Urbanistički planovi i projekti za uređenje Kolašina, obavljani prije gotovo dvije decenije, a pojedini i ranije, nedavno su dobili sudski epilog koji će Opštinu koštati najmanje 152.022 eura. Toliko je lokalna uprava obavezana da plati podgoričkom “Montplanu” za potraživanje sa obračunatom kamatom i troškove postupka.
Kamate i troškovi parnice već premašuju glavni dug, a konačan račun uvećava i dodatna kamata koja teče od oktobra 2020. do isplate.
Do tog iznosa vodio je dugogodišnji spor o tome šta je “Montplan” za Opštinu uradio, ko je te poslove naručio i šta je već plaćeno. Lokalna uprava tvrdila je da je ugovorene obaveze izmirila, pa i preplatila, a da dodatne poslove nije naručila. Za sudove je, međutim, prevagnulo to što su usluge obavljene za potrebe Opštine i što je ona njihove rezultate koristila, uprkos prigovorima da za pojedine poslove nema ugovora ni uredno evidentiranih računa.
Presudu Privrednog suda iz maja ove godine Apelacioni sud potvrdio je 16. septembra. Opštini je dosuđeno da plati oko 65.789 glavnog duga, 53.673 obračunate kamate i 32.560 eura troškova postupka, dok na zbir duga i kamate teče dodatna zakonska kamata od 26. oktobra 2020.
Lokalna uprava namjerava da odluku ospori pred Vrhovnim sudom, rekao je “Vijestima” sekretar Vuk Vuković.
“Opština Kolašin je angažovala advokata radi pripreme i podnošenja revizije protiv presude Apelacionog suda, o kojoj odlučuje Vrhovni sud Crne Gore. Angažovanje advokata je bilo neophodno imajući u vidu da Opština trenutno nema imenovanog zaštitnika imovinsko-pravnih interesa”, kazao je Vuković.
Saradnja na izradi izmjena i dopuna GUP-a Kolašina i Detaljnog urbanističkog plana (DUP) “Centar” ugovorena je nakon tendera, u aprilu 2007. godine. Početna cijena od 48.000 povećana je aneksom iz aprila 2009. na 68.796 eura. Prema navodima kompanije, zahvat GUP-a proširen je sa 1.150 na oko 1.787, a DUP-a sa 76 na 107 hektara, uključujući naselje Braće Vujisić.
Dio ugovorene naknade naplaćen je kroz raniji spor, u kojem je Privredni sud u Bijelom Polju 2013. dosudio “Montplanu” 37.796 eura sa kamatom. Presudu je potvrdio Apelacioni sud, a Vrhovni sud u martu 2014. odbio reviziju Opštine.
Novom tužbom kompanija je tražila naplatu drugih poslova, dok je lokalna uprava insistirala da je povećani obim već obuhvaćen aneksom i da dodatne obaveze nijesu dokazane.
“Za izvođenje dodatnih radova tužilac i tuženi morali su ugovoriti kako obim posla, tako i cijenu istog, što je sve izostalo”, prenesen je prigovor Opštine u presudi.
Apelacioni sud prihvatio je, međutim, da se novo potraživanje odnosi na “dodatne poslove i usluge koji nijesu bili obuhvaćeni ranije dosuđenim niti isplaćenim iznosima”.
Uz kafu dogovor, uz kamatu naplata
“Montplan” je nedostatak pojedinih potvrda o prijemu pojedinih dokumenata pravdao povjerenjem u tadašnjeg predsjednika Opštine. Tokom postupka su objasnili da su administrativnu prepisku dostavljali lično predsjedniku na potpis, ne tražeći pisani trag da je predata.
Kompanija je tvrdila da pisana forma za tu vrstu usluga nije bila obavezna. Opština je osporavala takav način poslovanja, opisujući navodno ugovaranje riječima “u kancelariji sa predsjednikom Opštine Kolašin, usmeno uz kafu”.
