Pojas za spasavanje od vanrednih izbora? Šta ako podgorički parlament bude raspravljao o opozicionim inicijativama

Najavljena inicijativa opozicije o skraćivanju mandata podgoričkom parlamentu, kao i njen potencijalni predlog za razrješenje gradonačelnika Podgorice Saše Mujovića (Pokret Evropa sad) - mogli bi, paradoksalno, usljed malih šansi za njihov uspjeh, rezultirati time da u skorije vrijeme ne dođe do uvođenja prinudne uprave u Glavnom gradu, odnosno - da se to eventualno desi tek kad zakonski ne bi bilo moguće raspisati vanredne (lokalne) izbore.

Zakonom o izboru odbornika i poslanika, koji je izmijenjen prošlog ljeta, propisano je da se prijevremeni lokalni izbori ne mogu raspisati devet mjeseci prije održavanja opštih lokalnih izbora, zakazanih za 13. jun 2027. godine. To znači da je posljednji datum kad se može vanredno na birališta - sredina septembra ove godine.

Uslovi za prijevremene izbore - ako ne bude skraćen mandat Skupštini Glavnog grada i ukoliko Mujović ne bude smijenjen - mogli bi da budu stvoreni ako odbornici ne budu zasjedali duže od pola godine. Tada bi Vlada raspustila parlament, uvela prinudnu upravu (odbor povjerenika), pa bi moralo da se ide na glasanje.

Posljednja sjednica gradske Skupštine održana je krajem prošle godine. U međuvremenu, podgoričku vlast napustile su dvije stranke - Slobodna Crna Gora Vladislava Dajkovića i Demokratska narodna partija (DNP) Milana Kneževića - pa je, nakon najave jedne od njih da neće dolaziti na zasjedanja, upitno ima li kvoruma za sjednice ako ga opozicija ne onemogući.

No, jasno je da bi, imajući u vidu važnost pitanja, trebalo da ga bude ako najavljene opozicione inicijative uđu u proceduru. U tom slučaju, vlast bi (ako, kao što je rečeno, ti predlozi ne bi imali većinu) “kupila” sebi najmanje šest mjeseci “života” i praktično onemogućila vanredne izbore.

Da bi gradska Skupština mogla da radi i odlučuje, u njenoj sali mora biti prisutno najmanje 30 odbornika.

Skupština Glavnog grada ima ih 59. Vladajuću većinu, do odluke Slobodne i DNP-a da izađu iz nje, činio je 31 predstavnik: savez Pokret Evropa sad-Demokrate ima 14 predstavnika, partije bivšeg Demokratskog fronta (čiji je dio DNP) s manjim partnerima imaju 13 odbornika, a Pokret za Podgoricu blizak šefu države Jakovu Milatoviću četiri.

Izlaskom Slobodne koja ima jednog odbornika, a onda i DNP-a koji ima četiri, vladajuća koalicija “pada” na 26 predstavnika, i mora da potraži podršku najmanje četiri iz opozicije da bi “preživjela”.

Kako su “Vijesti” pisale, u podgoričkom parlamentu “ruke” za neke predloge vlasti navodno bi mogle da daju neke opozicione stranke.

Kriza vlasti u Glavnom gradu, koja je kulminirala odlukom DNP-a da napusti podgoričku i državnu vlast, počela je zbog pitanja izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u zetskom naselju Botun - projekta koji sprovodi gradska vlast, a kojem se protivi Kneževićeva stranka.

Evropski savez čeka kolege

Iz opozicionog Evropskog saveza, koji je početkom sedmice najavio inicijativu o skraćenju mandata podgoričkom parlamentu, “Vijestima” su juče kazali da su predlog poslali na potpis svim odborničkim klubovima - prvo elektronski, a onda i kroz službu Skupštine.

“Vjerujemo da će inicijativa u nekom razumnom roku, koji nismo definisali, imati dovoljan broj potpisa za ulazak u proceduru - dvije trećine od ukupnog broja odbornika”, kazao je redakciji odbornik Evropskog saveza Miloš Mašković.

“Vijesti” su u četvrtak objavile da, prema dotadašnjim informacijama, inicijativa Evropskog saveza vjerovatno neće dobiti jedinstvenu podršku cijele opozicije, a time ni većinu za izglasavanje.

Šef kluba odbornika opozicione Demokratske partije socijalista (DPS) Andrija Klikovac, kazao je u srijedu listu da će oni sjednici stranačkih organa razmotriti i potencijalne inicijative o smjeni gradonačelnika Podgorice Mujovića i predsjednice Skupštine Glavnog grada Jelene Borovinić Bojović.

Iz DNP-a je 7. februara saopšteno da njihov klub odbornika nema namjeru da na bilo koji način “s DPS-om i njegovim satelitima” učestvuje u smjeni Mujovića i skraćenju mandata Skupštini. Oni su tad saopštili da neće učestvovati u daljem radu Skupštine Glavnog grada i da neće davati legitimet gradonačelniku koji je “ostao bez odborničke većine”.

I Dajković je dan kasnije saopštio da ta partija ne želi da ruši gradonačelnika Podgorice s DPS-om.

Mujović je “Vijestima” nedavno kazao, odgovarajući na pitanje koliko je izvjesno da u Podgorici bude uvedena prinudna uprava, da bi možda taj scenario njemu išao u prilog, ali da bi volio da bude “regularan parlamentarni život na nivou Glavnog grada, s redovnim sjednicama parlamenta”.

“To je način da se čuju razne ideje i da se sučeljavamo argumentima. To je način da isplivaju na površinu najbolje ideje na korist građana Podgorice. Naravno, idemo po zakonu i ako bude neophodno može doći do uspostavljanja prinudne uprave”, rekao je Mujović.

DNP je prije desetak dana napustio državnu vlast i vladajuću koaliciju u Podgorici. Tome je prethodilo odbijanje Vlade da podrži njihove zahtjeve o rješavanju identitetskih pitanja, odnosno uvođenju srpskog jezika kao službenog, mijenjanju Zakona o crnogorskom državljanstvu (uvođenje dvojnog državljanstva sa Srbijom), kao i normiranju trobojke kao “narodne zastave”. Uz to, DNP je tražio i dijalog o, za njih spornoj, izgradnji kolektora u Botunu.

Slobodna je napustila vlast nakon što je Dajković suspendovan jer je u toku radnog vremena bio na protestu u Botunu.