G7 poziva Iran da zaustavi podršku Hutima: Ulog je globalna energetska bezbjednost

Iran mora da „obustavi naoružavanje i podršku“ Hutima u Jemenu, saopštili su ministri spoljnih poslova zemalja G7 u zajedničkom saopštenju.

G7 je takođe „najoštrije“ osudio napade Huta na Saudijsku Arabiju, navodeći da nedavna eskalacija borbi protiv snaga u Jemenu koje podržava Saudijska Arabija predstavlja prijetnju regionalnoj i globalnoj energetskoj bezbjednosti, piše BBC (Bi Bi Si).

Hiljade izbjeglica napustile su Jemen posljednjih dana nakon što je grupa koju podržava Iran zauzela teritoriju duž obale Crvenog mora, uključujući područja u blizini moreuza Bab el Mandeb, ključne pomorske rute za svjetsku trgovinu.

Saopštenje je objavljeno uoči godišnjeg zasijedanja Generalne skupštine Ujedinjenih nacija u Njujorku, na kojem bi trebalo da govore visoki iranski zvaničnici.

„Pozivamo Hute da odmah obustave sve vojne aktivnosti, sve prijetnje i napade na civilne brodove i da se u dobroj vjeri vrate političkom procesu“, naveli su ministri spoljnih poslova Velike Britanije, Kanade, Francuske, Njemačke, Italije, Japana i Sjedinjenih Američkih Država.

U saopštenju se dalje navodi: „Njihovi postupci, vrijedni osude, predstavljaju opasan obrazac eskalacije koji prijeti da dodatno pogorša sukob, ugrozi međunarodnu trgovinu i izazove globalnu ekonomsku nestabilnost.“

„U narednom periodu nastavićemo da podržavamo legitimnu Vladu Jemena i ponovo potvrđujemo našu snažnu posvećenost jedinstvu, suverenitetu, nezavisnosti i teritorijalnom integritetu Jemena“, naveli su ministri.

Njihovo saopštenje objavljeno je nakon sastanka održanog na marginama Generalne skupštine UN-a.

U međuvremenu, najmanje šest osoba poginulo je u saudijskim napadima na strateški važan jemenski grad Moku, javila je agencija AFP, pozivajući se na medije povezane sa Hutima.

Među poginulima su dvoje djece i jedna žena, dok je još osam osoba povrijeđeno u napadu na grad, koji su Huti ranije ovog mjeseca preuzeli od provladinih snaga.

Saudijska Arabija, koja podržava međunarodno priznatu vladu Jemena, još nije komentarisala navode o napadima.

Ujedinjene nacije procjenjuju da je ukupno više od 120.000 Jemenaca raseljeno usljed naglog intenziviranja borbi duž jemenske obale Crvenog mora.

Ranije ovog mjeseca Huti, koji su već bili zauzeli većinu naseljenih djelova Jemena, preuzeli su kontrolu nad moreuzom Bab el Mandeb, uskim strateškim pomorskim prolazom kroz koji se južni dio Crvenog mora spaja sa Adenskim zalivom i dalje sa Indijskim okeanom.

Saudijska Arabija uzvratila je stotinama vazdušnih napada u regionu.

Huti su takođe lansirali stotine dronova i raketa na gradove i infrastrukturu na jugozapadu Saudijske Arabije, uključujući glavni grad Rijad, navodi Bi Bi Si.

Premijer Endi Bernam izjavio je da će Velika Britanija pružiti Saudijskoj Arabiji „odbrambenu podršku u vidu dopunjavanja goriva u vazduhu“, u okviru koje će biti angažovan jedan britanski avion Voyager, stacioniran u bazi RAF Akrotiri na Kipru.

Bernam je rekao da je odluka uslijedila nakon što je Saudijska Arabija zatražila „vojnu podršku“, na šta je pristao po savjetu ministra odbrane Vesa Stritinga i ministra spoljnih poslova Eda Milibanda.

Diplomatski izvor rekao je agenciji AFP da je i Francuska obećala podršku i da je spremna da radi na „obezbjeđivanju“ saudijske energetske infrastrukture kroz „isključivo odbrambeni pristup“.

Saudijski prestolonasljednik Mohamed bin Salman takođe je zatražio vojnu podršku od predsjednika Donalda Trampa, prenijeli su američki mediji.

Tramp već nedjeljama vaga da li da odgovori na zahtjev Saudijske Arabije za pomoć u borbi protiv Huta, objavio je u ponedjeljak New York Times.

Američki predsjednik prethodno je za Fox News izjavio da je u „fazi odlučivanja“ dok razmatra opcije za naredne korake u ratu protiv Irana.

U nedjelju su američke ambasade širom Bliskog istoka izdale nova bezbjednosna upozorenja, dok su se borbe između Huta i koalicije u Jemenu koju podržava Saudijska Arabija intenzivirale, navodi Bi Bi Si.

Huti sebe smatraju dijelom „osovine otpora“, predvođene Iranom i usmjerene protiv Izraela, Sjedinjenih Američkih Država i Zapada u cjelini, zajedno sa oružanim grupama poput Hamasa i libanskog pokreta Hezbolah.

Teheran je ranije negirao da snabdijeva Hute oružjem i tvrdi da im pruža samo političku podršku.