Novim pravilima obuzdaćemo divljanje: Idrizović o izmjenama u režimu plovidbe u Boki

Generalni direktor Direktorata za sigurnost plovidbe u Ministarstvu pomorstva, kapetan Goran Idrizović, ocijenio je da su novi propisi koji su doneseni u proteklih nekoliko mjeseci, efikasniji sistem elektronskog nadzora dešavanja na moru kao i pojačana aktivnost inspekcije, već doveli do primjetnog smanjenja problema sa prebrzom plovidbom manjih plovila u zalivu Boke Kotorske.

On je, međutim, istakao da i dalje ima slučajeva neodgovornog i nepropisnog ponašanja pojedinaca, posebno jednog broja skipera glisera registrovanih za privrednu djelatnost prevoza putnika koji sa tim brzim plovilima pružaju izletničke i taxi-boat usluge turistima.

Javnost u Boki i dalje može skoro svakodnevno da vidi da ti, kako ih nazivaju, “gliseraši”, i dalje krše maksimalnu brzinu plovidbe iako im je novim propisima djelimično izađeno u susret te su uvedeni posebni tzv. koridori za brzu plovidbu gdje gliseri mogu voziti maksimalnom brzinom od 18 čvorova. Ta brzina je više nego dovoljna da plovila sa tzv. planirajućom formom trupa, “izglisiraju”, odnosno podignu se iz mora na nivo koji im obezbjeđuje optimalan odnos između brzine, hidrodinamičkog otpora i utroška goriva. Međutim, nekima od “gliseraša” ni to nije dovoljno, već i dalje nastavljaju da kroz zaliv jurcaju brzinama i preko 30 čvorova, jer im one omogućavaju da tokom dana obave više tura sa turistima koji im plaćaju te usluge iz svojih polaznih tačaka do najvećih atrakcija unutar i van zaliva Boke.

“Mislim da svako ko obrati pažnju, može zapaziti da se brzina kretanja plovila u zalivu već značajno smanjila. Neću reći da i dalje nema prestupnika koji ne poštuju propise i ograničenja. Mi imamo jako dobro komunikaciju sa NVO Udruženje skipera Crne Gore. To su ljudi koji pokušavaju da pomognu i nama u sistemu pomorske uprave, ali i da pomognu i sebi. Nasuprot njima, imamo takozvano ili nezvanično Udruženje vlasnika glisera iz Kotora, koje i dalje igra po starom. Dakle, oni u velikoj mjeri nastavljaju da krše i nove propise i iako smo mi pokušali da im kreiranjem novog Pravilnika, izađemo u susret. Tako da se ova bitka protiv divljanja i ugrožavanja sigurnosti na moru nastavlja”, kazao je Idrizović.

Aludirajući na preduzetnike koji turistima pružaju usluge taxi-boata i izletničkih brzih gliserskih tura, on je naglasio da je u Boki, posebno u Kotoru u proteklih nekoliko godina “razvila jedna djelatnost potpuno suprotno postojećim i važećim zakonskim odredbama.”

“Imamo brze plovne objekte koji su nabavljani, kupovani, stavljani u promet, a da su u potpunosti bili u suprotnosti sa postojećim ograničenjima. Znate da je u ranijem Zakonu o sigurnosti plovidbe bilo propisana maksimalna brzina plovidbe u zalivu 10 čvorova, kasnije je to bilo ažurirano i na plus 4 čvora, a vidjeli ste da su u praksi nabavljani gliseri sa i po dva motora od po 250 konjkih snaga i slična brza plovila. Imali smo situaciju gdje su postojala jasna ograničenja na papiru, ali sami preduzetnici su ih kršili angažmanom tim ograničenjima potpuno neprilagođenih plovnih objekata”, kazao je Idrizović.

Istakao je da je državi, u situaciji kada je to dovelo do značajnog ugrožavanja sigurnosti odvijanja pomorskog saobraćaja u Boki i brojnih žalbi na ponašanje “gliseraša”, preostalo da efikasno i bez izuzetka, primjenjuje nedavno doneseni novi Zakon o sigurnosti plovidbe i novi Pravilnik o sigurnosti plovidbe, izvještavanju i upravljanju pomorskim saobraćajem, koji je krajem maja stupio na snagu.

“U prošloj godini donijeli smo novi Zakon o sigurnosti pomorske plovitbe, a to je, htio bih da naglasim, prvi naš pomorski zakon koji je prošao filtere Evropske komisije. Dakle, dobili smo zelena svjetla EU za sva zakonska rešenja, jer u suprotnom ona ne bi ni mogla da bude usvojena. Prvi put smo uz pomoć Hidrometeorološkog zavoda napravili informativnu kartu za Boku Kotorsku sa prikazom zona ograničenja brzine. U obalnom pojasu na udaljenosti 300 metara od obale brzina plovidbe je ograničena na 6 čvorova. Isto ograničenje na 6 čvorova se odnosi i na brzinu u akvatoriju Luke Kotor, na prilaznu zonu Perastu i otocima Gospa od Škrpjela i Sveti Đorđe, na tjesnac Verige i na tjesnac Kumbor. Dakle, u tim zonama je svim plovnim objektima brzina ograničena na 6 čvorova. U ostatku zaliva, najveća dozvoljena brzina je 10 čvorova”, istakao je Idrizović.

Dodao je da su uvedeni tzv. plovni koridori za brzu vožnju, “koji počinju i završavaju u zonama visokog intenziteta saobraćaja za koje sam pomenuo, gdje je brzina ograničena na 6 čvorova”.

“U tim koridorima biće moguće da se manja plovila, manja brza plovila, organizovano i u takozvanom režimu konvoja, kreću brzinama do 18 čvorova. Na taj način smo pokušali da taj saobraćaj koji je bio dosta haotičan, raspoređen najviše uz obalu, sredimo na način da ga udaljimo od obale, da ga stavimo po sredini zaliva i da im omogućimo da u jednom dijelu te plovidbe koju obavljaju, u kontrolisanim uslovima razvijaju tu brzinu koja im je potrebna za takozvano glisiranje. Dakle, radi se o svojevrsnom kompromisu”, istakao je Idrizović.

Naglasio je da su novim Pravilnikom “gliseraši” potpuno isključeni iz zone koje su u blizini kupališta, u blizini gradskih sredina, ponti i malih plaža gdje se ljudi kupaju.

Idrizović ističe da uprkos i dalje ograničenom broju PSC i inspektora sigurnosti plovidbe, država ima načina da kroz unaprijeđeni sistem elektronskog nadzora i razne senzore VTS sistema Uprave pomorske sigurnosti, uz obavezu plovilima registrovanim za privrednu djelatnost prevoza putnika da imaju uključene AIS transpondere, te korišćenje dronova za nadgledanje situacije na moru, znatno efikasniije nego što je to bio slučaj ranije, kontroliše dešavanja na moru u zalivu Boke i brzo evidentira i sankcioniše prekršioce.

On taj napredak ilustruje i podatkom da su inspekcije Ministarstva pomorstva u cijeloj 2024. godini od prekršilaca Zakona o sigurnosti plovbidbe naplatile 69.000 eura kazni, u prošloj godini 87.000 eura, a da je od početka ove godine do sredine juna mjeseca već naplaćena 61.000 eura kazni.