Iranski tvrdolinijaši demonstrirali su danas silu, izašavši na ulice da iskažu lojalnost novom vrhovnom vođi Modžtabi Hameneiju, čiji je uspon, kako se čini, raspršio nade u brzo okončanje rata na Bliskom istoku.
Hamenei, 56-godišnji šiitski sveštenik sa uporištem u bezbjednosnim snagama i njihovom ogromnom poslovnom carstvu, neprihvatljiv je za američkog predsjednika Donalda Trampa, koji je zatražio bezuslovnu predaju Irana, navodi agencija Rojters.
Iranski državni mediji prikazali su velike mase u više gradova kako pružaju podršku novom vođi, mašu iranskim zastavama i nose portrete njegovog oca Alija Hameneija, koji je poginuo u napadima prvog dana rata.
U Isfahanu je državna televizija izvijestila da su se čule obližnje eksplozije iz, po svemu sudeći, vazdušnih udara, dok su se pristalice okupljale na istorijskom Trgu imama, uzvikujući „Bog je najveći“ ispod bine sa portretima Alija i Modžtabe Hameneija.
Političari i institucije uputili su izjave lojalnosti novom vrhovnom vođi.
„Pokoravaćemo se vrhovnom komandantu do posljednje kapi krvi“, navodi se u saopštenju Savjeta za odbranu.
Iranci sa kojima je Rojters stupio u kontakt bili su podijeljeni: pristalice vlasti pozdravile su izbor kao izraz prkosa, dok protivnici strahuju da će on ugasiti njihove nade u promjene.
„Presrećna sam što je on naš novi vođa. To je bio šamar našim neprijateljima koji su mislili da će se sistem raspasti nakon ubistva njegovog oca. Put našeg pokojnog vođe će se nastaviti“, rekla je studentkinja Zahra Mirbagheri (21) iz Teherana.
Mnogi Iranci su u početku slavili smrt starijeg Hameneija, nekoliko sedmica nakon što su njegove bezbjednosne snage ubile hiljade antivladinih demonstranata u najtežim unutrašnjim nemirima od vremena revolucije 1979. godine. Međutim, od tada je bilo malo znakova antivladinih aktivnosti, jer se aktivisti plaše da izađu na ulice dok je Iran pod napadom.
„Revolucionarna garda i sistem su i dalje moćni. Imaju desetine hiljada pripadnika spremnih da se bore kako bi ovaj režim ostao na vlasti. Mi, narod, nemamo ništa“, rekao je Babak (34), biznismen iz centralnog grada Araka, koji je tražio da mu prezime ne bude objavljeno.
Izbor Modžtabe Hameneija za novog vrhovnog vođu Irana predstavlja i simboličnu i stvarnu pobjedu kontinuiteta konzervativne vlasti u trenutku kada se režim suočava s neviđenim izazovima.
Ipak, u Iranu postoje snage koje smatraju da bi predaja vlasti u ratnim uslovima relativno neiskusnoj osobi mogla biti destabilizujuća, piše Gardijan. Oni vjeruju da bi vođenje odbrane trebalo prepustiti oružanim snagama i Aliju Laridžaniju, veoma iskusnom sekretaru Vrhovnog savjeta za nacionalnu bezbjednost.
Izrael je ranije saopštio da će ubiti svakoga ko naslijedi starijeg Hameneija ukoliko Iran ne promijeni svoju neprijateljsku politiku. Izrael takođe navodi da je cilj rata rušenje iranskog sistema klerikalne vlasti. Američki zvaničnici uglavnom ističu da je cilj Vašingtona da uništi iranske raketne sposobnosti i nuklearni program, ali je Tramp rekao da bi rat mogao da se završi samo uspostavljanjem vlasti u Iranu koja bi bila spremna na saradnju.
Izraelska vojska saopštila je da je pokrenula nove napade u centralnom Iranu i da je gađala libanski glavni grad Bejrut, gdje je Izrael proširio svoju kampanju nakon što je proiranska milicija Hezbolah otvorila vatru preko granice.
Turska je danas saopštila da je NATO protivvazdušna odbrana oborila balističku raketu ispaljenu iz Irana koja je ušla u turski vazdušni prostor, što je drugi takav incident od početka rata.
Portparol NATO-a potvrdio je da je Alijansa presrela raketu koja je išla prema Turskoj i da ostaje čvrsta u spremnosti da brani saveznike. Za razliku od rakete iz prošle sedmice, koja je oborena izvan Turske, najnovija raketa ušla je u turski vazdušni prostor. Njeni fragmenti pali su u području između ključne vazduhoplovne baze na zapadu i radarske baze na istoku, koje koriste Sjedinjene Države i NATO.
Predsjednik Redžep Tajip Erdogan rekao je da je Turska uputila neophodna upozorenja Iranu nakon raketnog incidenta. „Iran nastavlja da povlači pogrešne i provokativne poteze“, rekao je Erdogan poslije sjednice vlade u Ankari.
Zapadne diplomate kažu da nijesu primijetile slabljenje iranske sposobnosti da izvodi napade dronovima i raketama i upozoravaju da obim vojnih snaga koje se upućuju u region ne ukazuje na to da Sjedinjene Države namjeravaju da uskoro jednostrano proglase pobjedu.
Bonus video:
