Robotička sekcija osnovne škole “Anto Đedović” iz Bara, na čelu s profesoricom Vesnom Čabarkapom, svojim uspjesima u svijet šalje poruku da su djeca sanjari a nastavnici oni koji ih pretvaraju u stvaraoce, dok Crnu Goru predstavljaju kao zemlju mladih talenata, kreativnosti i potencijala za tehnološki razvoj.
Robotička sekcija škole, smještene u barskom naselju Šušanj, nastupila je na Svjetskoj robotičkoj olimpijati (WRO) u Dortmundu, pa u Izmiru, na takmičenju “Open Championship-Europe 2025”, “LEGO League Challenge Finale Adria” u Kopru 2025, u Sloveniji, na manifestaciji “Vukobratovićevi dani robotike” u Beogradu…
Na WRO takmičenja osvojili su šest prvih mjesta i po jedno drugo i treće mjesto, od 2021. godine pa do danas. Ovog aprila bili su zlatni na WRO takmičenju u Podgorici s timom “Smart Riders”.
U finalu drugog ciklusa “Montenegro Makers” lige koje je održano 29. maja u Baru, osvojili su, takođe, prvo mjesto. Zapaženi su i na manifestaciji “Vukobratovićevi dani robotike”, održanoj 14. i 15. novembra u Sava centru u Beogradu - na najvećem regionalnom događaju posvećenom nauci i tehnologiji, đaci su se takmičili u kategorijama KIDS i MEDIORI na temu “Pametni transport i logistika”.
Njihov tim “Ocean Diamond” osvojio je prvo mjesto krajem februara ove godine na takmičenju “First LEGO League Challenge”, i time drugu godinu zaredom ponio titulu državnog prvaka, s mentorkama I profesoricama informatike Milicom Jovanović i Vahidom Međedović.
Od radoznalosti do uspjeha
Čabarkapa, profesorica razredne nastave, za “Vijesti” je kazala da je, kao u svemu, njihov početak bio u vrijeme pandemije 2021. godine - u oblast robotike su se prijavili na poziv Mašinskog fakulteta iz Podgorice.
Tada su pozvani osnovci uzrasta od osam do 12 godina na nacionalno WRO takmičenje. Čabarkapini učenici, drugaci, ispoljavali su interesovanje za pjevanje, za sport, za crtanje i slikanje, a jedan od njih je stalno pričao kako gradi robote.
“Učeniku Aleksanderu Okulovu se ukazala prilika da s drugarima smije pokušati, da smije pogriješiti bez straha i da može uspjeti u oblasti robotike. Od opreme, jedino što smo imali je moj laptop i tablet. Set “WeDo” i objekte igre za takmičenje nam je pozajmio Mašinski fakultet. Naša škola je od tada postala škola po mjeri djeteta, škola za 21. vijek. Sve nam je bilo novo i nepoznato”, prisjeća se Čabarkapa.
Rad u dvije smjene, prema njenim riječima, po jedno dijete u klupi i pod maskama, sve na distanci. Nakon tromjesečnih priprema i onlajn takmičenja, uslijedio je trenutak proglašenja pobjednika. Sudija iz Mađarske je saopštio rezultate, a velika radost za učenike je uslijedila kad je rečeno da su drugoplasirani tim na državnom WRO takmičenju.
Bio je to tim “Optimus” u čijem sastavu su bili Sara Bubanja, Aleksander Okulov i Lev Šatohin. Te godine su imali i drugi takmičarski tim koji je zauzeo četvrto mjesto. Tako je ozvaničen početak rada sekcije mladih robotičara OŠ “Anto Đedović”. Od tad, kako kaže Čabarkapa, dominiraju i rastu.
Čabarkapa objašnjava da se joj se učenici uglavnom obraćaju iz radoznalosti, a nerijetko su i roditelji ti koji žele da upišu svoje dijete u robotičku sekciju.
“Toliko je znatiželjnih pogleda, pametnih pitanja i iskri u očima kad vide već gotove modele robota koji se kreću po mapi - to je ono što me pokreće i podsjeća zašto je sve ovo vrijedno truda. Ovo je pokret. Ovo je dokaz da kad radimo sa strašću i vjerom, granice ne postoje”.
Robotička sekcija, predvođena Čabarkapom, je prethodne godine dobila posebno priznanje od Opštine Bar povodom dana te opštine - 24. novembra. Profesorica u razgovoru s “Vijestima” naglašava da je srećna i ponosna što se njihovi uspjesi u radu s djecom prepoznaju i podržavaju.
“Na kraju, ovo je sve zbog njih, talentovanih učenika. Bez podrške Opštine Bar, bez podrške Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, roditelja učenika, lokalne zajednice, uprave škole ne bi smo postigli ovakve rezultate. Robotika je STEM oblast, koja nije zastupljena u redovnom obrazovnom sistemu. Uključivanjem djece u robotički klub volonterskim radom, mi nastavnici trudimo se nadomjestiti to što nedostaje u redovnom obrazovanju”, ispričala je.
Talentovani učenici ove škole, a ima ih puno - kako mlađih, tako i starijih, dodatno se pripremaju za takmičenja gdje je fokus na inovativnosti, kritičkom razmišljanju I timskom radu u najmodernijim tehnologijama današnjice.
Osnaženi učenici - ključ budućnosti
Izuzetno je veliko interesovanje učenika za robotiku, ocjenjuje Čabarkapa, i dodaje da je rad zahtjevan: potreban je adekvatan prostor, mnogo opreme i mnogo vremena koje nastavnici izdvajaju u radu s učenicima. U početku, oni od raspoloživih materijala grade i kreiraju uz maštu. Tako nastaju različite “leteće krilatice”, mini i maksi građevinski objekti, neobični automobili i “inovacije”.
“Djevojčice i dječaci kreiraju zajedno, srećni i s osmjehom. A, kad upotrijebe SmartHab i motor i senzore, njihove ideje ožive. To je taj stvaralački proces. Kroz stvaralački proces podstiče se korišćenje tehnologije, a kroz nju se i uči. U robotici učenici otkrivaju kako stvari funkcionišu. Navodimo kretanje životinja, kreiramo oblike i oživljavamo ih. Dodajemo i zvučne i svjetlosne efekte, mjerimo rastojanja i brzinu, pratimo promjene kretanja u odnosu na upotrebu različitih zupčanika. Koristimo prvo kodne kartice i slikovne blokove za izradu koda”, ispričala je.
Pripreme za takmičenje su posebno zahtjevne jer je svako drugačije koncipirano. Prvo se detaljno i istraživački pristupa temi takmičenja, a sve je to izazov, po riječima profesorice, od sklapanja objekata igre, prvih koraka u kreiranju funkcionalnog robota do programiranja.
Mnogo izmjena, mnogo dilema, mnogo “kako” i mnogo “zašto”, dok se ne uspije. Na kraju se dešava da uoče da može biti i bolja verzija, pa usklađuju termine za rad, pripremaju se i vikendima kad drže po nekoliko časova, a i neki državni i vjerski praznik im dobro dođe za napredak u rješavanju sesija.
Teme takmičenja su uvijek aktuelna globalna pitanja, pa kroz robotiku uče i o svijetu, dotaknu se tako i teme o zaštiti životne sredine, klimatskih promjena, svemirskog otpada, požara i održive poljoprivrede.
Ovogodišnje takmičenje je bilo na temu promocije kulture i očuvanje tradicije drevnih civilizacija, kao i pripreme muzičke scene. Učesnici su imali zadatak da kreiraju potpuno autonomne robote koji izvršavaju zadatke na lokalitetima s artefaktima, ali i robote koji učestvuju u organizaciji muzičkog koncerta kao pomoćnici rok zvijezda.
“Djeca su sanjari. Mi smo im most da postanu stvaraoci. Djeca u robotici kroz igru istražuju. Od najmlađeg uzrasta je važno da se uključe u ovaj proces tehnoloških i digitalnih vještina”, tako Čabarkapa odgovara na pitanje zbog čega je važno ići u korak s vremenom, tehnologijama i digitalnim razvitkom još tokom osnovnoškolskog obrazovanja.
Oni to usvijevaju, kako je navela, uz dobru organizaciju i podršku uprave škole. Bivša direktorica Stanka Vukčević, profesorica u penziji je isticala značaj njihovog rada i uspjeha, a sadašnji direktor OŠ “Anto Đedović” Miloš Pantović ih prati, podstiče i podržava u svemu.
“Najznačajniji rezultat u vremenu u kojem su STEM vještine ključne za budućnost su osnaženi učenici. Ovi uspjesi predstavljaju korak naprijed ka tehnološkoj i društvenoj transformaciji naše zemlje koja počinje u najranijem uzrastu, u školskim klupama. Naši mladi robotičari godinama ostvaruju izvanredne rezultate na domaćoj i svjetskoj sceni, uprkos ograničenim resursima. Oni svojim znanjem, trudom i entuzijazmom promovišu Crnu Goru kao zemlju mladih talenata, kreativnosti i potencijala za tehnološki razvoj”.
Izazovi ne sputavaju razvoj
Upitana da li obrazovni sistem u Crnoj Gori dovoljno prati savremene tehnološke trendove i na koji način robotika doprinosi razvoju vještina koje učenici ne mogu steći kroz klasičnu nastavu, Čabarkapa odgovara da su se u sistemu desile značajne promjene.
“Dobili smo savremenu tehničku opremu. Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija je opremilo našu školu najsavremenijom opremom, poput 3D štampača i reciklatora, manji broj setova robota, mikrobit uređajima i računarskom opremom. Sada je potrebno i više i raznovrsnih robotičkih setova i još jedan sto za igru”.
Govoreći o izazovima s kojima se susreću, navodi da je izazovno baš sve, ali naglašava da dobra volja i entuzijazam ne jenjavaju - mlađe koleginice i kolege su na dobrom su putu.
Ona ocjenjuje da su kolektiv za primjer i da pokazuju da “STEM (nauka, tehnologija, inženjerig, matematika) obrazovanje nije samo budućnost - ono je sadašnjost” i da kroz ovakve programe, djeca razvijaju kritičko razmišljanje, rješavanje problema i inovativnost - vještine koje su ključne u 21. stoljeću.
Zahvalni su, poručila je, roditeljima takmičara koji su njihova najveća podrška, ali i drugima koji ih ohrabruju na tom putu – lokalnoj zajednici, Opštini Bar, preduzetnicima Bara, upravi škole i Ministarstvu prosvjete, nauka I inovacija, a posebno ministarki Anđeli Jakšić Stojanović koja im je omogućila da se takmiče daleko izvan granica Crne Gore.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
