Komunisti skućili DPS i SDP, država opoziciju sa pola miliona godišnje - Vijesti.me
PRAVNI AKTI I KRITERIJUMI NE POSTOJE

Komunisti skućili DPS i SDP, država opoziciju sa pola miliona godišnje

Političkim partijama Uprava za imovinu mjesečno daje novac za zakup poslovnog prostora. To se radi bez bilo kakvih pravnih akata i kriterijuma, poput broja poslanika, zaposlenih u partiji, lokacije na kojoj bi mogao prostor da se zakupi…

Prepisali na sebe imovinu Saveza komunista:Poslanici DPS-a
Prepisali na sebe imovinu Saveza komunista:Poslanici DPS-a (Foto: Luka Zeković)

Političke partije, uz novac za redovni rad koji dobijaju iz državnog budžeta i od Uprave za imovinu (UZI) na mjesečnom nivou dobijaju novac za zakup poslovnog prostora. To se radi bez bilo kakvih pravnih akata i kriterijuma, poput broja poslanika, zaposlenih u partiji, lokacije na kojoj bi mogao prostor da se zakupi…

Osnov za plaćanje kirije, koja poreske obveznike na godišnjem nivou košta oko pola miliona eura, je Međustranački ugovor o uslovima, načinu i postupku obezbjeđivanja i korišćenja prostora za rad parlamentarnih stranaka u Republici Crnoj Gori koji je potpisan prije 26 godina. Ta ugovor potpisali su DPS i nekoliko stranaka koje više ne postoje na političkoj sceni – Narodna stranka, Liberalni savez i Srpska radikalna stranka, kao i tadašnji predsjednik Skupštine Crne Gore Risto Vukčević.

Podaci koje su “Vijesti” dobile po Zakonu o slobodnom pristupu informacijama (SPI) od UZI pokazuju da najviše novca po ovom osnovu dobijaju opozicione partije, ali i da na spisku nema vladajuće partije DPS-a. Ta partija je u prethodnom periodu na sebe prepisala vlasništvo nad objektima i imovinom Saveza komunista, od čega su profitirali jer dio te imovine, koja se nalazi u centru Podgorice, rentiraju i ubiraju značajne prihode. I nekada jedinstveni SDP uspio je da se smjesti trajno u prostorije Saveza komunista.

Predsjednik Odbora za izborno zakonodavstvo Branimir Gvozdenović (DPS) i njegov zamjenik Strahinja Bulajić (DF) nijesu željeli da odgovore na pitanje “Vijesti” hoće li se odbor baviti ovim pitanjem kako bi se precizirali kriterijumi za finansiranje stranaka.

Preporuka DRI

Državna revizorska institucija je 2010. godine u jednom od revizorskih izvještaja upozorila da je davanje novca partijama za rentu na osnovu međustranačkog sporazuma neosnovano. To iz razloga što se Zakonom od budžetu izdvaja novac za njihov rad.

Preporuka da se ta praksa ukine ostala je mrtvo slovo na papiru. DRI i nakon devet godina ima isti stav.

Član Senata DRI Nikola Kovačević za “Vijesti” je objasnio da je članom 10 Zakona o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja predviđeno, između ostalog, da u troškove redovnog rada stranaka spadaju troškovi za administrativne i kancelarijske troškove, uključujući i troškove zakupa prostorija za rad.

“Članom 7 zakona je definisano da se novac za finansiranje zaposlenih u poslaničkim klubovima i obezbjeđenje poslovnih prostorija za potrebe poslaničkih klubova obezbjeđuje Skupština, a za obezbjeđenje poslovnih prostorija za potrebe odborničkih klubova skupština opštine, odnosno, organ zadužen za poslove imovine. U revizijma finansijskog poslovanja partija utvrđeno je da najvećem broju UZI plaća zakup poslovnih prostora po podnijetom zahtjevu partije, nakon što sprovode postupak javne nabavke za zakup prostorija, dok pojedinim strankama su poslovni prostori dati na korišćenje (DPS i SDP) shodno članu 5 stav 1 Zakona o imovini bivših društveno političkih organizacija”, pojasnio je Kovačević.

Senator je istakao da je predlog vrhovne revizije da se to pitanje riješi izmjenama zakona na jedinstven način.

Odlukom Ministarstva finansija o visini budžetskih sredstava za finansiranje redovnog rada partija za ovu godinu iz državnog budžeta se izdvaja mjesečno 379,47 hiljada, odnosno, 4,55 miliona eura za godinu.

“Vijesti” su po SPI tražile od UZI i svih opština podatke koliki im je trošak na mjesečnom nivou od sticanja nezavisnosti za zakup poslovnih prostora, po kojim kriterijumima daju novac i u kojim iznosima.

Na zahtjev po SPI nijesu odgovorile opštine Bijelo Polje, Petnjica, Rožaje, Kolašin, Kotor, Tivat, Ulcinj, Danilovgrad, Nikšić, Plužine i Andrijevica.

Podaci do kojih smo došli pokazuju da UZI nema svoju evidenciju koliko je državi budžet od 2006. godine do danas koštale partije po ovom osnovu, dok je kod opština situacija različita. Neke od njih strankama ne daju novac za zakup, već samo za redovni rad, dok druge imaju i taj trošak u budžetu.

Na mjesečnom nivou UZI, kojom rukovodi Blažo Šaranović, izdvaja za kiriju strankama oko 44.000 eura, odnosno, godišnje oko 528 hiljada eura.Podatak je za 2018.godinu.

Analiza podataka pokazuje da pojedine partije dobijaju i više od 6.000 eura na mjesečnom nivou ili da rentiraju po nekoliko prostora. Tako, na primjer, DNP Milana Kneževića košta poreske obveznike na mjesečnom nivou oko 6.210 eura za dva prostora, dok su na prvom mjestu Demokrate Alekse Bečića kojima se za zakup četiri poslovna prostora daje oko 6.610 eura. DNP ima tri poslanika, a Demokrate sedam. Prema podacima UZI, Kneževićeva partija je u 2017. godini dobijala 2.546 eura i plaćan im je jedan poslovni prostor, dok je Bečić rentirao dva prostora za 4.731 eura.

Demos koji ima jednog poslanika Miodraga Lekića (predsjednik partije) mjesečno dobija skoro 4.500 eura, a 2017. godine je istom zakupodavcu plaćano 2.880 eura.,PZP-u,Novoj, BS i albanskoj manjini isti zakupodavci su povećali kiriju kada se porede najnovji podaci sa UZI sa onima iz 2017. godine. SNP -u je zakupovavac smanjio rentu sa 6.120 na 4.623 eura.

Šaranović tvrdi da nema podatak koliko je ukupno novca od nezavisnosti do danas dobila svaka partija od UZI.

“Rok čuvanja ugovora o zakupu i korišćenje poslovnih prostora je do isteka zakupa. Uprava postupa shodno dokumentu Lista kategorija registratorske građe sa rokovima čuvanja UZI”, objašnjenje je Uprave.

Šaranović nema odgovor na pitanje da li je Međustranački ugovor iz 1993. godine dobar dokument na osnovu kojeg se isplaćuje novac partijama, da li je je potrebno definisati kriterijume za raspodjelu novca i zašto UZI nije do danas otvorila to pitanje kako bi se novac poreskih obveznika trošio na valjan način.

Opštinska praksa

Sporazum iz 1993. godine ne odnosi se na opštine. Ali, to ne smeta nekim od njih, uprkos tome što ne izmiruju redovno svoje poreske obaveze, da plaću strankama rentu.

Analiza dokumentacije koju su dostavile opštine Žabljak, Šavnik, Plav, Mojkovac, Berane, Pljevlja, Cetinje, Podgorica, Herceg Novi, Budva, Bar i Gusinje pokazuje da neke opštine daju samo novac za redovan rad partijma, dok druge opštine strankama plaćaju i “podstanarski život”.

Žabljak je od nezavisnosti isplatio 49.327,82 za zakup, a trenutno plaćaju kiriju SNP –u, PZP –u i DSS u po 80 eura mjesečno i Demokratama 105,84 eura.

Opština Žabljak jedina ima posebnu odluku o davanju novca za zakup poslovnih prostora partija, gdje su jasno precizirani kriterijumi. Prema odluci, ako opština nema svoj prostor onda daje novac za zakup.

“Visina zakupnine koja se finansira iz budžeta opštine iznosi šest eura po metru kvadratom zakupljenog prostora, na način što klubu koji broji: od 1 do 4 odbornika visina zakupnine ne može preći iznos od 80 eura, od 5 do 10 odbornika visina zakupnine ne može preći iznos od 150,00 eura i preko - 10 odbornika visina zakupnine ne može preći iznos od 200 eura” piše u odluci koja je dostavljena “Vijestima” po SPI iz Sekretarijata za finansije.

Iz Sekretarijata lokalne uprave Opštine Šavnik su kazali da daju samo novac za redovan rad, ali ne i za zakup poslovnih prostora. Isti odgovor je stigao iz Plava, Berana, Gusinja i Podgorice.

“Partije shodno zakonu o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja zakup poslovnih prostorija plaćaju od novca koji dobijaju iz budžeta za redovan rad, tako da ne postoji obaveza Glavnog grada da im, pored tog, dodatno obezbjeđuje i novac za zakup poslovnih prostora”, kazalli su u Opštini Podgorica.

Mojkovac je od nezavisnosti isplatio 55.200 eura. U aktuelnom opštinskom sazivu za zakup po 100 eura mjesečno novac dobijaju DF, URA i Demokrate. Opština Mojkovac novac isplaćuje na osnovu odluke o finansiranju političkih partija.

Pljevlja su od nezavisnosti do danas potrošila za kiriju partijama 77,955 eura i nemaju odluku po kojim kriterijumima se daje novac. Trenutno plaćaju Demokratama i NSD po 300 eura mjesečno, BS i SNP-u po 250 eura i Pokretu za Pljevlja 200 eura.

U kase Opštine Herceg Novi isplaćeno je od 2006. godine 328,597 hiljada.

“Ovaj podatak možemo analizirati po godinama, ne po partijama jer je dug period da bi se znalo kod koga je neka partija imala zakup prije 10 ili 12 godina. Novac se uplaćivao direktno zakupodavcima i oni su se mijenjali. Isplate su na osnovu Zakona o finasiranju političkih subjekata i izbornih kampanja”, kazali su u Opštini Herceg Novi.

U toj opštini trenutno za DPS izdvajaju 900 eura, Demokrate 750 eura, PZP 400 eura, Novsku listu 450 eura, NSD 400 eura i SDP-koalicija Vazda 350 eura.

U Budvi su kazali da nemaju posebni akt sa kriterijumima po kojem osnovu to rade. “SNP, PZP, Demokrate i Demos dobijajuu 2.543 eura mjesečno, DPS, koalicija URA/LP/SDP, Crnogrska i Socijalndemokrate 2.580 eura i NSD 550 eura eura”, podaci su Opštine Budva. Iz Skupštine opštine Cetinje su kazali da trenutno Demokratama daju 180 eura, SDP -u 150 eura, Pokretu URA 200 eura. Objasnili su da su im podatke dostavili iz Sekretarijata za finansije, te da nijesu u posjedu informacija na osnovu kojih kriterijuma se daje novac za zakup.

Opština Bar plaća zakup Demokratama (280 eura) i BS -u(300 eura), dok je ostalim strankama ustupila na korišćenje bez nadoknade prostor u vlasništvu opštine.

DPS profitirao

Poslanik Ujedinjene Crne Gore(UCG) Goran Danilović ocijenio je da je davno postignut dogovor (memorandum) posljedica nekadašnjeg apsolutnog vlasništva DPS-a nad svim objektima i imovinom Saveza komunista.

“Nijesu željeli da tu imovinu dijele sa bilo kim, prosto samo su prepisali na sebe. Jedini način da druge parlamentarne stranke dobiju prostor na korišćenje bio je zakupljivanje. DPS je rentirao imovinu SKCG i zaradio ogroman novac, a istovremeno iz budžeta su finansirane prostorije za sve partije... Svi smo to prihvatili kao dio političkog dogovora i nasljeđa. Vjerujem da bi danas moralo drugačije, ali nisam siguran da opozicija ne bi u svakoj situaciji izvukla deblji kraj. UCG ne dobija novac za redovno finansiranje, niti za zakup poslovnog prostora”, kazao je Danilović.

Poslanik dodaje da nije u pitanju ljubomara, ali nešto mora da se mijenja.

“Političke partije koje se u međuvremenu skoro raspadnu nastavljaju da primaju veliki novac od države, bez obzira da li uspiju da sačuvaju ili ne unutrašnje jedinstvo, bez obzira da li imaju odgovarajuću, unutrašnju, zakonsku strukturu. Neophodno je da postoji novac za zakup stranačkih prostorija, ali je neophodno da se on ograniči jer nikome i nijednoj partiji nijesu neophodne stotine kvadrata, pa i hiljade, za nesmetano funkcionisanje”, istakao je Danilović.

Poslanik smatra da bi trebalo poštovati procedure i da je tender za dodjelu prostorija opravdan.

“Ipak, ne smije se ni na trenutak ispustiti iz vida da je u cijeloj priči najveći dobitnik DPS. Decenijama je vladajuća stranka izdavala naslijeđenu imovinu, i to od SKCG Vladi i opštinama. Danas, recimo, isti ljudi traže dokaz vjerskim zajednicama o vlasništvu nad hramovima i vjerskim objektima sagrađenim prije 1918.godine, a DPS je stizao do vlasništva nad svojim objektima na najbrutalniji način - prepisujući na sebe nekadašnju društvenu imovinu i pritom je izdajući državnim organima, zavlačeći tako dvostruko i trostruko ruku u džepove poreskim obveznicima”, naglasio je Danilović.

Lider Demosa Miodrag Lekić je kazao da “ako je ova materija definisana propisima i ako se njegove norme poštuju, ne može se govoriti o nelegalnosti, pa ni o zloupotrebama”. “To ne znači da isti propis ne treba preispitati, posebno što njegovo usvajanje datira iz ranijih vremena. To je prilika za sagledavanje svih elemenata tog pitanja, prije svega racionalnosti, dakle i štednje društvenih sredstava, što bi trebalo da bude pristup i svim društvenim i privrednim djelatnostima koje se finansiraju iz budžeta”, kazao je Lekić. On je rekao da prilikom usvajanja novog propisa treba konsultovati uporednu praksu u demokratskim državama.

Činjenica je i da država po osnovu neplaćenog poreskog duga uzima poslovne prostore u kojima obezbjeđuje smještaj državnim organima, penzionerima...,a do sada se niko nije sjetio da uštedi novac obveznika i da u neki od tih prostora smjeste neku partiju.

U Srbiji ne plaćaju kiriju iz državnog budžeta

Iz Ministarstva finansija Republike Srbije “Vijestima” je rečeno da stranke ne dobijaju novac iz budžeta za pokriće troškova zakupa poslovnih prostora. Objasnili su da je Zakonom o finansiranju političkih aktivnosti (članom 16) definisano da se novac iz javnih izvora koji se obezbeđuje za finansiranje redovnog rada stranaka čiji su kandidati izabrani za poslanike i odbornike, određuje na nivou od 0,105 odsto poreskih prihoda budžeta Republike Srbije, poreskih prihoda budžeta autonomne pokrajine, odnosno poreskih prihoda budžeta opštine.

„Stranke raspolažu tim novcem u skladu sa odredbama Zakona o finansiranju političkih aktivnosti (ne uplaćuje im se posebno za pokriće troškova zakupa prostora). Agencija za borbu protiv korupcije kontroliše trošenje novca partija i u slučaju nenamjenskog trošenja pokreće postupka protiv partija”, kazali su u Ministarstvu finansija Republike Srbije. “Vijesti” su pitale i Ministarstvo finansija Republike Hrvatske o ovoj praksi, ali odgovore nijesmo dobili.

Bečić podstanar kod uhapšenog u akciji Klap, BS kod svog finansijera

Zanimljivo je i da partije uglavnom zakupljuju poslovni prostor kod svojih, aktivista, članova, finansijera, glasača... što nameće pitanje da li je riječ o političkoj korupciji.

Prema podacima UZI-ja, Bošnjačka stranka zakupljuje prostor kod Sadrije Dacića koji je prema nezvaničnim informacijama “Vijesti” njen finansijer.

SNP rentira prostor kod vlasnika firme Pop comerce Momira Popovića od kojeg je bivši lider SNP-a Srđan Milić kupio poslovni prostor za potrebe partije. URA rentira prostor kod Mirka Rakčevića, rođaka Žarka Rakčevića jednog od osnivača tog pokreta.

Bečićeve Demokrate zakupljuju prostor kod Aleksandra Ivanovića, koga su nedavno po nalogu SDT-a, pripadnici Specijalnog policijskog odjeljenja sa više osoba uhapsili u akciji “Klap”, zbog sumnje da su počinili krivično djelo stvaranje kriminalne organizacije, krivično djela utaja poreza i doprinosa i krivično djelo prouzrokovanje lažnog stečaja.


Vidi sve komentare