Privredni sud proglasio se “stvarno nenadležnim” u sporu koji je protiv Vlade i preduzeća Luka Kotor, pokrenula kompanija “Boka pilot&Tug Boat Services” iz Herceg Novog, a koja je tražila utvrđivanje ništavosti odluke izvršne vlasti iz decembra 2018. kojom je dodijeljena prvenstvena koncesija Luci Kotor za korišćenje luke i lučkog akvatiorijuma u Kotoru i obavljanje sa tim povezanih djelatnosti.
Odlukom Vlade tadašenjeg premijera Duška Markovića (DPS) u decembru 2018. država je Luci Kotor, koja je većinski u vlasništvu Opštine Kotor, dala tzv. prvenstvenu koncesiju za korišćenje kotorske luke na period od 12 godina i obavljanje ukupno 26 djelatnosti iz pomorskog, lučkog, marinskog sektora i putničkog terminala. Jedna od tih djelanosti je i obavljanje pomorske pilotaže u lučkom akvatoriju, a sa kojom djelatnošću se već godinama bavi i “Boka pilot”.
“Boka pilot” tvrdi da je Vlada “prekršila opšte principe zabrane narušavanja konkurencije i korišenja monopolskog položaja”, te da je država u ovom slučaju, zloupotrijebila institut privremene koncesije u korist Luke Kotor
U rješenju Privrednog suda donijetom 11. decembra u koje su “Vijesti” imale uvid, navodi se da se Privredni sud “oglašava stvarno nenadležnim za suđenje po tužbi u dijelu tužbenog zahtjeva kojim je traženo utvrđivanje ništavosti odluke Vlade o dodjeli prvenstva koncesije Luci Kotor”. Sudija Privrednog suda Vladimir Bulatović pozvao se na odredbe Zakona o sudovima kojima je određena nadležnost te sudske instance, odnosno odredbe koje predviđaju da je Upravni sud nadležan za odlučivanje u slučajevima sporenja zakonisti upravnih akata, među koje spadaju i odluke Vlade o dodjeli koncesija. Uputio je “Boka pilot” da ispitivanje zakonitosti odluke Vlade iz 2018. može tražiti isključivo pred Upravnim sudom.
“Boka pilot” je u tužbi Privrednom sudu tražio da se ništavom proglasi odluka Vlade kojom je ova prvenstvenu koncesiju za korišenje luke i lučkog akvatorija u Kotoru i sa time povezanih 26 privrednih djelatnosti, na 12 godina 2018. dodijelila opštinskom preduzeću Luka Kotor, smatrajući da je to urađeno protivno tada važećim odredbama Zakona o koncesijama i Zakona o lukama. Tvrde i da je Vlada na taj način “prekršila opšte principe zabrane narušavanja konkurencije i korišćenja monopolskog položaja”, te da je država u ovom slučaju, zloupotrijebila institut privremene koncesije u korist Luke Kotor.
Zastupnici “Boka pilota” smatraju da se privremena koncesija nije mogla 2018. dodijeliti Luci Kotor zbog pravnog diskontinuiteta. Naime, ta opštinska firma je kako naglašavaju, 2011. po stupanju na snagu novog Zakona o lukama, odbila da postupi po nalozima Ministarstva saobraćaja i pomorstva i da sa Lučkom upravom Crne Gore koja je tada preuzela gazdovanje lukama od nacionalnog značaja, sklopi ugovor o regulisanjju međudsobnih prava i obaveza. Luka Kotor je to uradila pozivajući se na ugovor o korišćenju morskog dobra koji je firma imala sa Javnim preduzećem za upravljanje morskim dobrom i koji je važio do sredine 2015. Međutim, i nakon isteka tog roka, Luka Kotor je nastavila da “bez regulisanja odnosa sa lučkima operaterom (UPSUL - Uprava pomorske sigurnosti i upravljanja lukama)” koristi lučki akvatortij i obavlja ekonomsku djelatnost u njemu, zbog čega joj po mišljenu “Boka pilota”, država nije mogla u decembru 2018. dodijeliti prvenstvenu koncesiju pozivajući se na “pravni kontinuitet” te kompanije kao korisnika koji 2011. nije ispoštova zakonsku obavezu i naloge Ministarstva saobraćaja i pomorstva.
Predstavnici džave i Luke Kotor osporili su ove navode tvrdeći da za njih nema dokaza, te da “nema nedopuštenog pravnog osnova” za zaključivanje ugovora o prvenstvenoj koncesiji i njegovog kasnijeg aneksa između Vlade i Luke Kotor, te da “nije bilo prekida pravnog kontinuteta na koje se poziva tužilac”. Osporili su i pravni interes “Boka pilota” da uopšte podigne tužbu za utvrđivanje ništavosti ugovora prvenstvenoj koncesiji za obavljanje lučke djelatnosti “jer predmetni ugovor nema za predmet uslugu lučke pilotaže, a tužilac nije dokazao u pogledu kojih drugih usluga i djelatnosti koje su predmet ugovora ima pravni interes”.
“Činjenica da je predmetna tužba podnijeta poslije više od pet godina od donošenja odluke i zaključenja ugovora, čini nespornim da pravnog interesa nema”, odgovorili su zastupnici Luke Kotor koji naglašavaju i da je u dijelu zahtjeva “Boka pilota” za utvrđivanje ništavosti aneksa ugovora o prvenstvenoj koncesiji “u toku postupak za dodjelu koncesije lučke pilotaže i da tužilac u tom postupku može da ostvari zaštitu svojih prava i interesa”.
“Boka pilot” je inače, u međuvremenu već dva puta uspio u sporovima koje je protiv države koje je ta firma pokrenula u vezi sa dodjelom koncesije za obavljanje poslova pomorske pilotaže u Boki, nakon što je ova prvorangiranu ponudu “Boka pilota” na tenderu iz 2018. proglasila “nepodobnom”, pa je koncesiju za pilotažu dodijelila za druga dva ponuđača, Luci Kotor i kompaniji “Sea Pioneer Montenegro” iz Herceg Novog. Potom je država i “Sea Pioneeru” oduzela to koncesiono pravo u februaru 2023. kada je 43. Vlada na predlog tadašnjeg premijera Dritana Abazovića, odlučila da ekskluzivnu koncesiju za obavljanje pilotaže u Boki da jedino kompaniji Luka Kotor.
Abazovićeva Vlada je istovremeno, donoseći takvu odluku, obavezala Upravu pomorske sigurnosti da “u najkraćem roku pripremi predlog koncesionog akta i sprovede novi postupak za dodjelu koncesije za pilotažu u Boki”. Međutim, Uprava na čije su čelo u međuvremenu došli kadrovi PES-a, prvo Haris Husić a potom i Nebojša Kaljević, ni do danas nije postupila u skladu sa tim zaključkom Vlade.
To u praksi znači da su i “Sea Pioneeer Montenegro” i “Boka Pilot&Tug Services” vještački blokirani u obavljanju djelatnosti za koju imaju licence, kadrove i opremu, te da je monopol na visokoprofitabilnu djelatnost pilotaže oko 500 velikih putničkih brodova koliko ih u prosjeku godišnje uplovi u Boku, dat ekskluzivno u ruke Luke Kotor, a ovakva situacija traje već tri godine.
Bonus video:
