Za brutalne uvrede na račun novinarke Dragane Šćepanović na portalu “Aktuelno” platiće 6.800 eura?

Sud za prekršaje kaznio je kompaniju “Ski Resort Kolašin 1450”, kao osnivača portala Aktuelno, sa 6.000 eura, a izvršnu direktoricu tog preduzeća Jovanu Radević sa 800 eura, jer 24. septembra 2024. godine nijesu uklonili komentare kojima su povrijeđeni čast, ugled i dostojanstvo novinarke “Vijesti” Dragane Šćepanović.

Rješenje je 30. jula donio sudija Danilo Vukojičić, nakon postupka pokrenutog po zahtjevu Osnovnog državnog tužilaštva u Kolašinu.

Sud je utvrdio da su tada, na portalu Aktuelno, pod pseudonimom “Cetinje”, objavljena tri komentara sa grubim i vulgarnim uvredama na račun Šćepanović i to sve u roku od nekoliko minuta...

“Navedeni komentari... na portalu Aktuelno po svojoj sadržini nesumnjivo predstavljaju grubi napad na lični i profesionalni integritet, čast, ugled i dostojanstvo novinarke Dragane Šćepanović. Upotreba najprizemnijih i uvredljivih izraza... i drugih uvreda usmjerenih na diskreditaciju ženskog i novinarskog dostojanstva, ne predstavlja nikakav dopustiv vrijednosni sud, niti kritiku od javnog interesa, već otvoreno vrijeđanje i omalovažavanje ličnosti oštećene”, navodi se u obrazloženju presude.

Odbrana je tokom postupka negirala odgovornost kompanije i Radević tvrdeći da tužilaštvo nije dostavilo tehničke dokaze o porijeklu komentara, IP adrese, podatke hosting provajdera ili administratora portala, kao ni precizan dokaz o tome kada su osnivač portala ili odgovorno lice saznali za sporne komentare.

Isticala je i da sama činjenica da je dostavljen odštampani prikaz komentara nije dovoljna da bi se dokazalo kada su oni objavljeni i koliko dugo su ostali dostupni.

Radević je na pretresu prihvatila navode odbrane i kazala da se ne osjeća krivom. Tvrdila je da na portalu Aktuelno nijesu objavljivani sporni komentari niti su brisani, te da ne postoji njihova tehnička verifikacija.

Sud, međutim, takvu odbranu nije prihvatio, obrazlažući da je iz spisa predmeta, odštampanih stranica portala i drugih dokaza utvrđeno da su komentari objavljeni 24. septembra 2024. godine.

Sudija je ocijenio da osnivač i odgovorno lice moraju organizovati rad i nadzor tako da se sadržaji kojima se krše zakonom zaštićena prava blagovremeno uklanjaju.

Među dokazima koje je sud cijenio bili su službena zabilješka kolašinske policije, zapisnik o saslušanju Šćepanović pred tužilaštvom, odštampani tekstovi i komentari sa portala, podaci iz evidencije medija, dokumentacija Agencije za elektronske medije, spisi tužilaštva, kao i podaci pribavljani u okviru međunarodne pravne pomoći od kompanije Cloudflare.

Sud je konstatovao da činjenica što tokom tih provjera nije sa sigurnošću utvrđen fizički identitet osobe koja je pod pseudonimom “Cetinje” slala komentare, ne utiče na odgovornost koja je bila predmet postupka.

Okrivljenima, kako je pojašnjeno, nije stavljeno na teret da su sami pisali komentare, već da nijesu ispunili obavezu da uklone sadržaj kojim se krše zaštićena prava.

Šćepanović:To je bio linč

Šćepanović je pred sudom kazala da je u tom periodu bila izložena, kako je navela,”neprekidnom i brutalnom medijskom linču” putem portala Aktuelno i komentara objavljivanih pod različitim pseudonimima, posebno pod pseudonimom “Cetinje”.

Navela je da ti komentari nijesu predstavljali kritiku njenog novinarskog rada, niti vrednosni sud, već uvrede, klevete i napade na njenu ličnost, čast, ugled i dostojanstvo, ali i na njenu bezbjednost.

“Sadržaj tih komentara bio je takav da je direktno imao za cilj da me diskredituje kao ženu i kao novinarku”, kazala je Šćepanović, ukazujući na pogrdne i vulgarne izraze koji su korišćeni u komentarima.

Posebno je istakla da portal Aktuelno, prema njenim riječima, nije reagovao na takve komentare niti ih uklonio, iako su pojedini sadržaji, kako je navela, mjesecima ostajali dostupni najširoj javnosti. Kazala je i da je o komentarima obavještavala Upravu policije - Odjeljenje bezbjednosti Kolašin i kolašinsko tužilaštvo, te da su o napadima na nju pisali drugi mediji i novinarska udruženja.

Šćepanović je tvrdila da su zbog toga osnivač portala i uredništvo morali biti upoznati sa sadržajem komentara i reakcijama javnosti, ali da uprkos svemu - nije bilo blagovremene reakcije niti mjera kojima bi se spriječilo dalje objavljivanje takvih sadržaja.

Pred sudom je govorila i o posljedicama koje je trpjela zbog takvih objava.

“Sve ovo je kod mene izazvalo ogromnu duševnu bol, osjećaj nesigurnosti, straha za sopstvenu bezbjednost i ugroženost mog profesionalnog i ličnog integriteta”, navela je Šćepanović.

Ona se pridružila krivičnom i prekršajnom gonjenju i najavila da će imovinsko-pravni zahtjev ostvarivati u parničnom postupku.qw

Sud je njen iskaz ocijenio kao jasan, istinit i uvjerljiv, navodeći da je saglasan sa ostalim pisanim dokazima u predmetu. U obrazloženju rješenja sud navodi da sporni komentari predstavljaju grubi napad na lični i profesionalni integritet Šćepanović i da izrazi korišćeni u njima nijesu dopuštena kritika niti vrijednosni sud od javnog interesa, već otvoreno vrijeđanje i omalovažavanje.

Morali su kontrolisati šta se piše

Sud je zaključio i da činjenica da komentare nijesu pisali zaposleni u kompaniji ne oslobađa osnivača portala odgovornosti za njihovo zadržavanje na internet publikaciji.

Objašnjava se da je kompanija bila dužna da obezbijedi sistem moderacije i nadzora, dok je Radević, kao odgovorno lice, bila dužna da organizuje i kontroliše zakonito poslovanje portala.

U odnosu na Radević, sud je kao olakšavajuću okolnost cijenio to što ranije nije osuđivana, dok otežavajuće okolnosti nije utvrdio.

Kod pravnog lica sud nije našao naročite olakšavajuće okolnosti, a kao otežavajuće je cijenio stepen ugrožavanja zaštićenog dobra i ustrajnost u vršenju prekršaja.

Sud je kazne od 6.000 i 800 eura odmjerio imajući u vidu težinu prekršaja i intenzitet povrede časti i ugleda oštećene.

Svi su znali sem njih

Sud je konstatovao da to što ni putem međunarodne pravne pomoći nije sa sigurnošću utvrđen fizički identitet osobe koja je poslala komentare, ne utiče na postojanje prekršajne odgovornosti okrivljenih...

“Ovo iz razloga što se okrivljenima ne stavlja na teret samo pisanje ili objavljivanje komentara, već zakonom propisana obaveza uklanjanja spornog komentara kojim se krše zakonom zaštićena prava u roku od 60 minuta od saznanja. Osnivač internet publikacije dužan je da u skladu sa odredbom člana 44 stav 5 Zakona o medijima obezbijedi stalni ili periodični nadzor nad objavljenim komentarima trećih lica, naročito u situacijama kada se u objavljenim tekstovima tretiraju teme koje izazivaju veliku pažnju javnosti ili kada se u komentarima pojavljuju izrazi koji očigledno predstavljaju uvredu, govor mržnje ili napad na dostojanstvo ličnosti”, stoji u presudi.

Dodaje se da iz spisa predmeta proizilazi da je Šćepanović javno i putem nadležnih organa ukazivala na sporne sadržaje, da su se o tome oglašavala i novinarska udruženja...

“U takvim okolnostima okrivljeni su imali više nego dovoljno osnova i mogućnosti da saznaju za postojanje spornih komentara i da ih u zakonskom roku uklone s portala. Propust okrivljenih da postupe u skladu sa jasnom zakonskom obavezom iz člana 44 stav 5 Zakona o medijima konstituiše njihovu prekršajnu odgovornost, pa su neosnovani svi navodi odbrane kojima se pokušava prebaciti teret dokazivanja isključivo na tehničke IP adrese ili tvrdnje da portal nije bio formalno obaviješten od strane oštećene”.