Uz zahvalnost gospodinu Stevu Vučiniću na reagovanju pod naslovom “Crnogorska crkva nije srpskopravoslavna i pećkopatrijaršijska”, na samom početku nameće se zaključak da je njegovim osvrtom potvrđena osnova teza iz kolumne “Patrijarh nema kome da piše”: mutacija sjećanja na Crnogorsku crkvu, u ovom slučaju na polu ekskluzivnog crnogorstva.
Naime, u reagovanju je pohvaljeno “dobro objašnjenje pitanja autokefalnosti CPC-a”, a pokuđeno postavljanje “pogrešne pretpostavke” da je Crnogorska crkva bila srpskopravoslavna i pećkopatrijaršijska. Iz toga je, kaže se u reagovanju, izveden “pogrešan zaključak”, kao rezultat tumačenja koje je “politički motivisano, s ciljem da se kroz Srpsku crkvu Crnogorci prirode stranom narodnom korpusu, naši narodni korijeni izmjeste iz Crne Gore i ukorijene na Kosovu, a Crna Gora ponovo anektira Srbiji”. U bitnom, reagovanje se zasniva na navodu da su srpskopravoslavni i pećkopatrijaršijski karakter Crnogorske crkve ništa drugo do “elementi srpske duhovnosti unutar CPC-a”, koji su “interpolirani u vrijeme knjaza i kralja Nikole”.
Videći u srpskopravoslavnom i pećkopatrijaršijskom karakteru pogrešnu pretpostavku, autor reagovanja zamijenio je činjenice sa tumačenjem, plasirajući svoje tumačenje kao činjenice. Govoreći o Crnogorskoj crkvi onako kako Crnogorska crkva nikada nije govorila o sebi.
U tom smislu, u reagovanju se ne pobijaju tumačenja iz teksta “Patrijarh nema kome da piše”, nego činjenice iz poslanice Crnogorcima i Brđanima iz 1822. godine, u kojoj Sveti Petar Cetinjski za Pećku patrijaršiju piše da je “ono srpska Crkva svega slaveno-serpskoga naroda i mati svijeh srpskijeh crkavah, u koju su patrijari naši stojali i koju su cari naši ogradili”.
Neka ovaj citat, znatno stariji od “interpolacije srpskih elemenata u CPC”, bude jedini kontraargument u odbranu teksta “Patrijarh nema kome da piše”.
Na kraju, sve dok ekskluzivno crnogorstvo isključuje ove činjenice, po principu "ništa srpsko u Crnoj Gori nije crnogorsko", inkluzivno srbijanstvo će ih, više nego doborodošle, uključivati po principu "sve srpsko u Crnoj Gori je srbijansko".
Brana toj aneksiji je inkluzivno crnogorstvo, koje i jednom i drugom konceptu odgovara: "sve srpsko u Crnoj Gori je crnogorsko". Kao što je to bila autokefalna Crnogorska crkva.
Doc. dr Nikola ŠARANOVIĆ
Bonus video:
