u rusiji izbor samo na papiru

I komunisti na udaru mašinerije Kremlja

U naporu da zadrže apsolutnu većinu u Dumi uoči narednih predsjedničkih izbora, ruske vlasti se upustile u jednu od najbeskrupuloznijih predizbornih kampanja

7632 pregleda 22 reakcija 8 komentar(a)
Pavel Grudinin, Foto: Reuters
Pavel Grudinin, Foto: Reuters

Parlamentarlni i lokalni izbori, koji se za vikend održavaju u Rusiji, smatraju se završnicom sezone političkih ofanziva i primjene kaznenih zakona usljed čega je opoziciji drastično sužen prostor djelovanja, a velikom broju nezavisnih i opozicionih kandidata je zabranjeno učešće.

Makar na papiru izgleda kao da ruski birači imaju izbor i da vladajuća Jedinstvena Rusija nije jedina opcija. Međutim, partije i kandidati koji su dobili odobrenje Kremlja da učestvuju u izborima, ne predstavljaju ozbiljnu prijetnju za režim. Oni su učesnici u sistemu “rukovođene demokratije”, kojom upravlja Kremlj.

Očekuje se da Ujedinjena Rusija, koja podržava Vladimira Putina, a koja je pobijedila na svim parlamentarnim izborima od kako je on došao na vlast, i ovoga puta bude dominantna. Međutim, usljed velikog pada popularnosti, Kremlj se trudi više nego ikada da sve iole ozbiljnije izazivače isključi iz izborne utakmice i zadrži potpunu kontrolu nad Državnom dumom kako bi u tom sastavu dočekali 2024. kada Putina očekuju predsjednički izbori.

Na meti žestoke ofanzive Kremlja ovog puta su se našli i komunisti, a prvi put tokom Putinove ere prekršeno je nepisano pravilo ruske politike da se komunistima dozvoli da samostalno izaberu kandidate pod uslovom da ne kritikuju Putina.

Među brojnim opozicionarima kojima je onemogućeno da se kandiduju našao se i bogati komunistički tajkun koji je na prošlim predsjedničkim izborima bio na drugom mjestu, iza Putina.

Pavel Grudinin (60), bivši Putinov pristalica koji se obogatio od uzgoja jagoda, optužuje ruske vlasti da su u naporu da spriječe njegovu kandidaturu protiv njega okrenuli njegovu porodicu. Za Grudinina je na predsjedničkim izborima 2018. godine glasalo preko 8,5 miliona ljudi i smatran je mogućim liderom Komunističke partije, druge po veličini u parlamentu.

Rusija grafika
foto: Graphic News

Centralna izborna komisija je u julu odbila njegovu kandidaturu nakon što je njegova bivša supruga Irina objavila da je on vlasnik imovine u inostranstvu, što on i komunisti negiraju. U Rusiji je nezakonito da kandidati na izborima imaju finansijske interese u inostranstvu.

Najstariji sin ovog razvedenog para, Artjom, takođe je postao očev politički protivnik u predizbornoj kampanji nakon što se pridružio partiji Jedinstvena Rusija na lokalnom nivou.

”Kada vas izda porodica, to je uvijek ružno”, kazao je Grudinin za Rojters u intervjuu na farmi jagoda “Vladimir Lenjin”, nedaleko od Moskve.

”Nama upravljaju pokvarenjaci. Ovo su najniže metode. Ovo je djelo ološa jer u rat ne treba uvlačiti žene i djecu.”

Kremlj i Jedinstvena Rusija negiraju da su umiješani u proces registracije kandidata kod Izborne komisije i tvrde da to tijelo nije politizovano i da odluke donosi samo na osnovu zakona.

Advokati Grudininove bivše supruge Irine kazali su na konferenciji za novinare u julu da je ona željela da spriječi kandidaturu bivšeg supruga jer je strahovala da će on upotrijebiti političku moć kako bi naudio njenim poslovnim i drugim interesima, kao i interesima njenog sina Artjoma.

