Barsko naselje Utjeha muku muči sa strujom; CEDIS: Struja "puca" zbog divljih priključaka

Problemi s nestankom struje i slabim naponom u barskom naselju Utjeha eskalirali su početkom avgusta kad je došlo do zapaljenja stuba, a dva dana nakon toga je gorjela i trafo-stanica, pa je veći dio tog naselja ostao bez napajanja. Dok građani zahtijevaju hitna objašnjenja i normalizaciju napajanja, iz CEDIS-a poručuju da je oprema nova, te da je korijen problema u ekspanziji gradnje i ilegalnim priključcima.

Stanovnici tog dijela Bara “Vijestima” su ispričali da je najduži prekid ovog mjeseca počeo u večernjim satima i trajao je oko 15 časova, kada je bez struje ostao veći dio Utjehe i Paljuškovo.

Zbog nestanka električne energije nijesu radili klima-uređaji, pumpe za vodu, internet i drugi sistemi, što je izazvalo nezadovoljstvo mještana i turista, dok su vlasnici privatnog smještaja upozoravali na štetu i otkazivanja rezervacija.

Nekoliko građana se zbog toga prošle sedmice okupilo ispred prostorija Crnogorskog elektrodistributivnnog sistema (CEDIS) u Baru, tražeći objašnjenje i trajno rješenje problema. Redakciji su kazali da nije bilo nikog iz menadžmenta ko bi ih primio na sastanak.

Dva dana kasnije, situacija je eskalirala jer je izbio požar u trafo-stanici “Paljuškovo”, pa je cijela Utjeha ostala bez struje, a na teren su izašli vatrogasci i ekipe CEDIS-a kako bi ugasili požar i sanirali posljedice.

Mještani su listu kazali da prekidi nijesu izolovan slučaj, već da se godinama ponavljaju, posebno tokom ljetnjih mjeseci kada je potrošnja električne energije najveća. Navode da su se tokom avgusta desila tri veća prekida u kratkom periodu, uz tvrdnje da su i ranije upozoravali na loše stanje elektroenergetske infrastrukture, ali da su bili ignorisani.

Nakon požara su ponovo zatražili hitnu rekonstrukciju mreže, utvrđivanje odgovornosti za učestale kvarove i trajno rješenje problema. Upozorili su da i višednevni prekidi napajanja ozbiljno ugrožavaju svakodnevni život stanovnika i funkcionisanje turističke privrede u jeku sezone, da ih turisti napuštaju i ne žele da plate smještaj i druge usluge, otkazuju rezervacije, ili traže povrat novca.

Ističu da ih posebno zabrinjava činjenica da se sve događa u jeku turističke sezone kada na Utjehi boravi veliki broj gostiju, a zbog čega se ozbiljno narušava ugled mjesta.

“Građani Utjehe zahtijevaju od CEDIS-a i ostalih nadležnih institucija hitnu reakciju, stabilizaciju napajanja, utvrđivanje odgovornosti i nadoknadu štete nastale zbog neadekvatnog kvaliteta isporuke električne energije”, napisali su u obraćanju redakciji.

Tursti odlaze, odgovornih nema

Mihael Bader, Njemac koji već dvije decenije živi u Crnoj Gori s crnogorskim državljanstvom i predsjednik fondacije “Budućnost crnogorskog turizma”, poručio je da je ekipa CEDIS-a dala sve od sebe da djelove koji su izgorjeli što prije zamijeni i ponovo uspostavi napajanje električnom energijom, ali da od odgovornih nije bilo nikakve rekacije.

“Bez objašnjenja, bez izvinjenja - ništa. A uopšte nije problem u tome što se greške ili kvarovi dešavaju. To se može dogoditi bilo gdje. Problem je u tome kako se reaguje na takvu situaciju, a ne u tome ko je kriv. Uz vrlo malo truda, ova negativna situacija mogla se pretvoriti u nešto pozitivno. Jednostavno priznati da je došlo do problema. Objasniti šta se dogodilo. I izviniti se. Turistima”, napisao je Bader na svom Fejsbuk profilu.

On je dodao da ljudi tu troše svoj novac, isti ljudi od kojih očekuju da se nakon odmora vrate zadovoljni i da o Crnoj Gori pričaju lijepo: “Turisti tamo traže pare nazad jer ne mogu da se tuširaju, ne radi klima, ne može da puni telefon, hrana u fridžederu se kvari... Mi pričamo o elitnom turizmu, a ne možemo da rješimo osnovne stvari”, napisao je on i zaključio da smo ove godine napravili najlošiju reklamu za Crnu Goru - od saobraćajnog kolapsa, fekalija u moru pa sve do nestanka struje i pitamo se ko će da odgovara za takvu štetu.

Priključci "na crno"

Iz CEDIS-a su “Vijestima” kazali da je 5. avgusta došlo do kvara na srednjonaponskom bloku u trafo-stanici “Paljuškov pijesak”, tako da su tokom noći korisnici ostali bez napajanja električnom energijom. Navode da je kvar sjutra privremeno saniran kako bi bilo uspostavljeno napajanje za korisnike, a 7. avgusta ugrađen novi “srednjonaponski sklopni blok”.

Dva dana nakon toga, 9. avgusta oko podneva, izgorio je niskonaponski blok u toj trafo-stanici zbog pregrijavanja kabla usljed preopterećenja, kazali su, i dodali da je on zamijenjen istog dana i “pored ekstremno visokih temperatura i kolapsa u saobraćaju koji su usporavali rad naših ekipa”.

Odgovarajući na pitanja listi o samoj mreži, naveli su da je ona 2021. u potpunosti revitalizovana, kao i oprema u njoj, pa tvrde da transformator i blokovi nijesu bili dotrajali, već novi.

“To potvrđuje činjenicu da nelegalno izgrađeni hoteli i apartmani na potezu prema plaži Paljuškovo (Bušat) koji su samovoljno priključeni, pored ekstremnih temperatura, dodatno opterećuju mrežu i ugrožavaju opremu”, ocijenili su iz CEDIS-a.

Naveli su i da se godinama susreću s problemima nastalim zbog samovoljno priključenih korisnika i nelegalne gradnje u barskoj opštini, a da se, u konkretnom slučaju, s trafo-stanice “Paljuškov pijesak” napaja 487 korisnika, od kojih je u internoj bazi podataka registrovano 68 samovoljno priključenih.

“Naglašavamo da nelegalna gradnja i samovoljna priključenja na mrežu zbog kojih trpe naši korisnici, nanosi neprocjenjivu štetu i Crnogorskom elektrodistributivnom sistemu”.

Njihova evidencija pokazuje i da je za mjesec jul i prvih deset dana avgusta bilo šest prijava, nakon kojih su, kako tvrde, njihove ekipe odmah reagovale i izašle na teren. Tokom tih mjeseci oni su registrovali prekid u napajanju tri puta, a najduže je, tvrde, trajao zbog požara.

Upitani za dalje planove u ovom dijelu barske opštine, iz CEDIS-a su odgovorili da je predviđena izgradnja još jedne trafo-stanice za koju je izrađen projektni zadatak i geoelaborat, dobijena lokacija i da je u toku izrada glavnog projekta.

Dodaju i da, u skladu s planom investicija, u ovom trenutku, CEDIS sprovodi pripremne akivnosti za potrebe izgradnje osam trafo-stanica na području barske opštine (u zoni Topolice tri i u zoni Ilino pet), dok je za novi investicioni plan prema regulatoru kandidovano 12 novih trafo-stanica.

“Imajući u vidu ekspanziju gradnje na crnogorskom primorju, pa tako i na području barske opštine, u prethodne dvije godine obraćali smo se nadležnim organima u cilju rješavanja ovog problema u vidu izgradnje novih elektroenergetskih objekata. U procesu realizacije planiranih investicija nailazili smo na prepreke koje se odnose na dugotrajan proces izdavanja urbanističko-tehničkih uslova za izgradnju objekata, koji bi bili od strateškog značaja za proširenje i kvalitet napajanja elektoenergetskog sistema na širem području Bara”.

Naglasili su i da je CEDIS, na području barske opštine, u okviru projekta “Priprema trafo-stanica za implementaciju SCADA sistema” sproveo niz značajnih rekonstrukcija.

Navode i da je rekonstruisana i trafo-stranica “Rade Končar”, što je stvorilo preduslove za rasterećenje. Ističu da je ta investicija, vrijedna više od 1,1 milion eura, i da je njome povećana pouzdanost i sigurnost napajanja električnom energijom za više od 6.000 korisnika.