Istočna Njemačka i tri decenije nakon ujedinjenja zaostaje za zapadom

Smanjenje jaza u privrednoj razvijenosti istočnog i zapadnog dijela Njemačke već pet godina stagnira i istok je i dalje na manje od 80 odsto ekonomskog nivoa zapada, pokazuje analiza Instituta njemačke privrede (IW).

Više od tri decenije poslije ujedinjenja, istočni dijelovi zemlje zaostaju za zapadnim pokrajinama. Prošle godine pet njemačkih istočnih pokrajina dostiglo je 79 odsto ekonomskog nivoa, poslije nešto više od 78 odsto 2024. godine, pokazuju podaci IW.

Institut z Kelna godinama prati tempo kojim istočne njemačke pokrajine po ekonomskom razvoju i standardu sustižu zapad Njemačke, od ujedinjenja dvije Njemačke 1990. godine.

Njemačka je 3. oktobra obilježila Dan njemačkog jedinstva, kada su 1990. godine pokrajine nekadašnje Njemačke demokratske Republike (DDR) postale dio Savezne Republike Njemačke (BRD).

U DDR, dijelu sfere uticaja SSSR i članici Varšavskog pakta, bile su pokrajine Saksonija-Anhalt, Saksonija, Meklenburg-Zapadna Pomeranija, Brandenbug i Tiringija. Status grada pokrajine je poslije 1990. dobio i ponovo ujedinjeni Berlin.

Razlika u privrednom razvoju bila je velika, a uprkos naporima da se to prevaziđe, i ranije su, prema podacima IW, postojale faze stagnacije. Na primjer poslije 1997. i poslije 2010. godine, kada je privreda na zapadu Njemačke bilježila snažan rast, a istok nije uspijevao da drži korak.

Sada je, piše IW, drugačije. Privreda je posustala u cijeloj Njemačkoj, što znači da se zapadni dijelovi zemlje ne udaljavaju, pa ipak istočne pokrajine ne uspijevaju da ih sustignu.

IW ukazuje i na konkretne probleme istoka.

Primjer je sve veči jaz na tržištu rada, gdje istok, srazmjerno ukupnom stanovništvu, dostiže svega 85 odsto nivoa zapada.

Kaskaju i ulaganja na istoku, piše IW, i navodi da već petnaest godina ukupna vrijednost akumulirane proizvodne imovine u istočnim pokrajinama, dakle svih mašina, fabrika, ulica i objekata ne uspijeva da premaši 80 odsto vrijednosti na zapadu zemlje.

I konačno, najveći zaostajanje je u naučno-istraživačkom radu gdje istok dostiže svega 46 odsto nivoa zapada.

IW pojašnjava da u istočnim pokrajinama univerziteti i naučni instituti i istraživački rad u javnom sektoru relativno dobro funkcionišu, ali da nedostaje istraživača i naučnika u privredi pošto gotovo i nema velikih kompanija.

Posebni pesimizam izaziva jako loša demografska situacija sa sve starijim stanovništvom. Prema scenariju IW populacija u tom dijelu Njemačke će se, ukoliko ne bude doseljavanja, do 2045. godine smanjiti za jednu petinu.

Utoliko je istok Njemačke daleko više od zapada upućen na radnu snagu iz inostranstva, ali tu otvorenost prema migrantima dovodi u pitanje nedavni uspjeh ekstremno desne, antimigrantske i evroskeptične Alternative za Njemačku na izborima u dvije istočnonjemačke pokrajine, ocjenjuje IW.

A vjetar u leđa privreda u tom dijelu Njemačke, prema ocjeni IW, vjerovatno neće dobiti ni inicijativama pokrajinskih premijera da se zadrži mogućnost penzije sa 63 godine, jer je zbog demografske slike upravo u interesu istoka Njemačke da što je moguće duže na poslu zadrži iskusne radnike.