Iz Izborne komisije je saopšteno da su odluku o zabrani kandidature donijeli na osnovu dokumenata kabineta državnog tužioca koje pokazuje da je on imao udio u kompaniji Bontro registrovanoj u Belizeu. Grudinin je za Rojters kazao da su dokumenta bila falsifikati.

On je priznao da je nekada bio suvlasnik firme Bontro, preko koje su on i njegovi partneri kontrolisali udio u farmi jagoda kojom upravlja. Međutim, tvrdi da nema vlasničkog udjela od 2017. godine i da je ta kompanija zatvorena 2018. Kazao je da uopšte nije povezan s kompanijom koja se sada nalazi u registru korporacija na Belizeu, a koja je zavedena pod istim imenom.

Opozicioni političari i politički analitičari tvrde da su žestina i beskrupuloznost koju ruske vlasti primjenjuju kako bi osigurale političku dominaciju pokazatelj da je Kremlj svjestan da će se ruski građani tokom vikenda zapravo izjašnjavati o povjerenju Putinu i njegovom režimu i zbog toga ne želi ništa da prepusti slučaju.

Vlasti su krenule u žestoku ofanzivu nakon što su u januaru izbili protesti poslije zatvaranja opozicionog lidera Alekseja Navaljnog. Niko iz tima Navaljnog se nije kandidovao na izborima, a mnogi su napustili zemlju nakon što je uveden novi zakon kojim se zabranjuje kandidatura osobama povezanim s “ekstremističkim organizacijama”.

Ipak, tim Navaljanog planira da primijeni strategiju “pametnog glasanja” - koja podrazumijeva podršku kandidatima koji imaju najviše šansi protiv onih iz vladajuće stranke. U okviru te strategije oni su ranije ove nedjelje pozvali Ruse da glasaju za komuniste, za koje ankete predviđaju da će zadržati poziciju druge po snazi partije u zemlji.

”Milioni ljudi u Rusiji mrze Jedinstvenu Rusiju”, kazao je saveznik Navaljnog Leonid Volkov objavljujući spisak kandidata za koje smatra da imaju najbolje šanse da pobijede vladajuću partiju.

”Objasnite svima onima koji nijesu zadovoljni sa stanjem u našoj zemlji da treba da izađu i glasaju na izborima”, kazao je Volkov.

Još jedan ugledni kritičar Kremlja, bivši poslanik Dmitrij Gudkov, pobjegao je u Bugarsku nakon što je planirao da se u jednom moskovskom distriktu kandiduje protiv kandidata Jedinstvene Rusije.

Vlasti su, takođe, zatvorile Andreja Pivovarova iz opozicione grupe Otvorena Rusija koju finansira ruski tajkun i kritičar Putina Mihail Hodorkovski.

Juliji Galjaminoj, iz partije Jabloko, kojoj je izrečena uslovna zatvorska kazna zbog učešća u protestima protiv Kremlja, takođe je zabranjeno da se kandiduje.

Kandidatura nezavisnog kandidata Antona Frugala, sina osuđenog bivšeg guvernera regiona Habarovsk, čije je hapšenje prošle godine izazvalo višemjesečne proteste, blokirana je nakon što je regionalna izborna komisija proglasila nevažećim 48 odsto potpisa koje je prikupio.

Pritisak takođe raste i na nezavisne medije i aktiviste za zaštitu ljudskih prava, koje su vlasti označile kao “strane agente” i “nepoželjne organizacije”.

”Brend Jedinstvena Rusija sve više iritira Ruse zbog toga što je pad životnog standarda u posljednjih pet godina povezan s glasanjem u Državnoj Dumi”, kazao je Grudinin. “Pošto vlasti to argumentima ne mogu da negiraju, onda gaze protivnike.”

Preporučujemo za Vas