Ministarstvo planiranja prostora, urbanizma i državne imovine (MDUP) protivi se namjeri Vlade da naloži Javnom preduzeću za upravljanje morskim dobrom da jednostrano raskine ugovor o zakupu i izgradnji investicionog kupališta u Baošićima sa podgoričkom kompanijom “Carine”, jer smatra da “nijesu pruženi valjani razlozi koji bi uslovili raskid ugovora.”
“Vijestima” je to rečeno iz resora kojeg vodi ministar Slaven Radunović (NSD).
Vlada je na sjednici 3. septembra trebalo da razmatra “Informaciju o statusu lokacije koju čine katastarske parcele 771, 772, 773/1 i 774 KO Baošići, opština Herceg Novi”, ali je taj materijal, prema nezvaničnim informacijama, povučen sa dnevnog reda zbog nesaglasja u Vladi o daljim koracima u slučaju spornog investicionog kupališta kompanije Carine.
Firma podgoričkog biznismena Čeda Popovića je početkom ove godine pozivajući se na građevinsku dozvolu koju joj je 13. januara izdala Opština Herceg Novi za izgradnju i uređenje tzv. investicionog kupališta, u Baošićima nasula blizu 11 hiljada kvadrata mora, potpuno izmijenivši obalnu liniju, ugrozivši plovni put i objekte sigurnosti plovidbe i sve to uradivši bez dobijene formalne saglasnosti Uprave za zaštitu kulturnih dobara (UZKD). Saglasnost UZKD je bila neophodna jer se radi o lokaciji unutar kontakt (bafer) zone zaštićenog Područja prirodne i kulturne baštine Kotorskog zaliva pod patronatom UNESCO-a.
Usvajanje Informacije na Vladi bio bi prvi korak ka sprovođenju u djelo već donesenog obavezujućeg naloga UZKD da se sporna lokacija u Baošićima vrati u prvobitno stanje. “Carine” su se u dva navrata oglušile o taj nalog pa je onda Uprava na čelu sa direktoricom Petrom Zdravković 17. jula izdala konzervatorske uslove Morskom dobru da ono po njima napravi projektnu dokumentaciju za vraćanje lokacije u prvobitno stanje.
Morsko dobro koje vodi direktor Mladen Mikijelj (NSD) nije odgovorilo na pitanja “Vijesti” da li je postupilo u skladu sa nalogom UZKD i počelo izradu projektno-tehničke dokumentacije za uklanjanje nezakonito napravljenog nasipa u moru i kada će to uraditi.
Jednak tretman za sve investitore
Isto tako, iz Vlade i kabineta premijera Milojka Spajića (PES) do danas nijesu odgovorili na pitanja “Vijesti” zbog konkretno čega je ova tačka skinuta sa dnevnog reda sjednice 3. septembra.
Spajić je krajem februara tokom sjednice Nacionalne komisije za UNESCO, a naknadno je to ponavljao u kasnijim javnim obraćanjima povodom spornih radova kompanije Carine u Baošićima, najavio da će država raskinuti sve dugoročne ugovore za izgradnju tzv. investicionih kupališta na primorju. Međutim, kada je Vlada konačno početkom ovog mjeseca trebalo da razmotri Informaciju o tome što se dogodilo i kako su “Carine” uspjele da naprave ovako drastičnu devastaciju mora i obale u Boki, da se raspravlja o tome navodno se oštro usprotivio Radunović koji je ukazao na “moguće posljedice po državu u slučaju daljeg osporavanja projekta u Baošićima.”
Na traženje da objasne zašto se Radunović protivi raskidu ugovora sa “Carinama”, iz MDUP-a su podsjetili da je Vlada ranije dala saglasnost na predmetni ugovor na osnovu pozitivnih mišljenja svih nadležnih institucija, uključujući i Upravu za zaštitu kulturnih dobara.
“Ministarstvo će se, kao i do sada, u svom postupanju rukovoditi isključivo utvrđenim činjenicama i relevantnim odredbama zakona i drugih propisa. Kada je riječ o investitorima, za Ministarstvo ne postoje povlašćeni, ali ni diskriminisani investitori - svi moraju imati jednak tretman. U tom smislu, eventualno poništavanje date saglasnosti, odnosno jednostrani raskid ugovora, morao bi imati jasno i nesporno činjenično i pravno uporište. U suprotnom, takvo postupanje bi moglo predstavljati osnov za potencijalni višemilionski odštetni zahtjev investitora, što bi moglo proizvesti značajne finansijske posljedice po državu”, naveli su iz MDUP-a.
Iz Ministarstva su poručili da se “zbog toga odluke u ovakvim slučajevima ne mogu donositi pod uticajem medijskih napisa, javnih pritisaka niti mišljenja nezvaničnih eksperata, već isključivo na osnovu činjenica, dokaza, mišljenja nadležnih institucija i važećih propisa.”
“To je princip kojim će se Ministarstvo rukovoditi i ubuduće, bez obzira na to o kojem investitoru ili projektu je riječ”, naglasili su.
Radunovićev resor ponavlja da je građevinska dozvola za intervenciju na obali u Baošićima koju je “Carinama” izdala Opština Herceg Novi ispravna i da nije manjkava u smislu postojanja sve neophodne prateće dokumentacije, o čemu je ministar više puta govorio u javnosti.
“Zakonitost izdate građevinske dozvole u skladu sa svojim ovlašćenjima je provjeravala građevinska inspekcija i konstatovala da je ista izdata u skladu sa zakonom. Na osnovu ovih saznanja i informacija ministar je dao izjavu”, kazali su u Ministarstvu.
Stav Zaštitnice
Međutim, institucija Zaštitnika imovinsko-pravnih interesa Crne Gore, kojom rukovodi Bojana Ćirović, je postupajući po zahtjevu Ministarstva kulture i medija u čijem je sastavu i UZKD, ustanovila da je ta građevinska dozvola neregularna, odnosno da u momentu kada je ona 13. januara izdata, nijesu bili ispunjeni zakonski uslovi da je Opština Herceg Novi izda “Carinama”.
Ćirović je u nalazu koji je Ministarstvu kulture dostavila 3. septembra, pored ostaloga, konstatovala da su konzervatorski uslovi koje je UZKD izdala 30. avgusta 2023. bili zanemareni u izradi naknadne dokumentacije od strane Opštine Herceg Novi i Morskog dobra te samom izdavanju dozvole, kao i da je zakupac lokacije grubo prekršio ugovorene obaveze.
“Dakle, konzervatorske uslove kao poseban uslov tretira Ugovor o zakupu/korišćenju morskog dobra, koje uslove zanemaruju prvenstveno zakupac prilikom izrade tehničke dokumentacije pa zatim i JP za upravljanje morskim dobrom prilikom davanja saglasnosti na takvu tehničku dokumentaciju, zatim projektant i revident, te na kraju Opština koja izdaje građevinsku dozvolu iako nije urađen konzervatorski projekat u skladu sa izdatim konzervatorskim uslovima, što je rezultiralo faktičkim stanjem na terenu, izmijenjenom linijom mora, uništenjem graditeljskog nasleđa, devastacijom obale i ugroženim plovnim putem”, navela je Zaštitnica. Ćirović je stoga zauzela zvaničan stav da je neophodno raskinuti ugovor “Carina” i Morskog dobra i lokaciju vratiti u prvobitno stanje “s obzirom na to da je na ovaj način zakupac devastirao obalu, kulturno nasljeđe države i ugrozio sigurnost plovidbe.”
Ćirović je u nalazu dostavljenom Ministarstvu kulture na dan kada je Informacija o stanju u Baošićima trebalo da bude na dnevnom redu sjednice Vlade, pored ostaloga, ukazala i na činjenicu da je Zaštitnik imovinsko-pravnih interesa države 17. marta, shodno članu 139 i 140 Zakona o upravnom postupku, uputio Opštini Herceg Novi Predlog za poništavanje “nezakonitog rješenja o izdavanju građevinske dozvole broj 02-3-332-UPI-2993/2025 od 13. 1. 2026. godine.”
“Do danas ta Opština odnosno Glavni administrator nije odlučio, s obzirom na to da nije o istom obavijestio Zaštitnika, a na šta ga obavezuje odredba člana 140 istog zakona”, navedeno je u nalazu Ćirović.
Izostala žalba
Direktorica UZKD Petra Zdravković koja je, na čelo tog organa došla 8. decembra 2024. godine, kazala je “Vijestima” da je tačno da traženi konzervatorski uslovi u konkretnom slučaju nijesu izdati u zakonskom roku od 15 dana, već ih je UZKD izdala 30. avgusta 2023. godine.
“Međutim, samo propuštanje propisanog roka ne znači automatski da je UZKD dala saglasnost, odnosno da je zahtjev usvojen, osim ukoliko je takva pravna posljedica izričito propisana posebnim zakonom”, kazala je Zdravković.
Ona je dodala da UZKD u ovome postupa prema Zakonu o upravnom postupku koji predviđa da ako prvostepeni organ ne donese rješenje u propisanom roku, stranka ima pravo da izjavi žalbu zbog ćutanja uprave “ i na taj način pokrene postupak pred nadležnim drugostepenim organom”.
U ovom slučaju to Opština Herceg Novi 2023. godine nije uradila, već je i pored toga Morskom dobru i “Carinama” izdala tražene papire, tumačeći da je UZKD dala prećutnu saglasnost.
“Zakon o upravnom postupku stranci obezbjeđuje pravno sredstvo zbog nepostupanja organa u roku, dok samo ćutanje organa, bez izričite zakonske odredbe koja mu daje takvo dejstvo, ne predstavlja izdavanje konzervatorskih uslova, niti saglasnost UZKD”, naglasila je Zdravković.
Na pitanje o čijem će trošku sada lokacija u Baošićima biti vraćena u prvobitno stanje kada se investitor - kompanija Carine oglušila o dva takva naloga UZKD, Zdravković je kazala da će troškove za izradu projektne dokumentacije za ovaj zahvat podmiriti JP Morsko dobro, dok će izvršenje biti sprovedeno preko trećeg lica.
“Zakon o upravnom postupku izričito propisuje da se takvo izvršenje sprovodi na trošak izvršenika, odnosno investitora (Carina). Činjenica da se u ovoj fazi potrebna projektna dokumnetacija obezbjeđuje preko JP Morsko dobro, kao ni mogućnost da sama aktivnost vraćanja prostora u prvobitno stanje bude sprovedena preko trećeg lica, ne znači da će konačni troškovi takvog izvršenja pasti na teret države ili JP Morsko dobro, već se troškovi izvršenja preko drugog lica, snose na teret izvršenika”, kazala je Zdravković, dodajući da zakon omogućava “Carinama” da “unaprijed polože procijenjeni iznos potreban za podmirenje troškova, uz naknadni obračun stvarnih troškova”.
“Carine”: Neosnovan stav Ćirović
Iz kompanije Carine su kao “neodgovorne i neosnovane” odbacili konstatacije Ćirović da je ta firma grubo prekršila ugovorne obaveze, izvodila radove bez obaveznih saglasnosti i devastirala obalu i graditeljsko nasljeđe u Baošićima, a zbog čega bi ugovor trebalo raskinuti i lokaciju vratiti u prvobitno stanje.
Negiraju da je za sve što se tamo desilo kriv isključivo investitor.
“U svakoj pojedinačnoj fazi ovog projekta, od utvrđivanja uslova javnog poziva, preko odluke Vlade, izdavanja urbanističko-tehničkih uslova, davanja saglasnosti na idejno rješenje i glavni projekat, revizije tehničke dokumentacije, pa do izdavanja građevinske dozvole postupali su nosioci javnih ovlašćenja Crne Gore, uključujući Vladu Crne Gore, resorna ministarstva, organe uprave, jedinicu lokalne samouprave i javno preduzeće”, naveli su iz ovog preduzeća.
Kako su naglasili, “Carine” ni u jednoj od tih faza nijesu donijele nijedan akt, podnosili su zahtjeve, dostavljali dokumentaciju i postupalo po onome što bi mu nadležni organ izdao.
“Ako u tom lancu postoji propust, a mišljenje Zaštitnice tvrdi da ih ima više, onda je riječ o propustima nosioca javnih ovlašćenja. Teza da posljedice tih propusta treba da snosi jedini učesnik koji nije imao nikakva javna ovlašćenja, i koji je uložio više miliona eura oslanjajući se na akte tih istih organa, pravno je neodrživa i za investicioni ambijent Crne Gore poražavajuća”, poručili su iz “Carina”.
“Carine”: Vlada dozvolila nasipanje površine od 10.960 m².
Iz kompanije “Carine” posebno su se pozvali na Odluku Vlade Crne Gore o davanju u zakup investicionih kupališta broj 11-011/25-1499/3 od 30. aprila 2025. godine.
“Prvo, tom odlukom konzervatorski uslovi inicijalno nijesu bili predviđeni, uneseni su naknadno. Drugo, i za nas neuporedivo važnije - istom odlukom Vlade Crne Gore na predmetnoj lokaciji dozvoljeno je nasipanje površine od 10.960 m². Riječ je o aktu najvišeg organa izvršne vlasti, koji su, pored predsjednika Vlade, potpisali i nadležni ministri, među kojima i ministar pomorstva i saobraćaja. Nasipanje površine od gotovo jedanaest hiljada kvadratnih metara morske obale nije tehnički detalj. Ono je, po prirodi stvari, neodvojivo od pomjeranja linije mora”, istakli su iz “Carina”.
Ako je isti državni aparat jednim aktom dozvolio nasipanje te površine, dok niži organ vlasti drugim aktom postavio uslov da se linija mora ne smije pomjerati, onda, kažu iz “Carina”, protivrječnost ne postoji u postupanju investitora, već unutar akata Crne Gore, i nastala je prije nego što je investitor uopšte izabran.
Dodali su da “zaustavljanjem projekta Carine trpe višemilionsku štetu, a ona svakodnevno raste”.
Kompanija tvrdi da ima “stečena prava” u odnosu na spornu lokaciju jer je kako kažu “ugovor o zakupu, odnosno korišćenju morskog dobra u znatnoj mjeri izvršen.”
“Društvo Carine ispunilo je svoje obaveze, sprovelo je propisani postupak, pribavilo svu dokumentaciju koju su nadležni organi tražili i izdali, i izvelo radove u skladu sa važećom građevinskom dozvolom. Osnovno je pravilo obligacionog prava da strana koja je odgovorna za razlog neispunjenja ne može zahtijevati raskid ugovora zbog neispunjenja, niti se u odnosu na taj razlog može postavljati kao savjesna ugovorna strana. U konkretnom slučaju, saglasnost na idejno rješenje i na glavni projekat dalo je upravo javno preduzeće sa kojim je ugovor zaključen. Poziv tom preduzeću da sada raskine ugovor zbog dokumentacije na koju je samo dalo saglasnost nema uporište ni u ugovoru ni u zakonu, i predstavlja traženje od jedne ugovorne strane da se pozove na sopstveni propust kao na osnov za raskid”, poručili su iz “Carina”, napominjući da su već angažovali “međunarodni advokatski tim” koji zastupa njihove interese.
Ćutanje Opštine Herceg Novi
Iz Opštine Herceg Novi takođe nijesu odgovorili na pitanja “Vijesti” da li su i ako ne zašto nijesu, postupili po ovom predlogu Zaštitnika imovinsko-pravnih interesa države, odnosno da li će poništiti spornu građevinsku dozvolu.
Opština je ranije tvrdila da je sa tom dozvolom sve u redu i da je ona izdata nakon što im UZKD nije u zakonskom roku od 15 dana, odgovorila na zahtjev za dostavljanje konzervatorskih uslova.
Konzervatorski uslovi su, inače, jedan od temelja na kojima se izdaju urbanističko-tehnički uslovi, radi glavni projekat, njegova revizija i u konačnom, izdaje građevinska dozvola.
Međutim, iz spisa predmeta proizlazi da Opština Herceg Novi 2023. kada je od UZKD-a zatražila konzervatorske uslove, nije ni sačekala da istekne ovaj zakonski rok. UZKD je naime, zahtjev Opštine primila 8. juna 2023. godine, a Opština je iako do tada nije dobila odgovor Uprave, već 22. juna (14 dana kasnije – dan prije isteka zakonskog roka za izjašnjavanje UZKD), izdala tražene UTU Morskom dobru.
NE PROPUSTITE
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
