NA POMOLU AFERA OKO PROJEKTA NA MOŽURI

Visoki funkcioneri uzeli mito u poslu sa elektranama?

Radi se o poslu koji je u julu 2010. godine Vlada Crne Gore ugovorila sa poznatom španskom kompanijom “Fersa Energias Renovables”...
234 pregleda 77 komentar(a)
Elektrane, Foto: Wikipedia
Elektrane, Foto: Wikipedia
Ažurirano: 13.11.2016. 07:29h

Pojedini visoki crnogorski zvaničnici navodno su uzeli mito u poslu gradnje vjetroelektrana na brdu Možura između Bara i Ulcinja.

Na sumnju u visoku korupciju navode podaci dostupni Delegaciji EU, a u koje je Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) imao uvid.

Radi se o poslu koji je u julu 2010. godine Vlada Crne Gore ugovorila sa poznatom španskom kompanijom “Fersa Energias Renovables” i partnerskom podgoričkom firmom “Čelebić”, vlasnika Toma Čelebića.

Tim ugovorom državno zemljište je dato u zakup na period od 20 godina za potrebe izgradnje 23 vjetroelektrane snage do 46 megavati (MW).

Projekat je trebalo da vrijedi 75 miliona eura.

Iako su ugovori sklopljeni i dobijene sve potrebne dozvole, posao do danas nije realizovan.

Nijedna vjetroelektrana nije izgrađena.

Španska “Fersa Energias Renovables”, u februaru prošle godine, prodala je za 2,9 miliona eura taj posao firmi “Cifidex Ltd”, koja je u vlasništvu britanske kompanije "Vestigo Capital".

Šta je natjeralo špansku kompaniju na taj korak, nije poznato.

CIN-CG došao je do podatka da je “Fersa Energias Renovables” uspjela da realizuje navodni korupcionaški posao preko podgoričke kompanije “BWP Montenegro”.

Prema dokumentaciji do koje je došao CIN-CG, postoji ugovor između te dvije firme potpisan u Barseloni 2007. godine.

Tim ugovorom podgorička firma se obavezala da špansku kompaniju dovede u poziciju da sa Vladom Crne Gore zaključi ugovor za gradnju vjetroelektrana na brdu Možura.

Prema podacima Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) “BWP Montenegro” osnovana je 20. marta 2007. godine.

Osnivač je bio Alex Requesens Pallerola, dok je kao ovlašćeni zastupnik tada upisana Milena Popović, kćerka Danila Popovića, bivšeg predsjednika Odbora direktora Saveza sindikata Crne Gore i sadašnjeg direktora Crnogorskog fonda za solidarnu stambenu izgradnju (CFSSI).

Kasnije je Popovićeva postala i jedan od vlasnika “BWP Montenegro”, koja je u međuvremenu prema podacima CRPS ugašena.

Da bi španska kompanija “Fersa Energias Renovables” dobila posao na Možuri preko “BWP Montenegro” morale su navodno da se podmite neke osobe, između ostalog i na visokim državnim pozicijama. U Podgorici je 2008. godine osnovana kompanija “Mozura Wind Park”, kako bi se taj projekat realizovao.

I u toj firmi ulogu je imala kćerka nekada sindikalnog lidera, Milena Popović - bila je izvršni direktor u gotovo isto vrijeme, u kojem je bila i u kompaniji "BWP Montenegro".

CIN-CG došao je do podatka da “Fersa” po dogovoru nije isplatila državljanina Crne Gore P. V. i Španije C. C. P.

Oni su u tri rate trebalo da dobiju višemilionski iznos za posredovanje u poslu izgradnje vjetroelektrana na Možuri.

Međutim, dobili su navodno samo prvu ratu, koja je isplaćena preko njemačke Dojče banke (Deutsche Bank - DB).

Da bi dobili novac, koji ih navodno sljedovao, s obzirom na to da je španska firma potpisala ugovor sa Vladom Crne Gore, P. V. i C. C. P. su početkom oktobra 2012. godine podnijeli tužbu protiv kompanija “BWP Montenegro”, “Fersa Energias Renovables” i još najmanje jednog pravnog lica.

Tužba je predata Osnovnom sudu u Kotoru, od kojeg nisu mogli da dobiju pomoć, jer se nakon više mjeseci proglasio nenadležnim.

Crnogorac i Španac tako su podnijeli novu tužbu protiv istih pravnih lica i Osnovnom sudu u Podgorici 19. avgusta 2013. godine.

Do danas, više od tri godine kasnije, ni pripremno ročište nije održano.

Iako je crnogorsko pravosuđe u tužbi navodno imalo dovoljno podataka da se, u najmanjem, posumnja na visoku korupciju, shodno zakonu, nisu o tome obavijestili crnogorsko tužilaštvo.

Tako su godinama od očiju javnosti i tužilačkih organa skrivani podaci o navodnoj milionskoj visokoj korupciji u poslu izgradnje vjetroelektrana na brdu Možura.

Razmišljaju da suđenje “BWP” i “Fersi” zatvore za javnost

Iz podgoričkog Osnovnog suda nijesu željeli da saopšte imena stranaka u postupku protiv kompanija “BWP Montenegro i “Fersa Energias Renovables”, kao ni detalje o tužbenom zahtjevu, pravdajući to time da će postupak možda biti zatvoren za javnost.

Nisu objasnili pri tom zašto bi postupak za naplatu duga bio tajan.

“Pri činjenici da u predmetnoj pravnoj stvari još uvijek nije održano pripremno ročište, to u ovoj fazi ne mogu znati da li će rasprava biti javna ili ne, zbog čega vam ne mogu dati dalje informacije”, navela je portparolka tog suda Anja Krkeljić.

Ona je, na insistiranje novinarke, poslala inicijale stranaka, navodeći da su tužioci “dva fizička lica P. V. i C. C. P., dok su tuženi B. W. P. M., B. W. P. E. C. S. L. i F. E. R., tri pravna lica, od kojih jedno ima sjedište u Crnoj Gori, a dva van države.

Odgovarajući na pitanje zašto još nije održano pripremno ročište, iako je tužba podnijeta prije nekoliko godina portparolka je objasnila da je zbog dužeg bolovanja i promjene funkcije prethodne dvije sutkinje, predmetom od 14. januara prošle godine zadužena sutkinja Jelena Vulović.

“U pomenutom predmetu i prethodne, kao i sada postupajuća sutkinja, preduzimale su sve radnje u cilju ispunjavanja zakonskih pretpostavki za zakazivanje pripremnog ročišta. Naime, iz spisa predmeta proizilazi da se postupajuća sutkinja preko Ministarstva pravde Crne Gore, a i neposredno, obraćala Ministarstvu pravde zemlje u kojoj se nalazi sjedište pravnih lica (tuženih II i III reda), a shodno odredbama Konvencije o dostavljanju u inostranstvo sudskih i vansudskih akata u građanskim i privrednim stvarima, a sve u cilju dostavljanja tužbe sa propratnim aktima tuženom II i III reda na odgovor”, navela je Krkeljić.

Ona je dodala da su se tek 8. jula ove godine stekli uslovi da se zakaže pripremno ročište, te da ga je Vulović tada zakazala za 14. septembar.

Sutkinja je, međutim, osam dana prije zakazanog ročišta, otišla na bolovanje, pa je početak suđenja odlagan već dva puta.

Tužilaštvo nisu obavijestili, jer nije održano pripremno ročište

Na pitanje da li je Osnovni sud u Podgorici dostavljao tužilaštvu bilo kakve informacije o predmetu protiv BWP i “Ferse”, s obzirom da postoje sumnje u postojanje visoke korupcije, portparolka suda je rekla da, u ovoj fazi postupka, u kojoj nije održano pripremno ročište, nije bilo prilike za predlaganje i provođenje dokaza.

“To sud i nije u mogućnosti da izvodi bilo kakve zaključke u pogledu postojanja elemenata ’visoke korupcije’, a na osnovu kojih bi bio u obavezi da dostavi informacije o predmetu tužilaštvu”, navodi se u odgovoru suda.

Upućeni kažu da je sud u ovom predmetu morao da reaguje brže i da još u godini kad je tužba podnesena zakaže pripremno ročište, s obzirom na sumnje da je riječ o visokoj korupciji i da tako obezbijedi dokaze, koje je po hitnom postupku trebalo da preda Specijalnom državnom tužilaštvu (SDT).

Gubitaš sa Malte preuzeo posao

Prema saznanjima CIN-CG, Delegacija EU obaviještena je o detaljima sumnjivog posla “Fersa Energias Renovables” i Vlade Crne Gore. Nadležni u EU prate kako će se u tom predmetu dalje odvijati stvari.

Iz Vlade su krajem prošle godine saopštili da su zadovoljni što je posao gradnje vjetroelektrana na Možuri u oktobru prošle godine preuzela državna kompanija sa Malte - “Enemalta plc“.

Vlada Malte ima 33 odsto vlasništva u kompaniji “Enemalta plc“.

Kako je državna kompanija sa Malte, koja je prema podacima malteškog medija “Independent” - “bilježila gubitke izrešetana dugovima”, ušla u taj posao nije u potpunosti jasno.

Podgorička kompanija “Mozura Wind Farm” nosilac je posla oko gradnje vjetroelektrana.

U podacima CRPS može se vidjeti da je u decembru 2015. godine “Enemalta plc“ od “Cifidex ltd” preuzela vlasništvo u kompaniji “Mozura Wind Farm”.

U Crnu Goru je između ostalog zbog posla sa vjetroelektranama u novembru prošle godine dolazio i ministar energetike, zdravlja i privatno-javnog partnerstva u Vladi Malte Konrad Mizzi. Brdo Možura je u januaru ove godine posjetio i premijer Malte Džozef Muskat. Krajem septembra Tajms of Malta je objavio da će ministar Mizzi biti među prvim visokim zvaničnicima iz članica EU koji će biti pozvan na razgovor u Brisel zbog učešća u skandalu Panama papira. Mizzi će odgovarati pred članovima komiteta Evropskog parlamenta, jer se dovodi u vezu sa ofšor kompanijama iz Paname, koje su sklapale lukrativne poslove sa malteškom vladom.

Iako lista svih evropskih političara otkrivenih u Panama papirima, koji će morati da podnesu izvještaj u Brisel još nije gotova, sigurno je da će Mizzi biti pozvan, rekao je Werner Langen, koji predsjedava komisijom EP koja se bavi istragama vezanim za pranje novca.

Kako je povučena tužba protiv “Ferse” na Panami?

Španski medij “El Confidencial” u avgustu 2012. godine objavio je da je protiv kompanije “Fersa” na Panami povučena tužba predata tamošnjem sudu.

Fersa je na Panami trebalo da izgradi dva “vjetroparka” (određeni broj vjetroelektrana), koje bi proizvodile 330 megavata (MW).

Prema podacima španskog medija, od “Ferse” je partner u tom poslu José Luis Iglesias potraživao tužbom iznos od pet miliona eura.

Piše da je vansudskim dogovorom “Fersa” Panama ustupila 62 odsto udjela u poslu izgradnje vjetroelektrana, kako bi tužba bila povučena.

Popović: Projekat je propala investicija za Fersu

Milena Popović kazala je da je projekat propala investicija sa stanovišta kompanije “Fersa”.

“Sa stanovišta firme ’Fersa Energias Renovables’, koja je angažovala moju firmu da razvije projekat, projekat je propala investicija, jer je bio godinama stagnaciji zbog obostranog nerazumijevanja između investitora i nadležnog ministarstva. Da je bilo koruptivnih radnji vjerovatno bi se bolje razumjeli i projekat bi bio realizovan”, kazala je Popović. Dodala je da su osnivači, za koje je radila, prodali projekat odavno, a sa novim vlasnicima nema kontakt.

“I ne znam šta se dešava po pitanju projekta”, napisala je Popović u SMS poruci. Iz kompanije “Čelebić” saopštili su da određeni period nisu dio projekta gradnje vjetroelektrana.

“Kompanija ’Čelebić’ nije bila ni u jednom trenutku u partnerskom odnosu bilo kakve vrste sa podgoričkom kompanijom BWP Montenegro, ni prije raspisivanja tendera, ni u toku tenderske procedure, niti u fazi nakon završenog tendera. Milena Popović je od strane španske kompanije ’Fersa Energias Renovables’ bila imenovana za izvršnog direktora firme ’Možura Wind Park’ doo, crnogorske kompanije osnovane sa 99 odsto njihovog kapitala i sa njom smo imali komunikaciju kao vlasnici preostalih jedan odsto kapitala u kompaniji zaduženoj za realizaciju projekta vjetroelektrana na Možuri. Fersa E. R. je kompaniju ’Čelebić’ odabrala kao partnera za potrebe tenderske procedure imajući u vidu reference naše kompanije, budući da im je za takvu proceduru bio potreban respektabilan domaći partner.

Kompanija ’Čelebić’ takođe nije učestvovala ni u pregovorima sa Vladom CG, kao što nijesmo upoznati ni da je firma ’BWP’ imala bilo kakva prava, obaveze ili pregovore vezano za realizaciju ovog ugovora. Konačno, ’Čelebić’ kompanija već izvjestan period nije ni dio pomenutog projekta”, saopštila je Maja Krstajić Radoman, portparolka kompanije “Čelebić”.

Preporučujemo za Vas