Trampove nagle promjene odluka o američkim trupama u Evropi mogu skupo da koštaju američke poreske obveznike

Američka vojska čeka da joj Pentagon razjasni situaciju nastalu usljed toga što predsjednik Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Donald Tramp naglo mijenja odluke u vezi sa brojnošću američkih vojnika u Evropi, rekli su danas Asošijeted presu (AP) dva američka zvaničnika za bezbjednost.

Prema njihovim riječima, ovakva situacija se negativno odražava na živote vojnog osoblja i mogla bi američke poreske obveznike da košta milione dolara.

NATO saveznici su bili potpuno zbunjeni u maju kada je Tramp izjavio da će poslati u Poljsku 5.000 američkih vojnika – što se desilo samo nekoliko sedmica nakon što je Tramp ljutito naredio da se isti taj broj vojnika povuče iz Evrope, a sve to poslije svađe sa njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom u vezi sa američko-izraelskim ratom protiv Irana.

Trampova administracija pak tvrdi da je smanjivanje broja američkih vojnika u Evropi poodavno planirano i iskoordinisano sa saveznicima iz NATO.

Republikanski predsjednik je prije dvije sedmice objavio preko društvenih mreža da šalje vojnike u Poljsku – istog dana kada je Pentagon zvanično naredio da se otkaže slanje zamjenskih vojnika koji su bili pred samim odlaskom u tu evropsku zemlju, pri čemu je prethodnica već otputovala tamo, rekao je AP-u jedan od bezbjednosnih zvaničnika.

Oprema jedinice je već bila na putu, a njeno slanje košta vojsku 32 miliona dolara, saopštila je američka Komanda za transport, vojna agencija koja je generalno odgovorna za poslove premještanja američkih trupa i opreme širom planete.

Nagle promjene primoravaju vojsku na "retroaktivni inžinjering" politike u skladu sa predsjednikovim posljednjim saopštenjem, rekao je zvaničnik.

Oba zvaničnika koja su razgovarala sa AP-om upoznata su sa ovim odlukama pa su tražila anonimnost zbog osjetljivosti informacija.

Stvorena neizvjesnost ne samo što duboko uznemiruje evropske saveznike, koji su uplašeni zbog poruke koja se ovakvim ponašanjem šalje Rusiji, već dovodi u opasnost moral američkih vojnika, čije je rotiranje sa trupama u Poljskoj otkazano neposredno pred put, u okolnostima već prenapregnutog budžeta za vojsku.

Rotaciono slanje 4.000 vojnika u Poljsku iz sastava Borbenog tima Druge oklopne brigade i Prve konjičke divizije sa sjedištem u Fort Hudu, Teksas, otkazano je putem memoranduma koji je poslat vojsci početkom maja. Evropski saveznici su to saznali tek sredinom mjeseca.

Dijelu tog vojnog kontingenta rečeno je pred samo ukrcavanje da se ne ukrcava na let za Poljsku, a oni koji su već otišli kao prethodnica – što je oko 1.000 vojnika – i dalje čekaju na potvrdu da se vraćaju nazad u SAD, rekao je AP-u američki vojni zvaničnik.

Vojska SAD i dalje čeka da joj Pentagon saopšti detalje na koji način da se udovolji Trampovom naređenju da se pošalje 5.000 vojnika u Poljsku, dodao je taj zvaničnik, dodajući da se za sada postupa sa pretpostavkom da će tih 5.000 vojnika biti prebačeno u Poljsku ne iz SAD već iz američkih vojnih jedinica koje su stacionirane u Evropi.

Komanda za transport SAD je unajmila brod da prebaci opremu rotacionog tima iz Teksasa u Poljsku i da vrati nazad opremu vojnika koji se iz Poljske vraćaju u Ameriku. Prebacivanje opreme rotacione jedinice košta 32 miliona dolara, što obuhvata unajmljivanje broda, utovar i istovar opreme.

Pošto isti brod treba da prebaci jednu jedinicu do Evrope i da drugu koja je tamo vrati u domovinu, teško je reći kolika bi novčana ušteda bila ostvarena da je odluka o zaustavljanju slanja rotacione jedinice bila donijeta prije no što je njeno prebacivanje već otpočelo.

Kako god, prema riječima vojnog zvaničnika, neplanirano premještanje osoblja i opreme iz Evrope u SAD najvjerovatnije nije predviđeno budžetom Pentagona i bilo bi – dodatni trošak.

Zvaničnici Pentagona su više puta pričali da planiraju smanjenje broja vojnika u Evropi kako bi ona preuzela veći dio tereta svoje odbrane. Govorili su i da je ta odluka dio "sveobuhvatnog, višeslojnog procesa".

Prošlomjesečnim memorandumom Pentagona otkazano je ne samo zakazano rotiranje američkih vojnika u Poljskoj, već i slanje u Njemačku bataljona obučenog za ispaljivanje dugometnih raketa i projektila.

Kada je Tramp prvi put zaprijetio povlačenjem 5.000 vojnika iz Evrope, prvi plan zvaničnika Pentagona bio je da se povuku vojnici iz Drugog konjičkog puka, koji je trajno stacioniran u Njemačkoj, rekao je anonimni zvaničnik za odbranu. Umjesto toga, zvaničnici su odlučili da otkažu rotiranje potpuno druge jedinice, stacionirane u Poljskoj.

Onda je Tramp napravio konfuziju i sa tim novim planom.

Još nije jasno šta će se desiti sa američkim trupama raspoređenim u Evropi, rekli su dvojica zvaničnika. Opcije uključuju premještanje vojnih jedinica iz Njemačke u Poljsku, ali to bi moglo da potraje nekoliko godina i koštaće više, rekao je jedan od zvaničnika.

Sve se ovo dešava kada se vojska suočava s budžetskim deficitom, što je nedavno potvrđeno i u svjedočenju zamjenika šefa združenog štaba američke vojske Kristofera La Niva pred Kongresom.

Povlačenje trupa stacioniranih u Njemačkoj nazad u domovinu moglo bi da košta nekoliko milijardi dolara, jer u SAD ne postoji prostor i infrastruktura namijenjeni za to da ih smjeste zajedno s njihovim porodicama, rekao je bivši visoki zvaničnik Pentagona, Džo Kosta, koji je sada direktor programa za unapređenje odbrane pri Atlantskom savjetu.

"Druga opcija je u suštini razbijanje jedinice. Premještaju opremu na različita mjesta", rekao je Kosta, uz naznaku da se to značajno odražava na borbenu gotovost jer tada vještački gurate dijelove jedinica na mjesta gdje oni ne pripadaju.

Stručnjaci za bezbjednost ukazuju da obustavljanje ili odgađanje raspoređivanja takođe može, kroz neizvjesnost koju nosi sa sobom, negativno uticati na moral vojnika i njihovih porodica, jer se oni pripremaju za to mjesecima i godinama unaprijed.