Zakonski zastupnik “Montplana” Miodrag Maraš tvrdio je da su planovi usvojeni 29. decembra 2008. uz deset amandmana, čije je unošenje navodno praktično zahtijevalo ponovnu izradu DUP-a “Centar”. Predsjednik Opštine navodno je tražio izmjene, a predsjednik Skupštine opštine njima uslovio isplatu.
Prema Maraševim tvrdnjama, kompanija je potom ponovo štampala kompletne planove jer su prethodni primjerci navodno nestali, a zatim još jednom povodom krivične prijave protiv opštinskog rukovodstva. Zbog neplaćanja je, kako je kompanija navela, podignut kredit od 60.000, na koji je navodno plaćeno 16.500 eura kamate.
Sud je zaključio da dodatni angažman nije bio samovoljan, pozivajući se na vještačenja, opštinske akte iz 2009. i 2010. godine i iskaz nekadašnjeg predsjednika Opštine. Prema njegovoj ocjeni, lokalni organi znali su za dodatne usluge i prihvatili ih.
Među tim poslovima bili su katastar instalacija, geodetske podloge, usaglašavanje zona, skeniranje karata te višestruko štampanje i koričenje dokumentacije. Podloge je trebalo da dostavi Opština, ali je sud utvrdio da ih nije obezbijedila u potrebnom obimu, već ih je pribavljao i obrađivao “Montplan”.
“Sporni poslovi nijesu predstavljali radnje koje su bile uključene u već ugovorenu naknadu, već dodatne stručne i tehničke poslove”, navodi se u prvostepenoj presudi.
Prihvaćena je i naplata poslova nastalih prije ugovora iz 2007. godine, jer su poslužili za kasnije usvojene planove. Opština je upravo tu vremensku razliku isticala kao jednu od nelogičnosti potraživanja.
Vještakinja Vesna Doderović procijenila je dokumentaciju za gradske trgove sa pripadajućim ulicama na 29.876, pijacu na 6.804, a stadionske svlačionice na 2.943 eura. Vizuelnim pregledom ocijenila je da stanje na terenu odgovara projektima. U kasnijem usaglašenom obračunu zasebno su navedena i potraživanja po računima za te projekte od približno 3.291, 1.500 i 855 eura.
Kod dvije varijante autobuske stanice, međutim, vještakinja prvobitno nije mogla utvrditi naručioca ni da li je riječ o dodatnim poslovima, jer u dostavljenoj dokumentaciji nije bilo ugovora. Ni zatečeni objekat nije sasvim odgovarao idejnom rješenju - prema presudi, “nije isti, ali je fasadom sličan”.
U prikazu dopunjenog nalaza dvije varijante procijenjene su na ukupno 7.699, dok su u kasnijem usaglašenom obračunu navedene stavke od 3.000 i 5.000 eura.
Sud je ipak odbio prigovor Opštine da nije naručilac, oslanjajući se na vještačenja, službenu dokumentaciju i ukupni poslovni odnos.
Za dvije stavke štampanja i pakovanja planova obračunato je još oko 5.245 eura, po računima iz 2005. i 2006. godine, iako je Opština osporavala urednu dostavu i evidentiranje pojedinih računa.
Plaćeno u knjigama, neplaćeno pred sudom
Opština je tokom sudskog postupka ukazivala da je “Montplanu” isplatila 89.646, odnosno 20.850 eura više od ugovorene naknade.
Finansijski vještak Darko Peković potvrdio je da su ugovor i aneks izmireni, ali razliku nije mogao povezati sa novim potraživanjem zbog “nepoklapanja naziva stavki iz Usaglašenog nalaza sa opisima konta i svrhama doznaka”.
Uplate, dakle, nijesu bile sporne. Sporno je ostalo šta je njima plaćeno, a sud je prihvatio da ne dokazuju izmirenje usluga obuhvaćenih novom tužbom.
Opština je osporavala i način pribavljanja dokumentacije za vještačenje, navodeći da je vještaku materijal predala “neka gospođa koja je žurila, vjerovatno tehničke struke”.
