NEMA JEDINSTVENOG STRUČNOG MIŠLJENJA

Seksualna zavisnost: Šta ukazuje na problem i kako se rješava

Postoje široka neslaganja oko toga da li hiperseksualnost potiče od nedostatka kontrole impulsa, seksualnog nagona većeg od prosječnog, neke kombinacije ta dva faktora ili nečijeg unutrašnjeg sukoba sa moralnim kodeksom koji zabranjuje seksualne aktivnosti

9661 pregleda 0 komentar(a)
Ilustracija, Foto: Shutterstock
Ilustracija, Foto: Shutterstock

Mnogi ljudi uživaju u seksu i konzumiraju ga češće nego što to čine drugi I to je sasvim u redu. Međutim, uporne seksualne želje, misli i ponašanje mogu postati nepoželjne i problematične. Postoje pojedinici koji su toliko zaokupljeni seksualnim fantazijama i porivima da osećaju da nemaju kontrolu nad tim radnjama – na primjer, u više navrata šalju eksplicitne tekstove i slike ili pokušavaju da ostvare bliži kontakt sa nekim. Ovaj obrazac ponašanja često se naziva hiperseksualnošću ili seksualnom zavisnošću, mada je pojam predmet snažne rasprave, a većina stručnjaka se slaže da jednostavno česti seksualni odnosi sami po sebi nijesu nužno znaci problema.

„Poremećaj kompulzivnog seksualnog ponašanja“ dodat je Međunarodnoj klasifikaciji bolesti (ICD-11) Svjetske zdravstvene organizacije, opisujući niz aktivnosti, uključujući slučajni seks sa više partnera, nepoznatih često, i korišćenje usluga telefonskih seksualnih stimulacija ili seksualnog ćaskanja na internetu. Ali odluka SZO bila je kontroverzna i mnogi psiholozi vjeruju da koncepti poput hiperseksualnosti jednostavno opisuje uočene probleme u regulisanju nečijih misli i ponašanja povezanih sa seksom.

Takođe postoje široka neslaganja oko toga da li hiperseksualnost potiče od nedostatka kontrole impulsa, seksualnog nagona većeg od prosječnog, neke kombinacije ta dva faktora ili nečijeg unutrašnjeg sukoba sa moralnim kodeksom koji zabranjuje seksualne aktivnosti. Sa druge strane, razvoj medija i dostupnost takvog sadržaja odražava se ne podsvijest pojedinaca koji već imaju izražene hiperseksualne pretenzije.

Bez jasnog dogovora o dijagnozi, nemoguće je reći koliko se ljudi zaista bori sa kompulzivnim seksualnim ponašanjem, ali neka istraživanja procjenjuju da je riječ o tri do šest procenata odraslih.

Ako ste zavisni od seksa potrebno vam je značajno više seksualnih odnosa da se ojsetite zadovoljenim. I možete imati tako upornu želju da ćete provoditi suludo mnogo vremena u seksualnim aktivnostima da bi ste zadovoljili ove hirove ili da biste se oporavili od posledica. Ova zavisnost može da vam smeta u poslu, hobijima i odnosima sa porodicom i prijateljima. Možete se boriti da zaustavite ili kontrolišete ovakvo ponašanje ili nastavljati uprkos tome što ste svjesni psiholoških pa i fizičkih posljedica koje trpite.

Koji su simptomi?

Naravno, većina ljudi uživa u seksu i to ih zabavlja i voli kada ima vremena da mu se posveti. A kada seks postaje zavisnost?

Jedno objašnjenje koje stručnjaci često koriste kaže da je seksualna zavisnost bilo koje sekusalno ponašanje koje izmiče kontroli. Drugi bitan uslov je da, kao i kod drugih zavisnosti, emocije naglo variraju od „spuštanja“ do „dizanja u visine“.

Poslije ushićenja koje donosi seks, dolazi loše raspoloženje. Neki tipični znaci su:

  • Stid
  • Kajanje
  • Griža savjesti
  • Zabrinutost za sopstveno ponašanje
  • Osjećaj bespomoćnosti, zarobljenosti sopstvenom potrebom.

Jedini način da se se osobe zavisne od seksa oslobode ovih osećanja je još jedan seksualni odnos, tako da traže još seksa.

Simptomi seksualne zavisnosti mogu da budu i:

  • Izvjesni tipovi ponašanja kao što je čest neobavezni seks, veliki broj afera kada ste već u vezi ili viskorizični odnosi.
  • Pretjerano korišćenje pornografije
  • Zabrinutiost zbog sopstvenih postupaka
  • Želja za promjenom seksualnih navika
  • Ne možete da prestanete, iako želite
  • Koristite seks da biste se izborili sa drugim problemima
  • Treba vam više seksa da biste se osjetili istu satisfakciju
  • Osećate se veoma loše i osećate krivicu nakon odnosa
  • Provodite mnogo vremena planirajući ili upražnjavajući seks
  • Propuštate važne događaje u društvenom životu da biste imali više vremena za seks

Posljedice koje se javljaju zbog seksualne zavisnosti ostavljaju pustoš, mogu upropastiti značajne i veze i odnose, poslovne prilike, a nose opasnost od seksualno prenosivih bolesti i neželjene trudnoće. Depresija je česta među zavisnicima od seksa (može čak da bude i razlog zavisnosti od seksa ili da pogorša problem) a jedna od pet osoba razmišlja i o samoubistvu.

Pomoć

Može biti veoma teško priznati zavisnost od seksa i potražiti pomoć. Mnogi od ovih zavisnika osjećaju veliki stid zbog svog ponašanja i nerado pričaju o tome. Ali malo njih može da promijeni svoje navike bez profesionalne pomoći koja može da objasni razloge nastanka zavisnosti i stvori način za izlječenje.

Prepoznavanje problema bi bio prvi korak. Potom razgovor sa ljekarom ili psihologom. Bilo da je seksualna zavisnost stvarna zavisnost ili oblik kompulsivnog ponašanja, glavni pristup u liječenju je isti, sastoji se od psiholoških terapija, naročito terapija za kognitivno ponašanje, koje uključuju i proučavanje i razumijevanje ovog stanja i načine na koje se može promijeniti.