Francuski zvaničnici su danas optužili Iransku revolucionarnu gardu da stoji iza sajber napada koji su prošlog mjeseca onesposobili rashladne uređaje i zamrzivače u trgovinama širom Francuske, poručivši da će Iran snositi posljedice.
Hakerski napadi koji su početkom oktobra pogodili stotine francuskih supermarketa bili su među sajber napadima koji su izazvali najveće poremećaje tokom rata s Iranom, koji je počeo u februaru. Taj sukob su obilježili i sporadični incidenti navodnog ometanja rada digitalnih sistema, uključujući hakerske napade na sistem javnog prevoza u Los Anđelesu u martu, postrojenja za prečišćavanje vode u SAD u julu i brodove koji su plovili ka Sjedinjenim Državama u avgustu.
Iranska misija pri Ujedinjenim nacijama nije odgovorila na zahtjeve Rojtersa za komentar. Iran redovno negira da sprovodi zlonamjerne sajber operacije.
Francusko saopštenje je uslijedilo svega nekoliko minuta nakon što je Rojters objavio da istražitelji nezvanično sumnjaju da Iran stoji iza napada. Francuski ministar spoljnih poslova Žan-Noel Baro izjavio je da je iranski ambasador pozvan na razgovor u Ministarstvo spoljnih poslova Francuske. Baro je takođe zaprijetio uvođenjem dodatnih sankcija Evropske unije Iranu.
Sajber napad od 11. oktobra, kojim su hakeri preuzeli kontrolu nad podešavanjem temperature rashladnih uređaja u stotinama objekata, po svemu sudeći nije bilo teško izvesti, rekli su ranije za Rojters stručnjaci za sajber bezbjednost. Kompanija koja je proizvela veliki broj pogođenih uređaja saopštila je da su neki od njih bili zastarjeli ili su koristili stare verzije ugrađenog softvera, što je hakerima moglo olakšati upad u sisteme.
Posljedice su ipak bile dramatične. U nekim frižiderima temperatura je podignuta toliko da su se zapalili. U satima nakon napada, zaposleni u supermarketima iznosili su kutije pune pokvarenog mesa i otopljenog sladoleda i bacali ih u velike kontejnere za otpad. Jedan vlasnik supermarketa u Francuskoj procijenio je da bi ukupna šteta od napada na nivou zemlje mogla dostići desetine miliona eura.
Rojters nije uspio da utvrdi na osnovu čega su francuske vlasti došle do tog zaključka.
Nakon oktobarskih napada, ovog mjeseca je uslijedio drugi talas hakerskih napada koji je pogodio više od 100 objekata širom Evrope, uključujući rashladne uređaje koje koriste francuske banke krvi. Zbog toga su zaposleni morali da premjeste dio zaliha krvi u druge rashladne uređaje.
Naizgled jednostavan način izvođenja napada na rashladne uređaje, kao i njihovo ponavljanje u više zemalja, podstakli su nagađanja o tome ko bi mogao stajati iza njih, u vrijeme kada raste zabrinutost zbog sumnji da Rusija sprovodi kampanju sabotaža u Evropi, rata između SAD i Irana i globalnog porasta broja sajber napada u kojima se koristi vještačka inteligencija.
Sabotaži rashladnih uređaja u evropskim supermarketima prethodio je najmanje jedan sličan incident u Sjedinjenim Američkim Državama.
U avgustu su rashladni uređaji prestali da rade u najmanje šest prodavnica namijenjenih pripadnicima američke vojske. Istražitelji Pentagona ispituju ove kvarove kao moguće posljedice sajber napada i sarađuju s francuskim zvaničnicima kako bi utvrdili šta se dogodilo, objavio je Rojters prošlog mjeseca.
Rojters nije mogao nezavisno da utvrdi postoji li bilo kakva veza između incidenata s rashladnim uređajima u američkim vojnim bazama u avgustu, serije hakerskih napada u Francuskoj i novijeg talasa napada na rashladne sisteme širom Evrope.
Osoba upoznata sa slučajem izjavila je da Pentagon sumnjiči Iran za avgustovske hakerske napade na prodavnice namijenjene pripadnicima američke vojske, ali da je istraga još u toku.
Rojters nije uspio da utvrdi na osnovu čega je američka vojska došla do tog zaključka, niti da li istražuje i druge osumnjičene. Da američka vojska sumnjiči Iran za sabotažu tih prodavnica, prvi je prošlog mjeseca objavio informativni portal Nextgov.
Pentagon je danas saopštio da je „upoznat sa spekulacijama o mogućem sajber incidentu“, ali da vojni istražitelji rade na tom slučaju i da iz bezbjednosnih razloga ne može da iznosi dodatne komentare.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
