Rasplamsava se politički spor oko motiva ubice iz Krakova

Napadač koji je u subotu ubio šest osoba u centru Krakova, u masovnoj pucnjavi kakva do sada nije zabilježena u Poljskoj, preminuo je danas u bolnici, dok su prvobitni šok i tuga u zemlji ustupili mjesto sve oštrijem političkom sporu oko njegovih motiva.

O napadaču, kojeg je policija ranila i uhapsila svega nekoliko minuta nakon što je iz automobila otvorio vatru na istorijskom glavnom trgu u Krakovu, objavljeno je veoma malo informacija.

Vlada je ranije saopštila da je napadač, kojeg je tužilaštvo identifikovalo kao Mihala Oksinskog, 24-godišnjaka iz grada Ostrovjec Švjentokšiski na jugoistoku Poljske, možda bio inspirisan krajnje desničarskom ideologijom, ali nije iznijela dodatne detalje.

Spor oko motiva ubice

Nacionalistička opozicija kritikovala je tu tvrdnju, a lider stranke Pravo i pravda Jaroslav Kačinjski ocijenio je da je riječ o „očiglednoj laži“.

Portparol Nacionalnog tužilaštva Pšemislav Novak izjavio je na konferenciji za novinare u ponedjeljak da istražitelji još ne znaju šta je motivisalo ubicu.

On je rekao da je u njegovoj sobi pronađena žuta zastava sa zmijom i natpisom „Ne gazi me“, poznata kao Gadsdenova zastava.

Gadsdenova zastava prvi put je korišćena tokom Američke revolucije u 18. vijeku. Novak je rekao da se ona povezuje sa „različitim značenjima vezanim za slobodu ili pobunu“, ali da nije široko prepoznata kao simbol povezan sa bilo kojim oblikom ekstremizma.

Portparolka Ministarstva unutrašnjih poslova Karolina Galecka kazala je da je na odjeći počinioca bilo mnogo različitih simbola, od kojih su neki već djelimično ispitani i protumačeni.

U ponedjeljak su vladini zvaničnici, po svemu sudeći, počeli da ublažavaju ranije tvrdnje o mogućem krajnje desničarskom motivu.

„Dok se slučaj u potpunosti ne rasvijetli i nadležni organi ne budu raspolagali svim informacijama, najbolje je uzdržati se od komentara, čak i ako postoje određene početne indicije“, rekao je portparol vlade Adam Šlapka za TVN24.

Ministar pravde Valdemar Žurek izjavio je da će istraga biti nastavljena uprkos smrti napadača, kako bi se utvrdilo da li je djelovao samostalno ili ga je inspirisala neka grupa.

„Dokazi se prikupljaju, ali ih neću pokazivati niti objavljivati. Molim za uzdržanost“, rekao je Žurek za Radio Zet.

Galecka je saopštila da je poljski Centralni biro za borbu protiv sajber kriminala (CBZC) priveo pet osoba nakon što su otkrivene objave u kojima se veličaju postupci Oksinskog.

„Nakon napada u Krakovu, CBZC i policija su u stanju pojačane pripravnosti zbog mogućnosti da neko pokuša da oponaša napadača“, rekla je ona.

Zemlja u šoku

Poljska nikada ranije nije doživjela masovnu pucnjavu ovakvih razmjera. Prizori krvi i tijela razbacanih po istorijskom centru jedne od glavnih turističkih atrakcija zemlje potresli su naciju koja je dugo smatrala da je bezbjednija od zapadnoevropskih susjeda u kojima su se događali slični napadi.

„U vozilu i kod Mihala Oksinskog pronađena su ukupno četiri komada vatrenog oružja i nekoliko stotina metaka“, rekao je Novak.

„Prikupili smo veoma veliki broj ispaljenih čaura. Ukupno je ispaljeno najmanje nekoliko desetina hitaca, a moguće čak i nekoliko stotina.“

Novak je rekao da su dvojica policajaca povrijeđenih u napadu povratila svijest.

Petnaest osoba povrijeđenih u napadu i dalje je u bolnici. Četrnaest ih je u stabilnom stanju, dok je policajac koji je učestvovao u savladavanju napadača i dalje u teškom stanju, izjavio je novinarima vojvoda Malopoljskog vojvodstva Kšištof Klečar.

Žurek je rekao da će vlada, nakon tragedije, preispitati propise koji se odnose na uslove koje moraju da ispunjavaju osobe sa dozvolom za posjedovanje oružja.

I napadač i njegov otac imali su dozvole za oružje, a više komada vatrenog oružja pronađeno je u porodičnom stanu i automobilu napadača, saopštilo je tužilaštvo.

Tijela njegovog oca, majke i sestre pronađena su u subotu u porodičnoj kući, a zvaničnici navode da ih je, po svemu sudeći, takođe ubio Oksinski.