Brojni nalozi na Instagramu objavljuju fotografije oficira Vermahta i SS-a iz vremena nacističke Njemačke pod Adolfom Hitlerom i prikazuju ih u pozitivnom svjetlu. U pratećim tekstovima naglašava se njihova hrabrost, odvažnost i strateška sposobnost. Istovremeno se potpuno prećutkuje njihovo učešće u ratnim zločinima i u Holokaustu. To pokazuju istraživanja Dojče velea (DW).
Objave su dosegle i međunarodnu publiku, i to do više miliona ljudi. Mnogi korisnici komentarišu fotografije ratnih zločinaca sa odobravanjem – uz emotikone srca i aplauza. Kritičko sagledavanje u tim objavama gotovo da ne postoji.
Nacistička propaganda
Čini se da ni širenje simbola mržnje za kompaniju Meta i njenu platformu Instagram nije dovoljan razlog da ukloni takav sadržaj i naloge.
Istraživanja DW pokazuju da su često objavljivane fotografije na kojima se, na primjer, vidi znak SS-a.
SS je bio najvažniji aparat represije i terora u nacističkoj Njemačkoj. Bio je u velikoj mjeri odgovoran za zločine u njemačkim koncentracionim logorima kao što su Aušvic, Majdanek i Treblinka. Samo u logoru za istrebljenje Aušvic Njemci su ubili oko 1,1 do 1,5 miliona ljudi, od kojih je većina bila Jevreji iz cijele Evrope, kao i Sinti i Romi.
Eva Berendsen iz obrazovne ustanove Ana Frank, koja se bavi podizanjem svijesti o antisemitizmu i rasizmu, kaže da je zapanjena i oštro kritikuje objavljivanje takvih fotografija na Instagramu:
"Taj foto-materijal je nacistička propaganda koja se, bez konteksta i objašnjenja, pojavljuje na internetu. Mladi korisnici su potpuno prepušteni sami sebi sa tim sadržajem."
Prvi kontakt mladih s nacizmom preko Instagrama
Posebno je zabrinjavajuće što su mnogi korisnici Instagrama veoma mladi i još nisu učili u školi o nacizmu i zločinima Holokausta. Zbog toga često prvi put dolaze u kontakt sa tim temama preko društvenih mreža, smatra Berendsen.
Problem je što se tamo često prikazuju slike navodno herojskih njemačkih vojnika, dok se njihovi zločini i uloga SS-a u Holokaustu uopšte ne pominju.
"Takve objave mogu da jačaju pogrešne predstave o herojstvu i muškosti", kaže Eva Berendsen.
Na primjer, objava sa dvije fotografije bivšeg vojnika Vermahta – gdje je prikazan kao mladi vojnik u uniformi i kao stariji, nasmejani gospodin u odelu. Ispod fotografija stoji: „Vojnik brdske pješadije koji je pod komandom Ota Šurija osvojio grad Hanju na Kritu (…) Za svoju hrabrost u Hanji dobio je Gvozdeni krst prve klase!"
No, ne pominje se da je nakon njemačkog osvajanja grčkog ostrva Krit uslijedio teror nad civilnim stanovništvom. Oko 300 Jevreja iz Hanje deportovano je u njemačke koncentracione logore. Samo četvoro je navodno preživjelo.
Ili objava o SS oficiru Kurtu Majeru. Na fotografiji je prikazan kao elegantan muškarac u uniformi – sa SS lobanjom i SS runama. Predstavljen je kao jedan od najistaknutijih komandanata svoje divizije.
Ali, nigdje se ne pominje da je Kurt Majer bio osuđeni ratni zločinac: nakon njemačkog napada na Poljsku 1939. lično je streljao 50 Jevreja. Godine 1944. naredio je ubistvo brojnih ratnih zarobljenika.
Istoričar Johanes Hirter iz Instituta za savremenu istoriju u Minhenu takođe je izrazio oštre kritike.
"Kada se osuđeni ratni zločinci poput SS generala Kurta Majera uzdižu na pijedestal, to je iz naučne perspektive veoma teško podnošljivo falsifikovanje istorije", napisao je Hirter DW-u povodom rezultata istraživanja. „To je povratak potpuno nekritičnom pogledu na istoriju za koji se verovalo da je prevaziđen."
Istoričari: falsifikovanje istorije i desničarski kodovi
Hirter smatra da je jedan od razloga talasa veličanja i relativizacije nacizma na društvenim mrežama porast ekstremno desničarskih stavova i mreža:
„Desničarski ekstremisti iz svih zemalja oduvek su pokazivali divljenje prema vojsci Hitlerove Njemačke i sada sve više koriste nekritičko veličanje Vermahta, SS-a, njihove istorije i simbola kao kod za međusobno prepoznavanje i komunikaciju."
Zamjenik predsjednika Međunarodnog komiteta Aušvic, Kristof Hojbner, iznio je ozbiljne optužbe protiv kompanije Meta, čiji je osnivač Mark Zakerberg, kao i protiv drugih tehnoloških milijardera.
„Mislim da je mnogim tim osnivačima veoma bliska ideologija koja se vidi u takvim objavama – ideja elitnih vođa", kaže Hojbner za DW. On im pripisuje autoritaran način razmišljanja: „Oni misle da su nam potrebni uglađeni, disciplinovani heroji koji hrabro vode i sami odlučuju."
To je šamar za preživjele iz Aušvica i žrtve Holokausta – takve objave na Instagramu. „To je napad na njihovo dostojanstvo."
Meta vrda sa odgovorima
DW je takođe kontaktirao kompaniju Meta, vlasnika Instagrama, i pitao: zašto su takve objave dozvoljene iako se kompanija 2020. obavezala da će uklanjati sadržaje koji negiraju ili umanjuju Holokaust? Da li Meta smatra da ove objave predstavljaju relativizaciju Holokausta? I šta kompanija čini protiv takvog sadržaja na društvenim mrežama?
Odgovor je stigao u pisanoj formi od jedne PR agencije iz Hamburga. Na postavljena pitanja nije dat konkretan odgovor. Zaposlena se samo zahvalila na proslijeđenim objavama sa Instagrama i napisala da su „trenutno u procesu provjere". Takođe je uputila na opšte informacije iz Metinih pravila zajednice.
Od kada je poslat novinarski upit, mnoge od spornih objava više nisu dostupne. Zašto ih je Instagram uopšte dozvolio i kako će se Meta ubuduće odnositi prema takvom sadržaju – do objavljivanja ovog teksta ostalo je bez odgovora.
Bonus video:
