je i okolnost da je u rezervnom vojnom sastavu druge države čovjek koji je ujedno predsjednik Vijeća za nacionalnu bezbjednost, član Savjeta za odbranu i bezbjednost i premijer države članice NATO saveza”, naveli su.

Njihove kolege iz opozicije, Evropski savez, ocijenili su da tvrdnje koje je iznio Knežević predstavljaju veoma ozbiljne optužbe. Ako se ispostave kao tačne, naglašavaju da Spajić ne smije ostati na čelu Vlade. Poručili su da od Spajića očekuju “da se konačno uozbilji” i da umjesto “jeftinih fora” na “Iksu” javnosti da odgovore na pitanja da li su predstavljena dokumenta autentična.

Spajićeva partija navela je da moraju iskazati posebno poštovanje Kneževiću “na impresivnoj otvorenosti i bezuslovnoj spremnosti da ponizno služi Aleksandru Vučiću”. Oni su kazali da jučerašnji “performans s dokumentima”, u kojima “jasno piše da služe u svrhu otpusta iz državljanstva”, govori o tome da su “centri koji Kneževiću ovakve papire dostavljaju očigledno odlučili da ga puste niz vodu izlažući ga ovakvoj bjelodanoj blamaži”.

“S namjerom da na državnom nivou ponove podgorički scenario i formalizuju saradnju na kojoj godinama rade Vučić i (Milo) Đukanović, ovoj blamaži Kneževića se zvanično pridružio i DPS, što nije nikakvo iznenađenje ako znamo za zajedničku odluku da 2023. nezakonito diskvalifikuju predsjedničkog kandidata PES-a”, dodali su.

Visoki funkcioner te partije i potpredsjednik Vlade Filip Ivanović, opisao je na “Iksu” Kneževićev nastup riječima - “dosta ozbiljna konferencija za štampu...”, uz propratni link pjesme “Žene vole oficire”.

Iz DNP-a su juče rekli da je Vučić vrhovni komandant “desetaru” Spajiću, upitavši da li su vjerodostojni dokumenti koje je Knežević objavio.

Knežević odao Spajićeve lične podatke

Knežević je juče u dokumentima koje je predstavio javnosti otkrio Spajićev jedinstveni matični broj.

Fotografije tih dokumenata dijelili su korisnici društvenih mreža, pa i oni koji su funkcioneri PES-a.

Prema Krivičnom zakoniku Crne Gore (član 176), ko podatke o ličnosti koji se prikupljaju, obrađuju i koriste na osnovu zakona neovlašćeno pribavi, saopšti drugom ili upotrijebi u svrhu za koju nisu namijenjeni, kazniće se novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine.