Ruska crkva poslala na ratište mošti Dmitrija Donskog da podigne moral vojske

Fragmenti kostiju iz ruke kojom je srednjovjekovni ruski knez držao mač, a koji je izvojevao čuvenu pobjedu nad Mongolima, poslati su na front u Ukrajini kako bi podigli moral ruske vojske, u najnovijem iskazu podrške Ruske pravoslavne crkve ratu predsjednika Vladimira Putina.

Sarkofag velikog kneza Dmitrija Donskog, koji je umro 1389. godine i kojeg ruski nacionalisti poštuju zbog pobjede nad mongolskom Zlatnom Hordom u Bici na Kulikovom polju 1380. godine, otkriven je ovog ljeta tokom restauratorskih radova u Sabornoj crkvi Arhanđela Mihaila u Kremlju.

Putin je u avgustu lično pregledao, kako su stručnjaci naveli, dobro očuvane posmrtne ostatke kneza, ocijenivši da je riječ o „apsolutno jedinstvenom i zadivljujućem otkriću“ koje učvršćuje temelje ruske istorije.

Ruska pravoslavna crkva, koja podržava Putina tokom čitavog sukoba, saopštila je da je fragment desne ruke Dmitrija Donskog poslala u Donjeck, jednu od četiri ukrajinske oblasti čije je pripajanje Rusiji Putin proglasio 2022. godine, što je Kijev odbacio kao nezakonito otimanje teritorije.

Nazivajući Donskog „svetim vojskovođom“, Moskovska patrijaršija Ruske pravoslavne crkve saopštila je da je dio njegovih posmrtnih ostataka poslat na front kako bi nevidljivo stajao rame uz rame sa ruskim vojnicima.

„Fragment desne ruke velikog kneza – upravo one ruke kojom je mačem zamahivao na Kulikovom polju – poslat je na front da ojača duh vojnika“, navodi se u saopštenju.

Taj dio moštiju, smješten u malom ukrašenom kovčegu pod kaljenim staklom, biće prikazan ruskim borbenim jedinicama duž fronta dugog više od 1.000 kilometara, saopštila je crkva.

Donski, po kojem je nazvana sovjetska tenkovska kolona koju je crkva finansirala tokom Drugog svjetskog rata, proglašen je za sveca Ruske pravoslavne crkve 1988. godine.

Patriotska kampanja

Pažljivo osmišljena akcija u kojoj se njegovi posmrtni ostaci koriste u propagandne svrhe radi jačanja patriotizma i morala dolazi uoči parlamentarnih izbora koji će biti održani kasnije ovog mjeseca.

Ruski vojni i crkveni zvaničnici predstavili su otkriće kao srećan splet okolnosti koji bi mogao pomoći ruskim snagama da odnesu prevagu u Ukrajini, gdje iscrpljujući rat sada ulazi u petu godinu.

Turneja se odvija i u trenutku kada ruske snage nastoje da uspostave potpunu kontrolu nad Donjeckom oblašću na istoku Ukrajine, dok diplomatski napori za okončanje rata još nijesu donijeli značajan pomak.

Mošti Dmitrija Donskog nošene su tokom vikenda ulicama Moskve u velikoj pravoslavnoj litiji.

Na ceremoniji kod spomenika posvećenog Drugom svjetskom ratu u Donjecku u utorak, Sergej Kirijenko, prvi zamjenik šefa Putinove administracije u Kremlju, zajedno sa vojnim komandantima i regionalnim čelnikom kojeg je postavila Rusija, cjelivao je mošti i prekrstio se dok je sveštenik čitao molitvu.

„I našim vojnicima i ljudima koji žive u Donbasu potrebna je podrška odozgo, potrebna im je božja pomoć i blagoslov naših svetitelja“, kazao je mitropolit donjecki i mariupoljski Vladimir, visoki crkveni velikodostojnik kojeg je postavila Moskva.

Na drugim mjestima, komandanti su posmrtne ostatke Donskog predstavljali kao dokaz da je bog na strani Rusije.

Ministarstvo odbrane objavilo je u srijedu snimke vojnika u Sverdlovskoj oblasti koji prisustvuju bogosluženju noseći ikone i pravoslavne zastave, kao i intervju sa jednim komandantom koji je kazao da će mošti doprinijeti pobjedi Rusije.

Kritičari su, međutim, optužili Crkvu da odstupa od vjerskih pravila kako bi udovoljila Kremlju. Takođe su postavili pitanje zašto su posmrtni ostaci Donskog, čija je lokacija decenijama bila uglavnom poznata, izvađeni i počeli da se javno poštuju tek sada, 38 godina nakon što je proglašen za sveca.

„Do pete godine rata, rukovodstvo Crkve u Moskvi je počelo da se pita šta još može da učini kako bi pokazalo podršku onome što Rusija naziva svojom ‘specijalnom vojnom operacijom’“, napisao je Aleksandar Zanemonec, pravoslavni sveštenik i istoričar koji živi van Rusije, u osvrtu za Karnegi centar za Rusiju i Evroaziju, čijeg je direktora Rusija proglasila „stranim agentom“.

„Već je slala sveštenike na prve linije fronta, uvela obavezne molitve za pobjedu Rusije u svakoj crkvi i organizovala letove sa ikonama iznad gradova. Država koja je u ratu nastojaće da primora sve institucije, uključujući vjerske, da u njemu učestvuju.