Kompanija je odgovarala da su korišćeni dokumenti iz spisa obje strane, uz pregled terena.
Sud je usaglašeni nalaz prihvatio kao “stručan, jasan, logičan i zasnovan na pravilima struke”. Apelacioni sud obrazložio je da nije odlučujuće samo postojanje pisanog ugovora, već i “da li je tužena rezultate tih poslova prihvatila i koristila”. Tako je korišćenje usluga prevagnulo nad prigovorima o tome kako su naručene.
Koliko je obračun uticao na konačan račun pokazuju dvije varijante kamate. U prvoj je finansijski vještak pošao od datuma usaglašenog nalaza iz juna 2020. i obračunao oko 1.975 eura. Razlog je bio to što “ne postoje formalni računi/fakture zavedeni kod tuženog” povezani sa pojedinačnim stavkama.
Druga varijanta polazila je od ranijih datuma dospijeća iz nalaza arhitektonskih vještaka i dala oko 53.674 eura. Konačno je dosuđeno oko 53.673 eura kamate. Iz ranijeg obračuna prethodno je isključeno oko 20.797 eura kamata koje su pripadale drugom sporu.
Uz zastupanje na 30 održanih i 30 odloženih ročišta, troškovi postupka i obračunata kamata dostigli su oko 86.233, naspram glavnog duga od oko 65.789 eura. Iz presuda se ne može utvrditi da li je obaveza u međuvremenu plaćena.
Maraševa mišljenja podizala spratnost
DUP “Centar” godinama izaziva sporove i mimo naplate njegove izrade. Opštepoznato je da su investitori, nezadovoljni spratnošću i površinom iz urbanističko-tehničkih uslova (UTU), godinama pribavljali drugačija mišljenja “Montplana”, otvarajući mogućnost gradnje dodatnih etaža.
Miodrag Maraš je prije nekoliko godina za “Vijesti” kazao da je svoja tumačenja zasnivao na tekstualnom dijelu DUP-a, koji je za objekte kolektivnog stanovanja sa djelatnostima ostavljao šire mogućnosti gradnje. Time je zanemarivano ono što je grafičkim dijelom plana bilo konkretno određeno za pojedine parcele, pa su naknadna mišljenja otvarala prostor za dodatne spratove u odnosu na izdate UTU.
Kako je ranije za “Vijesti” kazao tadašnji zastupnik imovinsko-pravnih interesa Opštine Božidar Pižurica, “Maraš sebe stavlja u ulogu paralelne institucije, te samostalno drugim organima i drugim fizičkim i pravnim licima daje mišljenja koja bitno odstupaju od važećih UTU koje izdaje Opština Kolašin u skladu sa planom”.
Prema njegovim tvrdnjama, kompanija je na zahtjev investitora tumačila DUP tako da omogućava veću spratnost i bruto površinu od prethodno dozvoljene.
Prilikom usvajanja DUP-a “Centar”, tadašnja odbornica Socijaldemokratske partije (SDP) Željka Vuksanović otvarala je pitanja poštovanja plana višeg reda, infrastrukture i parcelacije. U ranijim polemikama sa opštinskim rukovodstvom govorila je o “simulaciji prostornog planiranja” i neosmišljenom razvoju koji vodi trajnom devastiranju prostora.
Arhitekta Rifat Alihodžić prije više godina upozoravao je na opasnost od neplanske urbanizacije. Tokom 2023. i 2024. odbornici vlasti i opozicije i Inicijativa “Zeleni Kolašin” tražili su ograničavanje predimenzionirane gradnje i zaštitu jezgra.
Skupština opštine je 30. aprila 2025. stavila van snage dio DUP-a u granicama predloženog projekta “Centralno gradsko jezgro”, ograničavajući novu gradnju, uz izuzetke za infrastrukturu i objekte od opšteg interesa.
Vlada je iste godine ukinula ranije odluke o izradi izmjena plana, a posao će preuzeti lokalna Agencija za projektovanje i planiranje prostora.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
