Pljačka i ropski rad kao osnov ratne ekonomije

(Nastavak iz prošlog broja)

Hjalmar Šaht je postavio ekonomske osnove njemačke ratne privrede, ali uz eliminaciju inflacije. To je Šaht uradio dekretom, zamrzavajući cijene već 1933. godine. Kontrola cijena je bila konstantna, a kazne, u slučaju probijanja cijena, drakonske.

Šaht je inflaciju potisnuo, ili zatamnio, ali ne i učinio javno vidljivom. Građani su imali novca koji su držali u bankama, a ove (banke) opet novac koristile za vojno naouružavanje. Krug novac-roba-novac je bio zatvoren u korist države, a na štetu građana.

Tržište roba i usluga Šaht je eliminisano. Inicirao je i realizaciju takozvanog ugovornog tržišta gdje je sve zavisilo od vlasti, a to znači od Hitlera.

Ali ni Hitler nije mirovao. Žurilo mu se da primijeni u praksi rasnu arijevsku teoriju. I antiversajsku osvetu iz 1919. godine. Znao je za unutrašnja i spoljna ograničenja njemačke privrede. Trebao mu je još brži privredni rast za rat i apsolutno prebacivanje koliko-toliko mirnodopske, Šahtove ekonomije, na ratni kolosjek.

Šahtova ekonomija je dijelom uvažavala značaj unutrašnje potrošnje stanovništva. Kod Hitlera bilo je obratno. Tražio je apsolutnu ratnu privredu i da sve bude njoj podređeno. Dakle, Šaht mu nije bio dovoljno radikalan. Stoga je imenovao 1937. godine Hermana Geringa za novog ministra privrede.

Djelimično razboriti finansijski genije zla (Šaht) je dobio otkaz kao ministar privrede.

Privreda je morala funkcionisati na drukčiji, “hitlerovskiji” način. Gering je Hitleru bio prihvatljiv, jer je bio - slično Hajdrihu - ideološki pa time i ekonomski krajnje brutalan, opasan, bezobziran, nasilan, smrtonosan.

Prosto, Hitleru je bio potreban čovjek gvozdenog srca i gvozdene pameti. Šaht nije bio baš takav.

Za trenutak ovdje zastanimo i stvar pogledajmo u unekoliko široj perspektivi.

Šaht je znao da pretjerana (ratna) potrošnja uvijek dovodi do pucanja privrede, razbuktavanja inflacije i trgovinskog deficita. Moguće da se Šaht toga plašio. Vjerovatno se - stidljivo - pobunio kod Hitlera. Ali i to je bilo dovoljno da na Nirnberškom procesu prođe “neokrnjen”. Pomoglo mu je i to što ga je Gestapo hapsio 1944. godine.

Pljačkaški rat

Drugi svjetski rat je - gledano sa aspekta ekonomije - bio pljačkaški rat. Normalno ovaj rat je imao i više drugih dimenzija o kojima ovdje nije riječ. (Na primjer, rasni i osvetnički karakter. Prvenstveno.)

Elem, ekonomska pljačka neprijatelja, pa čak i saveznika, je bila jedna od okosnica Drugog svjetskog rata.

Najprije je Njemačka opljačkala Francusku. Pljačka je bila brutalna, a na površini “elegantna”. Francuska je bila primorana da plaća držanje njemačke vojske od 400 miliona franaka dnevno. Cijena je bila previsoka i oko 50% viša od realnog troška. (Ovaj trošak se cinično nazivao administrativni trošak.)

Znači razlika između stvarnih i fiktivnih troškova se prelivala u njemačku kasu. Tako je opljačkano od Francuske oko 700 milijardi franaka.

Devizni kurs francuskog franka prema njemačkoj marki bio je toliko disparitetan da su obični njemački vojnici za vojnu “platu” mogli u Njemačku prenijeti pravo bogatstvo. Čak i značajna umjetnička djela su bila “otkupljivana” po vrlo niskim cijenama.

U skladu sa rasnom antijevrejskom politikom, Rajh je za oko 3 nedjelje opljačkao svu jevrejsku imovinu kroz “zakonsku” proceduru. Donijet je poseban zakon “Mebbel” (!) kojim je opljačkana imovina oko 30.000 jevrejskih stanova i sve prenijeto u Njemačku.

Smatra se da je pljačka Francuske od strane Njemačke najveća državna pljačka u evropskoj istoriji do trenutka osvajanja ove zemlje. Ali i sarađivala je Petenova vlada sa Njemačkom kao ideološki saveznik i “mlađi partner”.

Holandija je prošla slično. Njihove zlatne rezerve su prebačene u Bazel i tamo pale u njemačke ruke.

Austrija je bila “olakšana” za oko 77 tona zlata, Češka za oko 44 tone zlata.

Skandinavske zemlje su opljačkane tako što je zlato zamijenjeno otimanjem njihove nature (rude gvožđa, boksita, električne energije).

Rumuniji je opljačkana nafta iz Ploeštija, bez i trunke objašnjenja.

Jugoslaviji je pljačkan prvenstveno bakar.

Italija je pljačkana metodom takozvane finansijske asimetrije. Njemačka je skupo prodavala proizvode mašinske industrije, a kupovala po niskim cijenama koje su administrativno određivane. Pljačka je posebno bila brutalna poslije kapitulacije Italije, septembra 1943. godine.

Pored svega nabrojanog krajem 1944. godine oko 25% radne snage u njemačkoj privredi su bili robovi dovedeni iz okupiranih zemalja. I ovo je bio vid “žive” pljačke i prelivanje bogatstva koje prave robovi ka Njemačkoj.

Sve u svemu, pljačka je imala državni ali i pojedinačni karakter i imovinski značaj kako za državu tako i za Njemca-pojedinca.

Hjalmar Šaht je ostavio nasljednicima (1937. i 1939. godine) razvijenu metodologiju organizovanog i sistemskog pljačkanja drugih država i njihovih naroda.

Njemačka država je pljačkala sistematski i na bazi tzv. zakona koj su svemu davali iluziju legalnosti.

Svaki njemački vojnik je pljačkao i pravio lično bogatstvo otimanjem od domicilnog stanovništva po mizernim cijenama.

Ratovanje se prećutno isplatilo svima, i državi i pojednicima. Suprotnosti u tom pljačkaškom jedinstvu nije bilo.

Temelj je napravio Šaht sa svojom metodologijom i kreativnom energijom svog uma koju je primjenjivao u interesu smrti.

Zaključimo.

Njemci su - kao fašizovani ljudi - u sinergiji sa Šahtom u periodu svoje vlasti od 1933. do 1939. godine i malo kasnije, dakle za samo 6 godina, uspjeli da “propalu” državu podignu na nivo regionalne pa i svjetske velesile.

Da bi se jasnije vidio grandiozni obim njihovog “uspjeha”, neophodno je poređenje sa nekim drugim totalitarnim državama 20-tog vijeka.

Staljinov SSSR je za oko 38 godina svoje vlasti uspio da dovede zemlju od slabo razvijene poljoprivredne zemlje na 2. mjesto svjetske industrijske velesile, a na prvo mjesto kao atomsku silu.

Tito je zatekao 1945. godine rezorenu Jugoslaviju, a ostavio je kao respektabilnu industrijsku silu i četvrtu armiju u Evropi.

Slične uspjehe su imali i poratni Španci, Portugalci, Argentinci.

Sve pobrojane države su manje ili više države opasne totalitarne ideološke svijesti i primjene te svijesti na ekonomski razvoj svoje države.

Sad znamo kako su se ti meteorski uspjesi završili i koja je cijena utopije koja tako osvoji vlast.

Zaključimo iza zaključka neophodno dubljom logikom.

Zloupotrebljena ideologija (svijest) razvija materiju i snagu volje za vlast pojedinca, vođe. Usput materiju (ekonomiju) zloupotrebljavaju razne grupe partijskih ljudi stvarajući “negativnu” istoriju ljudskog roda. (Erik Hobsbaum “negativnu” istoriju opisuje kao “trčanje unatraške” (njem. ruckwartslaufen).

Demokratija je suprotna. Ona se koristi kao oblik vlasti da razvija svijest i duh naroda. I čovjeka kao pojedinca stvarajući “pozitivnu” istoriju ljudskog roda.

Ljudska istorija je cik-cak kretanje između ovih krajnosti.