Mlada crnogorska violistkinja Iva Durković održaće danas koncert pod nazivom “Past Forward” u velikoj sali Kulturno-informativnog centra (KIC) “Budo Tomović”, u 19 časova, a u okviru ciklusa “Mladi talenti”.
“Koncert je koncipiran tako da predstavlja paralelu između prošlosti i sadašnjosti, odnosno budućnosti, prateći razvoj klasične muzike kroz decenije i vjekove. Vremenom se sve mijenja, a najviše čovjek, pa kroz muziku koju taj čovjek stvara možemo saznati mnogo o čitavom procesu”, kaže Durković na početku razgovora za “Vijesti” i dalje otkriva po čemu će ovaj nastup, između ostalog, biti poseban.
“Interesantno je to da se koncert dijeli na dvije cjeline, prva dva djela su melodična, tonalna i bliska publici pa su osjećanja precizno izražena kroz melodijske linije i jasne fraze. Nakon toga prelazimo na drugi dio koncerta koji je ambijentalan na malo drugačiji način. Izvešću dvije kompozicije savremenih kompozitora sa dva kraja svijeta, Amerike i Crne Gore. Sami taj spoj je prilično nevjerovatan, a djela se bave važnim temama - djecom u ratnim zonama i čovjekom koji se bori protiv modernog doba”, navodi mlada umjetnica koja kasnije govori više i o samom programu.
Publika će, ističe ona, imati priliku da čuje interesantne kompozicije koje se u isto vrijeme suprotstavljaju jedna drugoj i upotpunjuju.
“Važno mi je da se svako djelo razumije, uporedi i da se stvori slika o vremenu koje uvijek nekako radi protiv svih nas. Emocije su glavni motiv sve četiri kompozicije, prema životu, sebi, drugima… Važno je na koncertu ispričati tu priču i dodatno objasniti slušaocima kojim putem će ih izvođenje odvesti, što ću imati priliku da uradim večeras u KIC-u. Vjerujem da će publika uživati, ali i naučiti nešto novo o klasičnoj muzici, čuti melodije koje nisu imali prilike da čuju do sad i da će ovakav spoj doprinijeti popularizaciji klasične muzike koja postoji odavno i one koja će tek biti napisana”, najavljuje Durković.
Program koncerta “Past Forward” zamišljen je upravo kao putovanje kroz vrijeme i unutrašnji prostor muzike u kojem svaka kompozicija odražava jedan sloj našeg kolektivnog i ličnog pamćenja, dodaje mlada violistkinja.
“Publika na koncertu nije pasivni slušalac već svjedok tog dijaloga između vremena: između onog što je bilo, onog što jeste i onoga što tek dolazi, pa i svega onoga što se čini daleko, a bliže je nego što mislimo”, poručuje Durković i podsjeća da je ulaz slobodan.
Na programu su djela Rebeke Klark (Pasakalja na staru englesku melodiju), Anrija Vjetana (Sonata za violu i klavir op. 36), Meri Kujumdžijan (Dječak i improvizovana igračka) kao i svjetska premijera djela “Feedback Loops”, imprompti za violu i klavir crnogorskog kompozitora Enesa Tahirovića, ističe se u najavi. Umjetnica će nastupiti u saradnji s pijanistkinjom Anom Pavićević.
“Resital za violu i klavir ‘Past Forward’ povezuje tri epohe i tri estetska jezika: baroknu inspiraciju Rebeke Klark, romantičnu ekspresiju Anrija Vjetana i savremenu introspekciju Meri Kujumdžijan. Kroz ideju ‘prošlosti koja se kreće naprijed’ koncert istražuje transformaciju muzičkog izraza kroz vrijeme i sjećanje”, objašnjava Durković.
U svojoj Pasakalji, dodaje ona, Rebeka Klark preuzima baroknu temu Hendla (simbol reda i forme) i pretvara je u ličnu ispovijest. Kod nje prošlost nije imitacija, već prostor u kojem se pronalazi glas.
“U virtuoznoj Sonati za violu i klavir Anri Vjetan stvara most između eksternalizovane emocije i unutrašnjeg doživljaja. Njegova prošlost je strastvena, topla i melodijska i kad krene ide naprijed, bez prestanka. Savremena američka kompozitorka jermenskog porijekla Meri Kujumdžijan u djelu ‘A Boy and a Makeshift Toy’ vodi nas u prostor sjećanja. To sjećanje predstavlja kroz tišinu u kojoj čujemo ranjivost, nostalgiju i krhkost ljudske sudbine. Kod nje prošlost nije forma, već opomena, o kojoj, vjerujem, svi ponešto znamo”, ističe Durković najavljujući događaj.
Djelo Enesa Tahirovića, naglašava, istražuje fenomen “feedback loop” (povratne sprege) u savremenom društvu, posebno u kontekstu društvenih mreža i digitalnih sistema koji oblikuju našu svakodnevicu.
“Povratna sprega nastaje kada rezultat nekog procesa ponovo utiče na sam proces, mijenjajući njegovo dalje ponašanje. U digitalnom okruženju to znači da ono što gledamo, lajkujemo i dijelimo oblikuje algoritme, a algoritmi zatim oblikuju ono što ćemo sljedeće vidjeti - stvarajući zatvoreni krug uticaja između čovjeka i sistema koji je sam stvorio. Kompozicija reflektuje savremeni paradoks: nikada nijesmo bili povezaniji, a istovremeno se često osjećamo udaljeniji od neposredne stvarnosti. Spori, introspektivni momenti predstavljaju unutrašnji, ljudski glas, dok ritmički intenzivni i repetitivni segmenti evociraju dinamiku digitalnih tokova, ubrzanja i preopterećenosti informacijama. To nije programsko djelo u narativnom smislu, već muzička refleksija o vremenu u kojem živimo - vremenu u kojem sistemi koje smo izgradili sve snažnije utiču na naše ponašanje, percepciju i identitet”, ističe Durković.
Iva Durković je rođena 2002. godine u Podgorici, gdje je stekla osnovno i srednje muzičko obrazovanje u Umjetničkoj školi za muziku i balet “Vasa Pavić”, u klasi profesora Jova Nikočevića. Tokom školovanja je učestovovala na brojnim takmičenjima i festivalima (Crna Gora, Srbija, Albanija, Velika Britanija, Italija), gdje je osvajala prve i druge nagrade.
Diplomirala je krajem 2025. godine na akademiji “Guildhall School of Music and Drama” u Londonu, u klasi profesora Metjua Džounsa. Od 2021. do 2024. godine, svirala je u Britanskom orkestru mladih (YMSO) kao vođa sekcije viola. Za “Vijesti” je otkrila da se u svoj instrument odmah “zaljubila”, iako je svoj muzički put krenula zajedno sa violinom.
“Viola je kod nas prilično deficitaran instrument. U pitanju je rijedak instrument, što je prava šteta, jer je viola veoma lijepa i ima prelijepu boju zvuka, topla je i nježna. Ljudima je često teško da razlikuju violu i violinu. Viola je malo veća što se na prvi pogled baš i ne vidi, ima različite žice, dublji zvuk i topliju boju tona od violine... Profesionalci i poznavaoci klasične muzike primjećuju i prepoznaju razlike”, ispričala je Durković i dodala da, iako je njen prvi odabir bila violina, viola se pokazala kao pravi izbor, saputnik i ljubav, na preporuku i po savjetu profesora.
Prvi solistički koncert u Crnoj Gori, Durković je održala upravo u KIC-u “Budo Tomović” 2021. godine u okviru ciklusa “Mladi talenti”, o čemu je svojevremeno takođe govorila za “Vijesti”. Kasnije je nastupala i u Muzičkom centru Crne Gore u Podgorici i u Kotoru.
“Tokom studija u Londonu Durković je nastupala u dvoranama “Barbican”, “Cadogan” i “Sheldonian Theatre” u Oksfordu. Sarađivala je sa poznatim umjetnicima kao što su German Klavio, Sera Džejn Bradli, Miloš Karadaglić, Sajmon Rouland Džouns, Dmitrij Prokofjev, i dr. Trenutno je angažovana u Festivalskom orkestru Crne Gore (vođa sekcije viola), kao i povremeno u Crnogorskom simfonijskom orkestru. Pored toga, bavi se pedagogijom”, navodi se u njenoj biografiji.
Bonus video:
