NATO kaže da "ne postoji odredba" za izbacivanje članica nakon izvještaja da bi SAD mogle tražiti suspenziju Španije

NATO kaže da ne postoji odredba za suspendovanje ili izbacivanje država članica iz tog vojnog saveza, nakon izvještaja da bi Sjedinjene Američke Države (SAD) mogle da traže suspenziju Španije zbog njenog stava o ratu s Iranom, piše danas Bi bi si (BBC).

Agencija Rojters je ranije citirala američkog zvaničnika koji je rekao da je interni mejl Pentagona predlagao mjere kojima bi SAD kaznile saveznike za koje smatraju da nijesu podržali njihovu kampanju.

U mejlu je takođe predloženo preispitivanje stava SAD o britanskom pravu na Foklandska ostrva u južnom Atlantiku, na koja pravo polaže i Argentina.

Zvaničnik NATO-a rekao je za BBC da osnivački ugovor organizacije "ne predviđa nikakvu odredbu za suspenziju članstva u NATO-u, niti za izbacivanje".

Premijer Španije Pedro Sančez je takođe odbacio izvještaj. BBC je kontaktirao Pentagon i vladu Ujedinjenog Kraljevstva za komentar.

Predsjednik SAD Donald Tramp je više puta kritikovao saveznike u NATO-u zbog njihove nespremnosti da preuzmu veću ulogu nakon što su SAD i Izrael napali Iran krajem februara, a Iran potom ograničio plovidbu kroz ključni Hormuški moreuz.

Španija je odbila da dozvoli korišćenje vazdušnih baza na svojoj teritoriji za napade na Iran. SAD imaju dvije vojne baze u Španiji, pomorsku bazu Rota i vazduhoplovnu bazu Moron.

Sančez je rekao novinarima: "Mi ne radimo na osnovu mejlova. Radimo na osnovu zvaničnih dokumenata i zvaničnih stavova koje, u ovom slučaju, zauzima vlada Sjedinjenih Američkih Država."

On je dodao da Španija podržava "punu saradnju sa svojim saveznicima, ali uvijek u okviru međunarodnog prava".

U međuvremenu, britanski premijer Kir Starmer insistirao je da veće učešće u ratu ili u trenutnoj američkoj blokadi iranskih luka nije u interesu Ujedinjenog Kraljevstva. Ujedinjeno Kraljevstvo je dozvolilo SAD-u da koristi britanske baze za napade na iranske položaje usmjerene ka Ormuskom moreuzu, a avioni Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva (RAF) učestvovali su u misijama obaranja iranskih dronova.

Ujedinjeni Kraljevstvo, Francuska i drugi saopštili su da bi bili spremni da održavaju Hormuški moreuz otvorenim nakon trajnog primirja ili kraja rata.

Tramp je prošlog mjeseca rekao da je NATO uvijek smatrao "jednosmjernom ulicom".

"Mi ćemo ih štititi, ali oni neće učiniti ništa za nas", napisao je.

Interni mejl Pentagona navodi da su prava pristupa, baziranja i preleta (ABO) "samo apsolutni minimum za NATO", rekao je neimenovani američki zvaničnik Rojtersu.

Kao moguću odmazdu zbog tog navodnog nedostatka saradnje, u mejlu je predloženo preispitivanje američke diplomatske podrške dugogodišnjim evropskim "imperijalnim posjedima", poput Foklandskih ostrva, naveo je Rojters pozivajući se na američkog zvaničnika.

U petak je italijanska premijerka Đorđa Meloni pozvala saveznike u NATO-u da ostanu ujedinjeni nakon memoranduma Pentagona, rekavši da je Alijansa "izvor snage".

"Moramo raditi na jačanju evropskog stuba NATO-a... koji jasno mora dopunjavati američki", rekla je novinarima na samitu EU na Kipru.

Portparol njemačke vlade rekao je da članstvo Španije nije dovedeno u pitanje.

"Španija je članica NATO-a. I ne vidim nijedan razlog zašto bi se to promijenilo", rekao je portparol tokom redovne konferencije za novinare u Berlinu.

Foklandi, u Argentini poznati kao Malvini, udaljeni su oko 8.000 milja (12.874 kilometara) od Ujedinjenog Kraljevstva i oko 300 milja (nešto više od 482 kilometra) od kopnenog dijela Argentine.

Argentina već dugo polaže pravo na suverenitet nad ostrvima, britanskom prekomorskom teritorijom u jugozapadnom Atlantiku. Dvije zemlje su ratovale zbog tog pitanja, nakon što su argentinske snage izvršile invaziju na ostrva 1982.

Još jedna opcija navedena u mejlu predviđala je suspendovanje "problematičnih" zemalja sa važnih položaja unutar Alijanse, prema riječima zvaničnika.

Zvaničnik je rekao Rojtersu da memorandum ne sugeriše da bi SAD mogle da se povuku iz Alijanse, niti predlaže zatvaranje baza u Evropi.

Reagujući na Rojtersovu priču, portparolka Pentagona Kingsli Vilson rekla je da, uprkos "svemu" što su SAD učinile za svoje saveznike u NATO-u, "oni nijesu bili tu za nas".

Dodala je: "Ratno ministarstvo će obezbijediti da predsjednik ima vjerodostojne opcije kako bi osigurao da naši saveznici više ne budu papirni tigar, već da urade svoj dio posla. Nemamo dalji komentar o bilo kakvim internim razmatranjima u tom pravcu."