Uprava za zaštitu kulturnih dobara uputila je inicijativu Inspekciji za kulturna dobra da ukloni nelegalno postavljenu reklamu na Trgu pjesnika u samom srcu Staroga grada firme Swarovski, za koju nijesu izdati uslovi za postavljanje od te državne institucije.
To je “Vijestima” potvrdila direktorica Uprave za zaštitu kulturnih dobara Petra Zdravković.
Postavljanje reklame još prije dva mjeseca problematizovala je direktorica JU “Muzeji i galerije Budve” Biljana Brajović, koja se i početkom avgusta oglasila na društvenim mrežama, navodeći da niko od nadležnih nije reagovao.
Zdravković je kategorična da će, ukoliko investitor sam ne ukloni reklamu, Uprava donijeti rješenje da se prostor vrati u prvobitno stanje.
“U odnosu na ovaj predmet, po dobijenoj prijavi uputili smo inicijativu nadležnoj inspekciji za kulturna dobra, od koje još nijesmo dobili odgovor. Paralelno sa tim, imali smo obraćanje od strane investitora za izdavanje uslova za postavljanje reklame, međutim, odgovoreno im je da uslove ne možemo retroaktivno da izdamo, da je predmet upućen inspekciji i da do uklanjanja nelegalno postavljene reklame ne možemo da izdamo uslove za postavljanje, jer bi time stvorili mogućnost potencijalne ‘legalizacije’ postojeće”, naglasila je Zdravković.
Prema njenim riječima, Uprava će sačekati nalaz inspekcije, a ukoliko investitor u narednom periodu samostalno ne ukloni reklamu, Uprava za zaštitu kulturnih dobara će donijeti rješenje o vraćanju u prvobitno stanje.
Budvanski Stari grad decenijama unazad je primjer nepoštovanja zakonskih odredbi i devastacije kulturnog dobra. Još se pamti neuspjela akcija iz marta 2023. godine dok je gradom upravljao Milo Božović, kada je tada jedinstvena opštinska služba, Komunalna policija i inspekcija naložila vlasnicima lokala unutar zidina Staroga grada da uklone izloge, tende, reklame i sve ostalo što je neprimjereno tom zaštićenom spomeniku kulture.
Rok je bio četiri dana, a kazne su 500 eura ukoliko to sami ne učine. Upozorenja su uručena, a Komunalna policija i inspekcija je sačinila tim od tri inspektora koji sprovode akciju.
Međutim, stanje umjesto da bude poboljšano, Stari grad je još više devastiran u šta se prolaznici na svakom koraku mogu uvjeriti.
Prije tri godine, Sekretarijat za društvene djelatnosti je u saradnji sa Komunalnom policijom i inspekcijom pokrenuo akciju “pospremanja” Staroga grada u svjetlu činjenice da je Budva u finalu za izbor Evropske prijestonice kulture 2028. Budva nije pobijedila, a sa tim se i cijela ideja “raspala”.
Godinama unazad “Vijesti” su pisale o katastrofalnom stanju u kome se nalazi dva i po milenijuma star grad na Jadranu, jer je devastacija prisutna na svakom koraku unutar i van bedema, od divlje gradnje pa do manjih intervencija.
“Vijestima” je prije pet godina iz Uprave za zaštitu kulturnih dobara saopšteno da je u postupku izrada elaborata za potrebe revalorizacije kulturnih dobara, u okviru čega potpada i Stari grad Budva sa svojim bedemima.
“U okviru elaborata detaljno će biti dokumentovano postojeće stanje, te u odnosu na isto biti izrečene mjere zaštite. Proces revalorizacije, međutim, odvija se sporijom dinamikom, usljed nedostatka finansijskih sredstava”, rečeno je tada iz Uprave.
Posljednja državna kontrola komisije Uprave za zaštitu kulturnih dobara bila je 2014. godine. Tada je komisija utvrdila da Stari grad ima devet novih kuća, 22 podignuta sprata i više od 1.200, uslovno rečeno, sitnih promjena na kulturnom dobru koje je zakonom zaštićeno. Riječ je o novim balkonima, novim viđenicama, proširenju izloga, plastičnim i aluminijumskim prozorima, vratima, uličnim izlozima i vitrinama, rolo vratima, gvozdenim rešetkama, tendama, raznim stubovima i slavolucima. Po svim kriterijumima, Stari grad bi trebalo da se ‘skine’ sa liste zaštićenih spomenika kulture.
Nekadašnji Zavod za zaštitu spomenika je od 2003. do 2006. podnio 11 krivičnih prijava zbog “divlje gradnje”, ali tužilaštvo nijednu nije procesuiralo.
Jedan od najbrutalnijih primjera devastacije Starog grada, pod patronatom lokalnih vlasti, desio se 2015. godine, kada je tadašnja DPS uprava aminovala odluku Sekretarijata za gradsku infrastrukturu da se na gradskim bedemima postavi iluminacija dizajnera Karima Rašida.
Rašidova iluminacija u obliku dvostrukog niza svjetlećih cijevi, dužine 250 metara, postavljena je uoči dočeka 2015. godine. Problem je izbio jer je iluminacija postavljena na metalnim držačima dužine 1,4 metra, koji su učvršćivani šrafovima u kamene zidine stare vjekovima.
MZ “Stari grad” tada je podnijela krivičnu prijavu. Opština je godinu kasnije morala da skine iluminaciju, te izvrši saniranje oštećenja, priznajući da je izvršena devastacija. Saniranjem bedema i uklanjanjem neprimjerene iluminacije rukovodila je tadašnja aktuelna direktorica Muzeja i galerija Biljana Brajović.
Ono u čemu je uspjela aktuelna opštinska administracija, na čijem je čelu Nikola Jovanović, a što prethodnim nije uspjelo, je da oko zidina Starog grada ukloni metalne tende koje su postavili ugostitelji.
U susret ovogodišnjoj sezoni, ugostitelji su bili dužni da uklone metalne skalamerije, koje su bukvalno bile opasale starogradske bedeme i umjesto njih postave suncobrane, isključivo u bež boji.
Podsjećamo, tende su napravile obruč oko zidina prije devet godina, kada su gradske vlasti, uprkos jasnom stavu Uprave za zaštitu kulturnih dobara koja je tražila uklanjanje metalnih tendi, dozvolile njihovo postavljanje.
Piloni i dalje "služe" kao čiviluk u butiku
U okviru neuspjele akcije koju je prije tri godine pokrenuo Sekretarijat za društvene djelatnosti Opštine Budva jedan od prioriteta je bio da budu “oslobođeni” i piloni, koji su, iako izuzetan trag urbane strukture helenističkog grada, godinama bili čiviluk u jednom starogradskom butiku.
Piloni iz VI vijeka, kapija antičke Budve, su degradirani time što su dio inventara butika. Gradski oci su u više navrata obećavali da će taj spomenik “osloboditi”, te omogućiti turistima i ostalim posjetiocima Budve da mogu nesmetano da ga vide.
Mjesna zajednica “Stari grad” još prije osam godina pozvala je nadležne u Opštini da eksproprišu trgovački objekat u kome se nalazi vrijedan kulturno-istorijski spomenik.
“Prilikom otkrivanja antičke kapije 1985. godine, opštinski organ nije imao u vidu zakon iz 1945. po kojem sve što se nađe 20 centimetara ispod površine zemlje pripada državi. Putem zamjene lokala, jednom vlasniku je dat lokal na drugom mjestu, a privatni vlasnik za 2/3 površine ostao je vlasnik iako ne može biti vlasnik prostora koji je naknadno iskopan ispod njegovog prizemlja. Niko se nije bavio ovim problemom, pa je tako jedan od najstarijih spomenika kulture u Crnoj Gori sada u funkciji butika”, naveli su tada iz MZ “Stari grad”.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
