akcije na graničnim prelazima

VIDEO Na Kosovu stop vozilima sa srpskim tablicama

Predstavnici Evropske unije (EU) pozvali su Kosovo i Srbiju da "hitno" smanje tenzije na terenu

11201 pregleda 41 reakcija 41 komentar(a)
Detalj sa jednog od prelaza između Srbije i Kosova, Foto: Screenshot/Radio Slobodna Evropa
Detalj sa jednog od prelaza između Srbije i Kosova, Foto: Screenshot/Radio Slobodna Evropa

Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) Kosova u saradnji sa Policijom Kosova sprovodilo je u ponedjeljak (20. septembar) akcije na graničnim prelazima na Kosovu koje se tiču realizacije Briselskog sporazuma između Prištine i Beograda o slobodi kretanja.

U opštinama na sjeveru Kosova sa većinski srpskim stanovništvom do sada je bilo moguće voziti automobile registarskih tablica sa gradovima na Kosovu koje izdaje MUP Srbije, što je bilo u suprotnosti sa sporazumom iz Brisela.

Poteze na sjeveru Kosova potvrdio je na svom Facebook nalogu kosovski ministar policije Dželjlalj Svečlja (Xhelal Svecla) uz napomenu da se radi o rutinskim aktivnostima u cilju očuvanja javnog i ustavnog poretka.

"MUP je, kako bi omogućio slobodno kretanje građana na osnovu sporazuma od 14. septembra 2016. godine, donio odluku kojom se uređuje i obavezuje obezbjeđivanje privremenih registarskih oznaka za sva vozila sa srpskim registarskim tablicama", navodi Svečlja.

Dodaje se da je MUP preuzeo sve mjere za očuvanje mira na graničnim prelazima.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić zakazao je za utorak (21. septembar) hitnu sjednicu Savjeta za nacionalnu bezbjednost na kojoj će glavna tema biti dešavanja na Kosovu, prenijeli su Radio-televizija Srbije i Tanjug.

Vučić je u ponedeljak, 20. septembra, izjavio da Priština krši odredbe Briselskog sporazuma i da je o situaciji na Kosovu razgovarao sa visokim predstavnikom Evropske unije (EU) Žozepom Boreljom.

Dodao je da "u ovom trenutku ne vidi smisao dijaloga sa Kosovom".

"Nadam se da nećemo morati da preduzimamo naše mjere, i ekonomske i političke, jer to ne bi bilo dobro za cio region, posebno za naše odnose sa Prištinom. Molim predstavnike međunarodne zajednice da urazume nerazumne i da ih privedu civilizovanom ponašanju", rekao je Vučić.

Predstavnici Evropske unije (EU) pozvali su Kosovo i Srbiju da "hitno" smanje tenzije na terenu. "Pozivamo obje strane da se suzdrže od jednostranih akcija i smanje tenzije odmah", poručio je portparol EU Peter Stano, potvrdivši da zvaničnici EU pomno prate razvoj situacije na sjeveru Kosova.

Šta je poručio premijer Kosova?

Kosovski premijer Aljbin Kurti je izjavio da zvanična Priština nije željela da uspostavi recipročne mjere Srbiji o registarskim tablicama, ali da nije bilo drugog izbora zbog stavova zvaničnog Beograda.

Istakao je da akcija Specijalne jedinice Policije Kosova na graničnim prelazima na sjeveru nema za cilj ometanje kretanja građana Kosova iz redova srpske zajednice, niti destabilizaciju, već da se radi isključivo o poštovanju sporazuma, koji su u Briselu postigli Kosovo i Srbija.

"Kao premijer svih građana Kosova, uvjeravam vas da današnje radnje nadležnih organa za sprovođenje ovog sporazuma o slobodnom kretanju nisu usmjerene protiv građana Srbije. Oni ni na koji način nemaju namjeru da povrede pravo na slobodno kretanje srpskih građana ili da izazovu bilo kakvu destabilizaciju. Kako juče, danas ili sjutra, građani Srbije kretaće se slobodno, bezbjedno, zaštićeni zakonom i Ustavom Republike Kosovo", rekao je on.

Kurti je rekao i da MUP Kosova oduzima "sve nelegalne registarske tablice".

"Bez obzira na nacionalnost vlasnika automobila sa nevažećim tablicama [sa gradovima na Kosovu koje izdaje MUP Srbije], one se oduzimaju. Na svim graničnim prelazima na Kosovu vozila sa srpskim tablicama koja ulaze na teritoriju Kosova dobiće privremene registarske tablice", rekao je Kurti.

MUP Kosova pozvao građane da ne koriste granične prelaze Jarinje i Brnjak

Ministarstvo unutrašnjih poslova Kosova pozvalo je građane Kosova da ne koriste granične prelaze na sjeveru zemlje, Jarinje i Brnjak, zbog mogućih barikada na putu.

Istovremeno, obavještavaju građane koji idu sa Kosova u pravcu Srbije, da mogu da koriste srpske registarske tablice, ali da prilikom ulaska na Kosovo i za saobraćaj unutar Kosova, moraju obezbijediti probne registarske tablice.

Iako se odluka Vlade Kosova o recipročnim mjerama prema Srbiji odnosi na sve granične prelaze, lokalno stanovništvo u Leposaviću i Zubinom Potoku, opštinama sa većinski srpskim stanovništvom na sjeveru Kosova, je blokiralo puteve.

Protest građana sa sjevera zbog recipročnih mjera

Na dva granična prelaza na severu Kosova (Jarinje i Brnjak) nalaze se mještani koji blokiraju puteve zbog odluke Vlade Kosova da uvede recipročne mjere Srbiji oko registarskih tablica.

Na ovim prelazima se u ponedjeljak, 20. septembra uveče, nalazili i predstavnici Srpske liste, vodeće partije kosovskih Srba, koja ima podršku zvaničnog Beograda.

Policija Kosova je od okupljenih zatražila da se raziđu, ali je Rakić istakao da ljudi imaju pravo da se okupe na mirnom protestu, te dodao da se mora naći rješenje.

"Čujemo informacije da ovo nije upereno protiv srpskog naroda, u našem narodu bi se to reklo - nije šija nego vrat", rekao je Rakić i dodao da je "ovo upereno protiv srpskog naroda".

Pozvao je sve da ne "nasijedaju na provokacije i da se provokacije ne izazivaju", te pozvao predsjednika Srbije Aleksandra Vučića da pronađe rješenje.

Neki od meštana Sjeverne Mitrovice još uvijek koriste KM (Kosovska Mitrovica) registarske tablice koje izdaje MUP Srbije, a za RSE kažu da će “nerado” pristati da svoja vozila preregistruju na kosovske RKS (Republika Kosovo) tablice.

Za RSE govore Zlatibor Vićentijević, Dragan Vučković, Miloš Savić i Miladin Đoković:

Šta piše u odluci Vlade Kosova?

Premijer Kosova Kurti je u nekoliko navrata najavljivao da će biti uvedene recipročne mjere prema Srbiji o registarskim tablicama.

Na osnovu odluke MUP-a Kosova, građani koji imaju srpske registarske tablice, na primer, BG (Beograd), KG (Kragujevac) NI (Niš), sada moraju da uzimaju probne tablice kada ulaze na teritoriju Kosova.

Probne tablice za 60 dana će koštati pet eura.

Do sada su građani Kosova sa RKS (Republika Kosovo) tablicama takođe plaćali za 60 dana oko pet eura probne tablice prilikom ulaska na teritoriju Srbije.

Oliver Vujović je 20. septembra ušao na teritoriju Kosova iz pravca Srbije preko graničnog prelaza Merdare i među prvima uzeo probne tablice, jer je upravljao autom sa registarskim tablicama NI (Niš).

Vujović, koji je porijeklom iz Prištine, radi na Kosovu ali mu porodica živi u Srbiji pa gotovo svaki vikend prelazi preko graničnih prelaza Kosovo – Srbija.

"Bili su veoma ljubazni jutros [granična policija], nisu tražili dodatna dokumenta, samo ličnu kartu i saobraćajnu dozvolu, na osnovu toga su mi izdali potvrdu i dali probne tablice. Samo... to otežava proceduru [prilikom prelaska graničnog prelaza", riječi su Vujovića.

Šta je dogovoreno Briselskim sporazumom?

Sporazum o slobodi kretanja između Kosova i Srbije je postignut 2011. godine.

Prema istom su ukinute srpske tablice sa oznakama gradova na Kosovu kao, na primjer, PR (Priština), GL (Gnjilane) KM (Kosovska Mitrovica), odnosno morala je da se izvrši preregistracija ovih vozila na RKS ili KS.

Uprkos ovom dogovoru, u četiri opštine na sjeveru Kosova u kojima živi većinsko srpsko stanovništvo, građani su sve vrijeme vozili automobile sa registarskim oznakama gradova na Kosovu koje izdaje Srbija.

Sa druge strane, građani Kosova na teritoriju Srbije nisu mogli da uđu sa RKS tablicama bez troškova, odnosno morali su da ih zamijene probnim, pa se Kosovo Sporazumom obavezalo da će na još pet godina izdavati KS registarske tablice, koje je Srbija prihvatila.

Preporučujemo za Vas